Thông điệp của Phật Đản và tự do tôn giáo ở VN

Thông điệp của Phật Đản và tự do tôn giáo ở VN

Phật giáoBản quyền hình ảnhBBC NEWS TIẾNG VIỆT
Image captionBên trong một ngôi chùa Phật giáo châu Á ở Paris, Pháp

Thông điệp chính của Phật Đản là ‘hòa bình, không chiến tranh’ cùng với ‘từ bi, hỷ xả với muôn loài’, một nhà nghiên cứu về Phật giáo từ thủ đô Paris của Pháp nói với BBC trong tháng Năm này.

Vẫn theo ‎ý kiến này, Việt Nam nhìn bề ngoài hiện có sự ‘tự do’ và ‘dễ thở hơn’ đối với vấn đề ‘tự do tôn giáo và tín ngưỡng’, nhưng xét về thực chất đó là một sự ‘tự do có điều kiện’.

Mặt khác, thách thức lớn nhất đối với cộng đồng và tăng chúng Phật giáo Việt Nam ở trong nước và hải ngoại hiện nay là nạn ‘buôn thần bán thánh’, ‘mê tín dị đoan’ và xa rời chánh pháp, ông Thành Đỗ, Trưởng ban Nghiên cứu Phật học thuộc Học viện Phật giáo Linh Sơn tại Pháp nói với BBC Tiếng Việt.

Phật pháp và những vòng tròn ở Kathmandu

Việt Nam: Chùa chiền, tiền bạc?

Chúng tôi đào tạo Phật học ở Paris như thế nào?

Phật giáo Làng Mai và cơ hội trở lại

Làm gì với Hội thánh Đức Chúa Trời?

Mở đầu cuộc trao đổi sau đây, nhà nghiên cứu này đưa ra bình luận về thông điệp của Phật đản với cộng đồng quốc tế:

“Tinh thần chính của phật đản là thông điệp hoà bình, không chiến tranh, là tình yêu thương giữa con người với nhau mà Đức Phật đã truyền dạy trong suốt 45 năm từ 2.562 năm về trước;

ông Thành ĐỗBản quyền hình ảnhBBC TIẾNG VIỆT
Image captionThông điệp chính của Phật đản là ‘Tinh thần hòa bình, không chiến tranh và từ bi, hỷ xả’, theo ông Thành Đỗ, nhà nghiên cứu tại Học viện Phật giáo Linh Sơn, Pháp

“Là tình yêu thương con người với nhau và lòng từ bi, hỷ xả với muôn loài, cũng như với thiên nhiên, để bảo tồn di sản cho nhân loại và thế hệ mai sau.”

BBC: Theo ông Việt Nam hiện nay ở trong nước có tự do tôn giáo, tín ngưỡng như thế nào, đối với riêng Phật giáo ra sao?

Ô. Thành Đỗ: Nhìn về bề ngoài thì tự do tôn giáo tại Việt Nam có dễ thở hơn, nhưng chỉ là một tự do tôn giáo có điều kiện với sự giám sát chặt chẽ của nhà cầm quyền. Những vị tu sỹ từ chối sự giám sát và tự do có điều kiện thì hoàn toàn bị khống chế và loại ra ngoài vòng của hoạt động tôn giáo.

Một tự do tôn giáo của một con chim được nuôi trong lồng, phải ăn, phải uống những gì mà người chủ cho, không làm khác hơn được. Tự do đó, nhiều vị tu sỹ chân chính đã từ chối từ mấy mươi năm nay như Hòa Thượng Thích Quảng Độ hay nhiều vị giám mục, linh mục bên Công giáo.

BBC: Liệu Phật giáo với tư cách một tôn giáo có được nhà nước cộng sản Việt Nam lâu nay ‘cưng chiều’ hơn Công giáo và các tôn giáo khác không? Hay thực sự có một sự đối xử, đối đãi bình đẳng?

Ô. Thành Đỗ: Chỉ những ai chấp nhận khuôn khổ do chủ nhân ông hướng dẫn mới được ‘cưng’, không nhất thiết là Phật giáo hay bất cứ các tôn giáo nào khác, mặc dù một số tôn giáo hay tín ngưỡng như thờ cúng cố Chủ tịch Hồ Chí Minh ở các không gian tôn giáo công cộng, hay đạo Thánh Mẫu hết sức được cưng chiều bởi chính quyền.

Phật giáoBản quyền hình ảnhBBC NEWS TIẾNG VIỆT
Image captionPhật giáo là một trong các tôn giáo bắt rễ lâu đời trong đời sống của nhiều người dân châu Á và Việt Nam, dù họ ở trong nước hay ra hải ngoại sinh sống.

Thách thức lớn nhất?

Báo cáo của Mỹ về tôn giáo VN ‘bị sai lệch’

Cựu kỹ sư quốc phòng nói về đạo Phật và Thiền

TS. Nguyễn Thị Hậu nói về Thủ Thiêm và các công trình tôn giáo

Chuyên đề: Làng Mai qua ba thập niên

BBC: Thách thức lớn nhất đối với cộng đồng tăng chúng và tín đồ, phật tử của Phật giáo Việt Nam ở trong nước và hải ngoại hiện nay là gì và tại sao?

Ô. Thành ĐỗThách thức lớn nhất và nhiệm vụ muôn đời của người Phật tử , tăng hay tục là làm sao cho chánh pháp được trường tồn.

Lịch sử dân tộc đã cho thấy rất nhiều thời kỳ mà chánh pháp bị kiếp nạn như thời Lê Ngoạ Triều róc mía trên đầu tu sỹ và làm bộ róc hụt tay cho cây dao phập xuống đầu vị sư, hay những bạo chúa đốt kinh điển và phá chùa.

Ngày nay, nhiều nơi thờ phượng tôn giáo trở thành các siêu địa điểm du lịch mà nhiều cấp chính quyền đã ‘dung túng’ để thu hút ngoại tệ và khách du lịch, kể cả khách du lịch nước ngoài, không cần tôn trọng nơi thờ phượng, đi mà nói cho hẳn hòi, không thực sự là tự do tôn giáo đúng nghĩa, cũng là một ví dụ của thách đố với Phật giáo nói riêng, các tôn giáo chân chính khác nói chung.

Ngày nay, cộng đồng Phật giáo ở Việt Nam và hải ngoại nên cùng nhau xây dựng lại văn hoá dân tộc gắn liền với lời kinh tiếng kệ, mạnh dạn tránh xa các nạn buôn thần bán thánh và các tệ nạn ấy. Đức Phật có lời dạy rằng “Khi còn có người có chánh tín thì chánh pháp sẽ còn trường tồn”, theo tôi, chúng ta chỉ hãy làm công việc duy nhất là vững niềm tin vào chánh pháp.

Phật giáoBản quyền hình ảnhBBC TIẾNG VIỆT
Image captionPhật giáo đề cao tinh thần từ bi, hỷ xả, nhiều tu sỹ, tăng ni lựa chọn cuộc sống thanh đạm, bần hàn để ‘an ủi chúng sinh khổ đau’.

BBC: Ông bình luận thế nào về một số mô hình giáo hội, tăng đoàn Phật giáo ở Việt Nam và thậm chí tại hải ngoại với các ‘siêu trung tâm’, cơ sở Phật giáo có ‘Chùa to, tượng lớn’ đang liên tục được mở rộng ‘cương vực’, cơ sở và thu hút tín đồ, phật tử ở trong và ngoài nước tới con số hàng nghìn, hàng vạn, cùng mạng lưới các trụ sở, phân viện không ngừng mở rộng khắp nơi trên thế giới?

Ô. Thành ĐỗNgày nay, ai ai cũng nhận thấy là tôn giáo Phật giáo có sự chuyển hướng mạnh, trở thành gần như những cơ sở kinh tài quy mô lớn… mô hình này sao chép từ Trung Quốc, thậm chí, thùng Phước sương (hòm Công đức) có thể do chính quyền quản lý; và tu sỹ nếu muốn, tối có thể rời chùa về sống cuộc sống gia đình.

Những cơ sở này “xuất cảng” ra hải ngoại rất nhiều tu sỹ trẻ để tạo thành một mạng lưới kinh tài toàn cầu, nhắm đến các nước giàu có để phục vụ như cầu tâm linh cho những người Việt tha phương và tận dụng tâm lý yêu mến tôn giáo, tôn trọng tín ngưỡng có nguồn gốc phương Đông của tín đồ quốc tế, hải ngoại, kể cả những người có nhu cầu được chữa trị, điều trị về tâm lý mà lẽ ra cần và có thể chỉ nên đáp ứng thông qua hệ thống y tế, sức khỏe và giáo dục, chăm sóc phi tôn giáo cũng đủ.

‘Giàu có quá mức?

Chuyên trang về Phật giáo

Chuyên trang về Tôn giáo

VN phản đối báo cáo tôn giáo của Mỹ

Mô hình đó, còn gần giống như các mô hình nhà thờ tại Âu châu nhiều thế kỷ trước, đem đến sự giàu có quá mức cho giới tu sỹ, một số nơi dường như thích sao chép mô hình của các đại chủng viện ‘có thu phí tinh vi’ của một số giáo hội ở nước ngoài điều không lạ lẫm với truyền thông, cộng đồng và các cơ quan quan thuế ở phương Tây.

Nhưng ngày nay, mặt khác, nhiều nhà thờ và cơ sở ‘kinh doanh tôn giáo tinh vi ấy’ đã và đang phải bán đi vì không còn tín đồ… các chùa Việt Nam tại hải ngoại, nếu không có sự điều chỉnh hợp lý và đúng đắn về nhận thức, rồi cũng có thể theo chân nhiều chùa chiền người Trung Hoa tại Mỹ và nhất là ở vùng San Francisco mà cách đây hơn 100 năm tại đó từng có tới hơn 200 ngôi chùa Tàu của người Hoa.

Ông Thành Đỗ, nhà nghiên cứu, nói về đào tạo Phật học tại Học viện Phật giáo Linh Sơn.

Nhiều mô hình trong số này gây quan ngại vì chúng xa lạ với Chánh pháp của Phật giáo và nhiều tôn giáo khác muốn giác ngộ con người tránh xa các dục vọng, trong đó có tham vọng về tiền tài, danh vọng, quyền lực quá đáng, cũng giống như trong tinh thần của đạo Nho Việt Nam đề cao ‘tri túc’ tức ‘biết đủ, biết vừa’ và nhất là giới tu hành cần lấy đời sống, lối sống thanh đạm là duy nhất, tránh xa phú quý, giàu sang, nổi tiếng, quyền lực, kể cả Thần quyền, Thế quyền, để an ủi chúng sinh còn nhiều người đang sống trong ‘bể khổ’, đói nghèo, bệnh tật, bất công v.v…

BBC: Ông bình luận gì thêm về hiện tượng được cho là buôn thần, bán thánh, mê tín, dị đoan được cho là gây tiêu cực và tác hại cho cộng đồng và văn hóa trong các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo ở các cơ sở Phật giáo Việt Nam trong nước, cũng như hải ngoại dưới nhiều hình thức? Giải pháp chính cho vấn đề này, nếu có, nên thế nào và bắt đầu từ đâu?

Ô. Thành Đỗ: Nạn buôn thần bán thánh thời nào cũng có, nhiều hay ít. Khi chánh pháp bị suy đồi thì những hiện tượng ấy trở nên lan tràn khắp nơi, từ cúng sao giải hạn, tới đến dùng máy cái, sổ lớn để đếm tiền công đức, liệt kê nhà đất, tài sản cúng dường.

Hoạt động tôn giáo đúng chánh pháp thường không chủ trương đem đến tài sản thế gian cho giới tu sỹ Phật giáo hay Công giáo, nhưng những hiện tượng mê tín dị đoan thì ngược lại, sẽ thu hút rất nhiều những người đến với tôn giáo do lòng tham lam và sự vô minh.

Giải pháp chính cho các vấn đề này vẫn là Phật pháp chân chính phải được rao giảng đến với mọi tầng lớp trong xã hội càng sớm, càng tốt, để giúp khai mở dân trí và văn hoá dân tộc, như Hòa Thượng Mẫn Giác có dạy: “Mái chùa che chở hồn dân tộc/Nếp sống muôn đời của Tổ Tông!”

Bài phỏng vấn phản ánh quan điểm riêng của người trả lời, một nhà nghiên cứu về Phật học, đang nghiên cứu và giảng dạy Phật học tại Học viện Phật giáo Linh Sơn, nam Paris, Pháp.

Advertisements
Categories: Nhan dinh | Leave a comment

Post navigation

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: