Daily Archives: September 4, 2016

Điều chuyển các đối thủ chính trị về Bắc Kinh, Tập Cận Bình chuẩn bị đi những nước cờ cao tay hơn

Điều chuyển các đối thủ chính trị về Bắc Kinh, Tập Cận Bình chuẩn bị đi những nước cờ cao tay hơn

Chinese Communist Party leader Xi Jinping at the Great Hall of the People in Beijing on July 25, 2016. (How Hwee Young/AFP/Getty Images)

Lãnh đạo ĐCSTQ Tập Cận Bình tại Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh ngày 25 tháng 7 năm 2016. (How Hwee Young/AFP/Getty Images)

Phân tích sự kiện

Khi nhiều quan chức cấp tỉnh của chính quyền Trung Quốc công khai ca ngợi Tập Cận Bình là lãnh đạo tối cao thế hệ mới của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), thì Bí thư đảng ủy Khu tự trị Tân Cương Trương Xuân Hiền (Zhang Chunxian) – khi được phóng viên hỏi là ông có ủng hộ sự lãnh đạo của ông Tập Cận Bình hay không thì ông Trương lại trả lời là “để nói sau”. Trước đó vài ngày, đã xuất hiện một lá thư nặc danh yêu cầu Tập Cận Bình từ chức được đăng trên một trang tin tức có trụ sở tại Tân Cương, một tỉnh cực tây của Trung Quốc.

Cơ quan ngôn luận nhà nước Tân Hoa Xã vừa mới đưa tin rằng, hiện nay Trương Xuân Hiền đã được “thuyên chuyển”, nhưng không tiết lộ vị trí mới của cựu Bí thư đảng ủy Khu tự trị Tân Cương. Riêng 2 tờ báo tiếng Trung ở hải ngoại là Ming Pao Daily ở Hồng Kông và Lianhe Zaobao ở Singapore đã xác nhận rằng, Trương sẽ giữ chức Phó Trưởng phòng của một cơ quan bí mật chuyên hoạch định chính sách, có nhiệm vụ giám sát ý thức hệ của các Đảng viên tại Bắc Kinh.

Cựu (Lintao Zhang/Getty Images)

Cựu Bí thư đảng ủy Khu tự trị Tân Cương Trương Xuân Hiền. (Lintao Zhang/Getty Images)

Quảng cáo

Nếu những tin tức này hoàn toàn chính xác, thì việc thuyên chuyển vị trí công tác của Trương cũng na ná như việc thống đốc tiểu bang Alaska đột nhiên rời khỏi vị trí công việc của mình để chuyển sang làm chuyên viên nghiên cứu các chính sách ở Washington D.C.

Suốt 2 tháng qua, Trương Xuân Hiền và một số quan chức cấp tỉnh có mối liên kết với cựu lãnh đạo ĐCSTQ Giang Trạch Dân đã bị thay thế và bị đưa vào các vị trí ngồi chơi xơi nước tại Bắc Kinh. Các nhà phân tích cho rằng việc cải tổ này chính là một biện pháp để kiểm soát những quan chức này, và có thể đây cũng là một phần nỗ lực của Tập Cận Bình nhằm đương cự với Giang tại một hội nghị quan trọng của ĐCSTQ được tổ chức vào năm 2017.

Không giống với các nền dân chủ ở phương Tây, nắm giữ quyền lực tối cao trong chế độ Trung Quốc là một nhóm người chứ không phải là các tổ chức. Kế thừa truyền thống của Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình, nên dù đã chính thức rời khỏi tất cả những chức vụ của mình qua hơn một thập kỷ nay, nhưng Giang Trạch Dân vẫn gần như thao túng những sự vụ của chế độ. Nếu Tập Cận Bình muốn có lối đi riêng của mình, thì ông phải loại bỏ được mạng lưới chính trị của Giang, và cuối cùng thanh trừ luôn chính Giang.

Đến hiện tại, Tập Cận Bình vẫn đang chiếm thế thượng phong. Thông qua một chiến dịch chống tham nhũng, ông Tập đã trừ khử được những quan chức cấp cao đã về hưu là đồng minh với Giang, cùng những đàn em thân tín của họ. Tuy nhiên, để loại bỏ các quan chức hàng đầu vẫn đang còn tại vị của Trung Quốc thì lại là một chuyện hoàn toàn khác – nhưng mới đây mọi thứ đã thay đổi.

3 Bí thư Tỉnh ủy đã từng có mối quan hệ mật thiết với Giang Trạch Dân và cựu trùm an ninh Chu Vĩnh Khang – trong tháng 7 năm 2016 này, đã đột ngột bị thay thế và bị điều chuyển sang làm việc tại một chức vụ không có thực quyền trong một cơ quan bù nhìn của chính quyền ở Bắc Kinh.

Trong số 3 người, bao gồm cựu Bí thư Tỉnh ủy Giang Tô La Chí Quân (Luo Zhijun), cựu Bí thư Tỉnh ủy Giang Tây Cường Vệ (Qiang Wei) và cựu Bí thư tỉnh ủy Sơn Tây Vương Nho Lâm (Wang Rulin) thì chỉ có La Chí Quân sẽ được nghỉ hưu vào tháng 11. Mặc dù vậy, việc tước đi quyền hành của những quan chức cấp tỉnh vào giai đoạn cuối sự nghiệp của họ cũng là một điều rất khác thường.

Việc cựu Bí thư đảng ủy Khu tự trị Tân Cương Trương Xuân Hiền, 63 tuổi, bị đột ngột điều chuyển vị trí công tác cũng giống như 3 người trên, nó dự cảm một điềm gở cho ông Trương.

“Trương Xuân Hiền đang ở trong trình trạng nguy hiểm”, Li Tianxiao, chuyên gia phân tích chính trị đã phát biểu với thời báo Đại Kỷ Nguyên phiên bản tiếng Trung rằng: “Xét về cơ bản thì ông Trương đang bị nhốt trong kho lạnh ở Bắc Kinh, và có khả năng là đang bị giới hạn trong khi đang có điều tra nhắm vào cá nhân ông ấy”.

Số phận của tướng Vương Kiến Bình (Wang Jianping) – Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc là một lời gợi ý về những gì có thể chờ đợi Trương Xuân Hiền. Vào năm 2014, ông Vương – vốn là tay chân thân tín của Chu Vĩnh Khang – đã bất ngờ bị chuyển vị trí công tác từ Tư lệnh Cảnh sát vũ trang nơi ông đã xây dựng sự nghiệp của mình, để đến Bắc Kinh làm Phó Tổng tham mưu trưởng phụ trách huấn luyện. Và mới đây, Vương, và vợ, cùng với những phụ tá của mình đã bị bắt giữ.

Chuyên gia phân tích chính trị Li Tianxiao nhận định rằng, việc điều chuyển Trương Xuân Hiền và những quan chức cấp tỉnh mà đã từng có mối quan hệ gần gũi với Giang Trạch Dân, và một thực tế khác là những người lên tiếp quản các vị trí đó đều là những đồng minh của Tập Cận Bình, cho thấy rằng Tập Cận Bình muốn nắm chắc trong tay sự hậu thuẫn trong Bộ chính trị – cơ quan đầu não luôn đưa ra những quyết định quan trọng.

Li Tianxiao cho rằng, rốt cuộc thì một số quan chức cấp tỉnh rồi cũng sẽ được bổ nhiệm vào danh sách 25 ủy viên thuộc Bộ Chính trị, nên Tập Cận Bình muốn chắc chắn rằng việc tố giác Giang Trạch Dân sẽ được thông qua trong kỳ Đại hội lần thứ 19 của ĐCSTQ vào năm 2017. ĐCSTQ thường tổ chức Đại hội Toàn quốc 5 năm một lần để bầu ra tân lãnh đạo chế độ.

Tập Cận Bình thực ra đã tự dấn mình vào những cuộc điều tra Giang Trạch Dân. Đầu năm nay, các quan chức chống tham nhũng đã càn quét Thượng Hải, vốn là thành trì quyền lực lâu năm của Giang. Thêm vào đó, theo lời luật sư nhân quyền Trịnh Ân Sủng trích dẫn từ những nguồn tin “cực kỳ đáng tin cậy” khẳng định rằng, Giang và 2 người con trai hiện đang bị hạn chế di chuyển.

Tân Tử Lăng (Xin Ziling) – quan chức quốc phòng đã nghỉ hưu có quan hệ với các quan chức chóp bu có quan điểm ôn hòa – thể hiện sự tán đồng phương thức triệt phá vừa theo trình tự cẩn thận vừa mang tính ổn định của Tập Cận Bình đối với mạng lưới chính trị của Giang. Vì điều này sẽ “không gây ra bất kỳ biến động nào trong nước” trong trường hợp nếu Giang bị thanh trừng. Vẫn còn rất nhiều quan chức Trung Quốc ủng hộ Giang Trạch Dân vì nhờ Giang mà con đường công danh sự nghiệp cũng như sự giàu sang của họ đã được phát triển thuận lợi, thông qua tình trạng tham nhũng triền miên đang tồn tại trong chế độ này.

Phóng viên Luo Ya and Xie Dongyan đã tổng hợp bài viết này.

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Một trời mênh mang!

Một trời mênh mang!

Xuất phát từ truyền thuyết về Bồ tát Mục Kiền Liên đại hiếu đã cứu mẹ của mình ra khỏi kiếp ngạ quỷ, ngày lễ Vu Lan được hiểu là lễ báo hiếu, một trong những ngày lễ chính của Phật giáo, (15/7 âm lịch hàng năm), là dịp nhắc nhở các thế hệ con cháu nhớ tới công ơn dưỡng dục sinh thành của cha mẹ, ông bà, tổ tiên nối tiếp kiếp này qua các kiếp trước.

Nhân dịp này, xin mời qúy Bạn yêu mến thi ca thưởng thức bài thơ “Một trời mênh mang!” của thi sĩ Trần Ngọc Nguyên Vũ (*), nói lên tình thương của người con hiếu thảo phải sống cuộc sống ly hương qua những dòng thơ trữ tình rất truyền cảm.

???

Một trời mênh mang! (I)

Những lần con trở về thăm mẹ
Con lại đi qua những ngả đường
Lúc tới ngang khu nhà dưỡng lão
Bố nằm tim thấy nhói đau thương.

Quảng cáo

Nơi đây vẫn có người qua lại
Một cánh đồi thông gió ngút ngàn
Nhưng sao con thấy trời hoang vắng
Như mình đang đứng giữa tan hoang.

Mẹ gìa tuổi hạc chân tay yếu
Không thể trông coi bố bệnh gìa
Nên một quãng đường hai ngã rẽ
Tuy gần mà hóa lại như xa.

Có lần con chạy vào thăm bố
Bố hỏi sao lâu qúa mới về
Con phải đi làm xa bố ạ
Bố buồn xa thế giọng như mê.

Con nhìn mắt bố sâu thăm thẳm
Vẫn bốc men say “Tống biệt hành”
Cả một quãng đời ngang dọc đó
Bây giờ héo úa rụng rơi quanh.

Con dìu bố bước chân run rẩy
Đẩy chiếc xe lăn mắt nhạt nhòa
Chợt thấy đời người như con lốc
Cuối cùng rồi cũng sẽ phôi pha.

Lần cuối cùng con vào thăm bố
Sắc diện trông sao qúa phũ phàng
Hụt hẫng con qùy nâng bố dậy
Bố nhìn xa vắng giọng mênh mang.

Rồi lúc bố rời xa cõi thế
Tận mãi phương trời con hỡi ôi
Nước mắt một đời trai đổ xuống
Vầng dương vụt tắt cuối chân đồi.

Con vượt trùng khơi về chỉ kịp
Theo bánh xa tang tới mộ phần
Khóc bố rồi thương thân phận mẹ
Một đời bương trải chửa ngừng chân.

Nước mắt mẹ gìa như hạt ngọc
Nhỏ xuống cho lòng con xót xa
Thân xác bố tan vào cát bụi
Mẹ đứng mây che bóng xế tà.

Hôm nay là ngày rằm tháng bẩy
Thắp nén nhang con khấn giữa trời
Nơi cõi vĩnh hằng cao diệu vợi
Bố về nghe thoảng lá khô rơi.
Ghi Chú:
Nhân ngày lễ Vu Lan kính dâng hương hồn Bố.
Trần Ngọc Nguyên Vũ

Categories: Tài Liệu Tham Khảo | Leave a comment

849. Nếu xảy ra cuộc chiến cục bộ giữa TQ và VN, thì VN sẽ “sặc máu mũi”

9849. Nếu xảy ra cuộc chiến cục bộ giữa TQ và VN, thì VN sẽ “sặc máu mũi”

Posted by adminbasam on 02/09/2016

FB Trương Nhân Tuấn

2-9-2016

Về ý kiến của Chủ tịch nước Trần Đại Quang trong bài diễn văn ở Singapore: “những diễn biến đáng quan ngại gần đây trong khu vực và trên Biển Đông, đã và đang tác động tiêu cực đến môi trường an ninh khu vực, nhất là tự do, an ninh, an toàn hàng hải, hàng không, có nguy cơ làm xói mòn lòng tin, ảnh hưởng đến tiến trình hợp tác khu vực. Nếu để xảy ra mất ổn định, nhất là xung đột vũ trang thì không có người thắng, người thua, mà tất cả cùng thua”.

Tôi có ý kiến hơi khác, nếu không nói là trái ngược, với nhận định của ông chủ tịch nước cũng như các học giả tham gia bàn tròn thứ năm của BBC. Bởi vì “chiến tranh” nếu xảy ra, khi nói đến việc “tất cả cùng thua”, thì người nói phải xác định được cuộc chiến tranh đó diễn ra giữa ai với ai và đối tượng chiến tranh là cái gì ?

Cuộc chiến tranh đó xảy ra thế nào, mọi người làm gì biết được?

Điều có thể là xác suất chiến tranh giữa VN và TQ là cao, do việc TQ đòi “thu hồi các vùng lãnh thổ về đất mẹ” (ở Trường Sa).

Nhưng cuộc chiến này (nếu xảy ra) thì không hẳn sẽ đe dọa đến an ninh hàng không, hàng hải trong khu vực.

Các đảo TS thuộc về VN hay TQ, đối với các nước có quan hệ, không phải là điều quan trọng. Điều quan trọng là nước có chủ quyền (VN hay TQ) làm cái gì trên các đảo này?

Giả sử rằng, sau khi chiếm các đảo TS, TQ tuyên bố sẽ tuân thủ phán quyết ngày 12-7 của Tòa trọng tài quốc tế, thì Mỹ, Nhật hay các đại cường khác sẽ không can thiệp, chiến tranh sẽ “cục bộ”,  không lan rộng.

Trước đây, người ta nghĩ rằng VN có khả năng “quấy rối” ở Biển Đông, như cho tàu cao tốc đánh chặn các tàu hàng, để làm “chảy máu” TQ.

Điều này sẽ không bao giờ xảy ra. VN không chứng minh được chủ quyền ở HS và TS, thì sẽ không vịn vào yếu tố “tự vệ chính đáng”. Mà khi không có được yếu tố chính đáng thì Mỹ, Nhật… và các nước quan hệ không có lý do can thiệp. Vụ TQ thảm sát ở TS 1988, LHQ im lặng, cả thế giới quay lưng. Đó là một bài học.

Tức là, nếu cuộc chiến xảy ra trong tình huống đó thì “VN sặc máu mũi”. Mà không chừng việc “chảy máu mũi” này sẽ làm cho VN chảy máu đến chết.

Chiến tranh chỉ có thể mở rộng nếu đảng CSTQ thực thi nhiệm vụ “thống nhất đất nước”, quang phục lại Trung quốc. Tức đánh chiếm một lượt Đài Loan, quần đảo Điếu Ngư và TS. Điều này khó có thể xảy ra, ngoại trừ việc Đài Loan tuyên bố độc lập.

Nhưng nếu ta xem xét lại các “lý thuyết quốc phòng” của TQ thông qua các “sách trắng”,  mục tiêu của việc gia tăng ngân sách quốc phòng của TQ là nhằm tối tân hóa không quân và hải quân với mục tiêu “thắng một cuộc chiến cục bộ” .

Lúc đó việc chiếm các đảo TS của TQ xem ra còn dễ dàng hơn việc Nga chiếm Crimée.

Có một điều mà các học giả quên nhắc, là các “nguy cơ” truyền thống và phi truyền thống mà ông chủ tịch nước cho là “của thế giới”: “tranh chấp tài nguyên, chủ quyền lãnh thổ, biển, đảo… chiến tranh mạng, làn sóng di cư, an ninh nguồn nước, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu…”

Thực ra là “nguy cơ” của VN (chớ không phải của thế giới được). Nội bộ còn tranh chấp quyền lợi, xã hội thì tham nhũng… là những “nguy cơ” khủng (mà các nước không có).

_____

BBC

‘Xung đột’ Biển Đông: ai thua, ai thắng?

1-9-2016

H1Chủ tịch Nước của Việt Nam, ông Trần Đại Quang vừa có chuyến thăm tới Singapore từ ngày 28-30/8/2016. Ảnh: AFP

Biển Đông và xung đột hay hợp tác tiếp tục là một trong các tâm điểm quan tâm của dư luận và các giới quan sát chính trị, bang giao quốc tế khi vừa mới đây nhà lãnh đạo của Việt Nam, Chủ tịch Nước Trần Đại Quang, có phát biểu quan điểm tại một Viện Nghiên cứu khu vực trong chuyến thăm ba ngày của ông tới Singapore.

Phát biểu tại Đối thoại Singapore thứ 38 do Viện Yusof Ishak – Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS) tổ chức hôm 30/8/2016, ông Trần Đại Quang nói:

“Nếu để xảy ra mất ổn định, nhất là xung đột vũ trang thì không có người thắng, người thua, mà tất cả cùng thua”.

Nhà lãnh đạo của Việt Nam cũng kêu gọi “tất cả quốc gia đoàn kết, chung tay hành động, tăng cường hợp tác trên cơ sở luật pháp quốc tế, bình đẳng, cùng có lợi” và nhấn mạnh chủ trương của Việt Nam là “bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ” và giải quyết tranh chấp bằng “các biện pháp hòa bình”.

Quan điểm này của lãnh đạo Việt Nam cũng là chủ đề của tọa đàm Bàn tròn thứ Năm tuần này của BBC Việt ngữ, được phát trực tuyến trên kênh Youtube của chúng tôi từ lúc 19h30-20h00 giờ Việt Nam, mời quý vị bấm vào đây để theo dõi.

Bàn tròn có sự tham gia của các chuyên gia, nhà phân tích và quan sát từ Việt Nam và hải ngoại, trong đó có Giáo sư Ngô Vĩnh Long, từ Đại học Maine, Hoa Kỳ, Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng, nhà nghiên cứu quan hệ quốc tế thuộc Đại học George Mason, Mỹ và các vị khách khác như Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Đại biểu Quốc hội VN, Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp, nhà nghiên cứu cao cấp thuộc Viện ISEAS, từ Hà Nội và PGS. TS. Jonathan London, nhà quan sát, phân tích chính trị, xã hội từ Hà Lan.

Diễn biến đáng quan ngại

Hôm thứ Ba, báo Tin tức, kênh thông tin của Chính phủ Việt Nam do Thông tấn xã Việt Nam phát hành, tường thuật quan điểm của Chủ tịch Trần Đại Quang và dẫn ý của nhà lãnh đạo này cho hay:

“Đánh giá về tình hình khu vực, Chủ tịch nước Trần Đại Quang nêu rõ châu Á – Thái Bình Dương, trong đó có Đông Nam Á, tiếp tục là một trung tâm phát triển năng động, có vị trí địa – chiến lược, kinh tế, chính trị ngày càng quan trọng trên thế giới. Biển Đông nằm trong lòng khu vực Đông Nam Á, đem lại nhiều lợi ích quan trọng không chỉ cho các quốc gia trong khu vực mà còn là tuyến giao thông hàng hải, hàng không huyết mạch của thế giới…

“Tuy nhiên, những diễn biến đáng quan ngại gần đây trong khu vực và trên Biển Đông đã và đang tác động tiêu cực đến môi trường an ninh khu vực, nhất là tự do, an ninh, an toàn hàng hải, hàng không, có nguy cơ làm xói mòn lòng tin, ảnh hưởng đến tiến trình hợp tác khu vực.

“Chủ tịch nước nhấn mạnh: “Nếu để xảy ra mất ổn định, nhất là xung đột vũ trang thì không có người thắng, người thua, mà tất cả cùng thua”.

“Chủ tịch nước Trần Đại Quang nhấn mạnh ước vọng về hòa bình, an ninh và phát triển bền vững đối với khu vực càng cháy bỏng hơn bao giờ hết. Để cơ hội không trở thành sự nuối tiếc, triển vọng chỉ là sự thất vọng,” báo Tin tức tường thuật.

Lưỡng nan về đồng thuận

H1Chủ tịch VN Trần Đại Quang phát biểu tại Viện ISEAS hôm 30/8/2016. Ảnh: AFP

Quan điểm của lãnh đạo Việt Nam nhận được nhiều quan tâm của giới quan sát, phân tích và bình luận, một trong số đó, trên trang mạng Nghiên cứu Quốc tế, nhà nghiên cúu chính trị và bang giao quốc tế, TS. Lê Hồng Hiệp trong bài viết có tựa đề “Việt Nam, ASEAN và thế lưỡng nan về ‘đồng thuận’” đưa ra bình luận:

“Đề nghị của Chủ tịch Nước Trần Đại Quang có thể đáng được ASEAN xem xét nếu ASEAN muốn tăng cường hiệu quả của mình trong việc giải quyết các vấn đề bức xúc có tác động lớn đối với an ninh khu vực. Nó cũng trùng hợp vớiđề nghị của một số học giả khu vựccho rằng ASEAN cần đánh giá lại cơ chế ra quyết định dựa trên đồng thuận của mình bằng cách loại bỏ quyền phủ quyết của các nước thành viên, đồng thời áp dụng nguyên tắc “ASEAN trừ nước X” thay vì sự đồng thuận đầy đủ trong việc giải quyết các vấn đề nhất định.

“Để đề xuất này được thông qua bởi ASEAN, trước hết các quốc gia thành viên cần phải đạt được một sự đồng thuận về sự cần thiết phải thay đổi cơ chế làm việc nền tảng lâu nay của Hiệp hội. Nếu xét tình hình gần đây của ASEAN, triển vọng để các nước thành viên có thể để đạt được một sự “đồng thuận chống lại đồng thuận” như vậy, hoặc ít nhất là đồng ý về các cơ chế bổ sung cho nguyên tắc đồng thuận như CTN Trần Đại Quang đề nghị, có thể không cao.

“Trong bối cảnh đó, Việt Nam và một số đối tác ASEAN khác có chung lợi ích và quan điểm có thể làm việc cùng nhau để hình thành các cơ chế tạm thời nhằm giải quyết các vấn đề an ninh khẩn cấp, đặc biệt là liên quan tới tranh chấp Biển Đông. Dù cách tiếp cận như vậy có thể ít nhiều làm suy yếu vai trò trung tâm và sự đoàn kết của ASEAN, nhưng đó có thể là một sự đánh đổi mà các thành viên ASEAN phải chấp nhận nếu họ kiên quyết muốn giữ vững nguyên tắc đồng thuận.”

Mời quý vị theo dõi Bàn tròn thứ Năm của BBC Việt ngữ tuần này tại đây.

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Biển Đông: Mỹ “

Biển Đông: Mỹ “vạch lằn ranh”, sẵn sàng ra tay với Trung Quốc?

VietTimes — Liệu Mỹ sẽ làm gì nếu Trung Quốc xây dựng phi pháp căn cứ trên bãi cạn Scarborough, tuyên bố vùng nhận diện phòng không ADIZ trên quần đảo Trường Sa hay tiếp tục những bước đi thực hiện tham vọng độc chiếm Biển Đông, bất chấp luật pháp quốc tế và yêu cầu của Mỹ?
Đặng Phương Thảo (biên dịch) – /Chủ Nhật, ngày 4/9/2016 – 10:45
Chiến đấu cơ F-118 Hornet xuất kích từ tàu sân bay MỹChiến đấu cơ F-118 Hornet xuất kích từ tàu sân bay Mỹ

Tổng thống Obama nên suy nghĩ thật cẩn thận khi thăm Trung Quốc lần cuối với tư cách là Tổng thống vì điều này đã trở thành câu hỏi xác định tương lai quan hệ Trung- Mỹ.

Câu hỏi này hoàn toàn là thật. Quả thực nó đã nhiều lần được hỏi rất rõ ràng ở cấp độ quân sự cao nhất như tờ New York Times đưa tin cách đây vài tháng. “Liệu Mỹ có thực sự sẽ tham chiến vì vấn đề bãi cạn Scarborough hay không?”. Tướng Dunforf  hỏi Đô đốc Harris Harry, và nếu đô đốc Harris trả lời thì cũng sẽ chẳng ai nghe thấy.

Câu hỏi này được đặt ra vì chỉ trong vài tháng, Mỹ có vẻ như đang cảnh cáo bằng cả lời nói lẫn hành động rằng nước này sẵn sàng sử dụng vũ trang để ngăn chặn Trung Quốc thúc đẩy tham vọng độc chiếm Biển Đông. Đây là ý nghĩa của việc triển khai mở rộng của Nhóm tác chiến tàu sân bay, các chuyến thăm cấp cao và các tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, những bài diễn văn của các quan chức quân đội cao cấp và cuộc điện đàm giữa Tổng thống Obama và Chủ tịch Tập Cận Bình.

Đưa ra lời cảnh báo như vậy là một bước đi hoàn toàn nghiêm túc. Nghiêm trọng hơn nữa sẽ là Mỹ có thể tham chiến với Trung Quốc. Và cho dù những lời cảnh báo này được đưa ra mà không có câu hỏi được thảo luận kỹ lưỡng một cách công khai giữa các nhà lập pháp và các nhà phân tích, cho đến nay người ta vẫn có thể đoán từ giọng điệu của tướng Dunford.

Phần lớn người Mỹ cho rằng sẽ chẳng bao giờ cho cuộc chiến tranh thăm dò vì Trung Quốc sẽ chẳng bao giờ dám đấu lại Mỹ. Họ đương nhiên coi rằng Trung Quốc sẽ luôn lùi bước trước khi Mỹ phải suy nghĩ nghiêm túc về chuyện có đi đến chiến tranh hay không,

Nhưng có thể họ đã nhầm. Trung Quốc đã đưa ra những lời cảnh báo nghiêm khắc, đe dọa lực lượng vũ trang sẽ chống lại bất kỳ sự can thiệp nào tới yêu sách chủ quyền của nước này trên Biển Đông. Điều này cho thấy Trung Quốc cho rằng Mỹ sẽ lùi bước, cũng như Mỹ cho rằng Trung Quốc sẽ làm như vậy- đây là một ví dụ điển hình về hình ảnh phản chiếu giữa các đối thủ.

Quân đội Trung Quốc tập trận đổ bộ chiếm đảo
Máy bay ném bom tầm xa H-6K ngang nhiên thực hiện “tuần tra chiến đấu” ở khu vực bãi cạn Scarborough trên Biển Đông

Sẽ chẳng có ai ngạc nhiên nếu Trung Quốc nghĩ như vậy. Giả định này có thể được củng cố bởi toàn bộ các sự việc bao gồm thất bại “Lằn ranh đỏ” ở Syria, sự cẩn trọng của ông Obama ở vấn đề Crimea và Ukraine, chủ nghĩa biệt lập trong các chiến dịch chính của năm nay và hoạt động thực thi tự do hàng hải của Mỹ trên Biển Đông. Và tất nhiên cuối cùng là Trung Quốc tin rằng các vấn đề này quan trọng với họ hơn là với nước Mỹ.

Việc xác định rõ ràng các vấn đề là một việc hết sức quan trọng. Đó không phải là vì các bãi đá và rặng san hô trên Biển Đông hay là về các nguyên tắc về luật hàng hải quốc tế. Các vấn đề này chỉ đơn giản là một phần của cuộc tranh đấu lớn hơn về tương lai trật tự khu vực châu Á và vai trò của hai nước ở đây. Cuộc tranh đấu này hết sức đơn giản: Mỹ muốn duy trì sức mạnh chiến lược dẫn đầu châu Á và Trung Quốc thì lại muốn thay thế. Vì vậy vấn đề này đặc biệt quan trọng với Trung Quốc.

Khi ông Obama lần đầu đến thăm Trung Quốc với tư cách Tổng thống năm 2009, ông hi vọng rằng Trung Quốc sẽ tiếp tục chấp nhận trật tự khu vực do Mỹ dẫn đầu. Phần lớn người Mỹ đều nghĩ rằng có thể thuyết phục Trung Quốc làm như vậy.

Nhưng những bằng chứng hiện nay lại cho thấy điều ngược lại. Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình không chấp nhận trật tự khu vực do Mỹ dẫn đầu. Thay vào đó, nước này muốn xây dựng một trật tự mới ở châu Á dựa trên thứ mà ông Tập gọi là “quan hệ nước lớn kiểu mới”. Cả hai bên đều chọn tranh chấp hàng hải trên Biển Đông để nâng cao vị trí của mình. Trung Quốc hung hăng thể hiện mình là một cường quốc mới và khoa trương khả năng chống lại Mỹ. Mỹ lại sử dụng những hành vi của Trung Quốc để kêu gọi sự quan tâm của các nước châu Á về tham vọng của Trung Quốc, tập hợp sự ủng hộ chống lại Trung Quốc và quan trọng nhất là vạch ra “lằn ranh” để cảnh báo Bắc Kinh không được lấn sâu hơn.

Nhưng nếu ông Tập Cận Bình kết luận rằng lời cảnh báo của Mỹ chỉ là trò bịp bợm, nhằm làm bẽ mặt ông hay người kế nhiệm của mình, Trung Quốc có thể sẽ ra tay xây dựng căn cứ trên bãi cạn Scarborough.

Và rồi sau đó liệu Mỹ sẽ làm gì? Bước đầu tiên có thể là áp đặt lệnh trừng phạt kinh tế và ngoại giao. Họ có thể hoãn lại những đàm phán về Hiệp định đầu tư song phương (BIT) và hủy vòng tiếp theo về Đối thoại chiến lược và kinh tế. Nhưng không ai có thể hi vọng Trung Quốc sẽ bị khóa tay dưới những áp lực đó. Do đó câu hỏi khó này cần được trả lời.

Chúng ta có thể hình dung ra viễn cảnh ở Phòng tình huống. Các cố vấn ngoại giao và chiến lược sẽ nhắc Tổng thống rằng đây không phải là về vấn đề đảo hay vùng biển của ai mà là sự tín nhiệm và tương lai lãnh đạo của nước Mỹ đang treo trên sợi tóc. Nhượng bộ và cho phép Trung Quốc chống lại Mỹ sẽ hoàn toàn hủi hoại vị thế của Mỹ ở châu Á và củng cố cho vị thế của Trung Quốc. Nguy cơ rất lớn và các cuộc thảo luận về hành động quân sự cần phải rõ ràng.

Nhưng lời khuyên về quân sự cũng rất rõ ràng: Một quyết định dẫn đến chiến tranh là hết sức liều lĩnh và vô cùng tốn kém. Có rất ít cơ hội để đánh nhanh thắng nhanh với giá rẻ. Ngược lại, nguy cơ là sẽ bế tắc hoặc leo thang căng thẳng, hoặc có thể là cả hai. Mỹ sẽ mất đi một số lượng lớn các tàu và máy bay. Các đồng minh như Úc và Nhật Bản sẽ lưỡng lự nếu phải tham gia vào cuộc chiến. Đây sẽ là sự can thiệp quân sự nghiêm trọng nhất của Mỹ kể từ chiến tranh Việt Nam.

Lần đầu tiên “bộ ba chiến lược” gồm các máy bay ném bom B-2 Spirit, B-1B và pháo đài bay B-52 được Mỹ triển khai ở Guam canh chừng Biển Đông
Tàu đổ bộ tấn công USS Boxer của Mỹ tuần tra ở Biển Đông
Chiến đấu cơ tàng hình F-35 Mỹ cất cánh từ tàu sân bay và phi đoàn F-35 đầu tiên đã trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu

Không ai có thể nói trước cuộc chiến sẽ kết thúc như thế nào. Và không ai có thể hoàn toàn chắc chắn liệu nó có kết thúc trước khi leo thang đến ngưỡng hạt nhân hay không. Do đó các nhà cố vấn ngoại giao lại gióng lên những lời cảnh báo rằng hệ quả tới nền kinh tế toàn cầu do sự gián đoạn của quan hệ kinh tế Mỹ- Trung là không thể đong đếm được và còn tồi tệ hơn cả khủng hoảng tài chính toàn cầu. Các nhà cố vấn chính trị sẽ phân vân làm cách nào để tất cả những điều này có thể được chuyển sang cuộc bầu cử ở Mỹ.

Sau đó, với những thực tế khó khăn này, Tổng thống sẽ phải đối mặt với sự lựa chọn sẽ làm gì để xác định vị trí của nước Mỹ trên thế giới trong vài thập kỷ tới. Sau chiến tranh thế giới thứ hai, thật dễ dàng cho rằng Mỹ có thể duy trì sức mạnh chiến lược dẫn đầu trong khu vực quan trọng như châu Á, châu Âu và Trung Đông với ít chi phí và nguy hiểm. Với giả định đó, thật dễ để mọi người đồng ý rằng duy trì ưu thế của Mỹ trong những khu vực này là mục đích không cần bàn cãi của chính sách Mỹ.

Nhưng hiện nay giả định này cho thấy đã hoàn toàn sai lầm. Ở châu Á, Mỹ đang đối mặt với cuộc chiến điển hình về chính trị dựa trên sức mạnh khi Washington tìm cách bảo vệ vị trí của mình trong trật tự khu vực, chống lại đối thủ đáng gờm. Do đó, Mỹ phải đối đầu với logic về nền chính trị dựa trên sức mạnh: Cuối cùng vị thế của một nước trong trật tự quốc tế sẽ được xác định dựa trên các vấn đề liệu nước này có sẵn sàng dấn vào chiến tranh chống lại một đối thủ là cường quốc hay không.

Trật tự Chiến tranh lạnh ở châu Âu cơ bản được xác định dựa trên sự sẵn sàng chiến đấu của cả Mỹ lẫn Liên Xô để ngăn chặn bất cứ động thái nào về vùng ảnh hưởng giữa hai bên và trật tự đó sụp đổ khi Liên Xô không còn muốn hành động như vậy. Câu hỏi lớn là liệu Mỹ có sẵn sàng chiến đấu chống Trung Quốc để duy trì quyền bá chủ của mình ở châu Á hay không. Câu hỏi này không thể trả lời một cách đơn giản bằng việc lặp lại vấn đề cũ về tầm quan trọng của việc duy trì liên minh và duy trì trật tự dựa trên luật lệ. Chúng nằm ở những phân tích cuối cùng về phương tiện để đạt được những mục tiêu cao nhất của Mỹ.

Do đó những mục tiêu sâu sắc này – an ninh lãnh thổ và sức khỏe của nền kinh tế Mỹ – thực sự bị ảnh hưởng thế nào bởi những gì diễn ra châu Á? Liệu Mỹ có thể duy trì an ninh và thịnh vượng ở trong nước mà không trở thành cường quốc thống trị ở châu Á hay không? Liệu sự thống trị này có thực sự quan trọng để biện minh cho chi phí khổng lồ và cuộc chiến tranh với Trung Quốc, điều đe dọa nghiêm trọng tới an ninh và thịnh vượng của Mỹ hay không? Đây là những câu hỏi mà Mỹ cần phải giải quyết rất khẩn trương.

Trong khi đó Mỹ vẫn phải rất thận trọng trong việc đưa ra những lời cảnh báo tới Trung Quốc về việc Mỹ sẵn sàng sử dụng sức mạnh liên quan đến những sự kiện ở Biển Đông. Nếu Mỹ không dám chiến đấu thì nên dừng những lời khoa trương lại. Còn nếu dám thì phải thật kiên quyết và rõ ràng để Trung Quốc khỏi nghi ngờ ý chí của Mỹ. Sự mập mờ hiện tại về quyết tâm của Mỹ chính là tình thế nguy hiểm nhất.

* Lược thuật bài viết trên National Interest của tác giả Hug White là giáo sư nghiên cứu chiến lược ở Đại học quốc gia Úc tại Canberra.

Tin liên quan

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

nh tế bị lu mờ tại G20?

nh tế bị lu mờ tại G20?

02/09/2016 21:17

Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ thúc giục Trung Quốc giải quyết vấn đề thừa mứa công suất của các ngành công nghiệp trong nước

Trung Quốc đang hy vọng củng cố vị thế cường quốc toàn cầu khi họ đón tiếp lãnh đạo các nước tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G20 (nhóm 20 nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới) tại TP Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang trong 2 ngày 4 và 5-9.

Nỗi lo của nước chủ nhà

Theo Reuters, nước chủ nhà muốn sử dụng hội nghị để công bố chiến lược rộng lớn cho tăng trưởng toàn cầu nhưng lo ngại sự kiện bị phủ bóng bởi tranh cãi về mọi thứ, từ tranh chấp lãnh thổ cho đến chủ nghĩa bảo hộ. Điều này thể hiện rõ qua những phát biểu công khai của giới chức Trung Quốc, theo đó Bắc Kinh không muốn thấy những vấn đề “bên lề” chiếm chỗ hội nghị, nơi có sự tham gia của Tổng thống Mỹ Barack Obama, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, Tổng thống Nga Vladimir Putin và nhiều lãnh đạo khác. Chẳng hạn, Thứ trưởng Ngoại giao Lý Bảo Đông hồi giữa tháng 8 lớn tiếng nói Bắc Kinh không muốn G20 thảo luận các vấn đề chính trị, trong đó cótranh chấp ở biển Đông, mà chỉ tập trung vào kinh tế.

Đến tuần rồi, Bắc Kinh lại thúc giục Tokyo giữ vai trò “xây dựng” tại Hội nghị G20, qua đó phản ánh nỗi lo Nhật Bản can dự vào tình hình biển Đông giữa lúc 2 nước này chưa thôi căng thẳng vì vấn đề lịch sử và tranh cãi chủ quyền ở biển Hoa Đông. Chia sẻ quan điểm nước chủ nhà, ông Putin hôm 2-9 nhấn mạnh G20 không nên can dự vào những chính sách đối ngoại bởi đã có những diễn đàn khác dành cho công việc này. Theo nhà lãnh đạo Nga, Hội nghị G20 ra đời là để tập trung thảo luận những vấn đề kinh tế quốc tế.

Dù vậy, đây dường như là nhiệm vụ bất khả thi bởi tâm điểm của một loạt cuộc gặp song phương hoặc đa phương bên lề hội nghị sẽ được dành cho các điểm nóng chính trị và an ninh, như chủ nghĩa khủng bố, bầu cử tổng thống Mỹ, xung đột Syria, cuộc chiến chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS), tranh chấp lãnh thổ…

Thu hút nhiều quan tâm nhất có lẽ là cuộc gặp ngày 3-9 giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và ông Obama, người sẽ rời Nhà Trắng sau vài tháng nữa. Dù tìm được tiếng nói chung trong một số vấn đề như chống biến đổi khí hậu hoặc kiềm chế tham vọng hạt nhân của Iran nhưng hai nhà lãnh đạo này vẫn chưa thu hẹp được nhiều bất đồng giữa Mỹ và Trung Quốc; trong đó nổi bật là tranh chấp biển Đông, thương mại, an ninh mạng và mới nhất là kế hoạch triển khai hệ thống lá chắn tên lửa của Mỹ đến Hàn Quốc… Chắc chắn những nội dung sẽ được hai nhà lãnh đạo bàn đến dù ông Michael Green, từng là cố vấn của cựu Tổng thống George W. Bush, đánh giá rằng khó có đột phá.

Trung Quốc đang hy vọng Hội nghị Thượng đỉnh G20 giúp họ củng cố vị thế cường quốc toàn cầuẢnh: EPA
Trung Quốc đang hy vọng Hội nghị Thượng đỉnh G20 giúp họ củng cố vị thế cường quốc toàn cầuẢnh: EPA

Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Một cuộc gặp đáng chú ý và không dễ dàng khác của ông Obama bên lề Hội nghị G20 là với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan trong ngày 4-9. Quan hệ 2 đồng minh NATO này đang căng thẳng vì chiến lược trong cuộc nội chiến Syria và cuộc trấn áp người chống đối ông Erdogan trong nước sau vụ đảo chính bất thành hồi tháng 7. Nhà Trắng cũng để ngỏ khả năng có cuộc tiếp xúc không chính thức giữa ông Obama và ông Putin trong bối cảnh hai nhà lãnh đạo bất đồng sâu sắc về tình hình Ukraine, Syria.

Trong nỗ lực hướng G20 vào chương trình nghị sự chính, Thứ trưởng Tài chính Trung Quốc Chu Quang Diệu hôm 2-9 cho biết các thành viên G20 đã cam kết kết hợp các biện pháp chính sách – cải cách tiền tệ, tài chính và cấu trúc – để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Theo ông Chu, đây là kết quả đạt được tại hội nghị các thống đốc ngân hàng và bộ trưởng tài chính G20 hồi tháng 7 qua và nó sẽ được trình cho các nhà lãnh đạo G20 xem xét. Trong khi đó, ông Obama dự kiến thúc giục các nhà lãnh đạo G20 sử dụng chính sách tài chính và những công cụ khác để thúc đẩy tăng trưởng, cũng như chú ý nhiều hơn đến những người cảm thấy bị bỏ lại phía sau.

Tuy nhiên, ngay cả trong vấn đề kinh tế, rắc rối cũng vây quanh nước chủ nhà. Bên cạnh việc bảo vệ và tìm kiếm thêm sự ủng hộ dành cho Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), một trong những ưu tiên kinh tế hàng đầu khác của ông Obama tại Hội nghị G20 là thúc giục Trung Quốc giải quyết vấn đề thừa mứa công suất của các ngành công nghiệp trong nước để giảm tác hại đến thị trường quốc tế. Ngoài ra, đây còn là dịp để Trung Quốc và phương Tây tìm cách giải tỏa lo ngại quanh những thương vụ đầu tư của Bắc Kinh ở hải ngoại và cáo buộc nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới “hắt hủi” nhà đầu tư nước ngoài.

Hoàng Phương
Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Blog at WordPress.com.