Daily Archives: June 6, 2018

Trần Xuân Ninh: Tương lai  Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc

Trần Xuân Ninh: Tương lai  Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc

 

image003

Trần Xuân Ninh

 

01/6/2018

 

image001

 

Một vấn đề được đưa ra  thảo luận trong cuộc họp quốc hội VC đang diễn ra đã tao nhiều bàn tán trong dư luận và  trên truyền thông hải ngoại cũng như trong nước. Đó là vấn đề nên  hay không nên thông qua dự luật cho thuê dài hạn 99 năm với những đặc miễn thuế má,  ở ba vùng đặc khu kinh tế là Vân Đồn, Bắc Vân Phong, và Phú Quốc.

 

Người lớn tuổi, có chút hiểu biết lịch sử và kinh nghiệm sống với chế độ Cộng sản Việt Nam thối nát thì không khỏi lắc đầu ngao ngán khi chỉ nghe mấy chữ cho thuê dài hạn 99 năm. Bởi chúng nhắc lại trường hợp Hồng Kông mà triều đại phong kiến Mãn Thanh đã phải nhượng cho đế quốc Anh dưới dạng cho thuê 99 năm, để có thể giữ nguyên quyền lực. Vắn tắt câu chuyện chỉ là trong khuôn khổ chính sách thực dân, từ năm 1842 sau cuộc chiến tranh nha phiến kéo dài 3 năm Tầu đã phải nhượng Hồng Kông vĩnh viễn cho Anh. Tuy nhiên chiến tranh vẫn tiếp tục kéo dài vì Anh không ngưng đòi hỏi tự do bán thuốc phiện và buôn cu li để lấn tới. Sau cùng thì do tính thực tiễn, dù là có ưu thế vượt trội về sức mạnh quân sự và kinh tế, năm 1898 Anh đã ký với Tầu thỏa ước thuê Hồng Kông 99 năm để yên ổn khai thác, tránh những cuộc chiến tranh tốn phí do một lục địa dân Tầu lúc nhúc vây quanh.  Hồng Kông đã  trở thành một hải cảng tự do buôn bán không phải thuế, thuộc Anh, mà Mao Trach Đông sau khi chiếm được hết cả nước Tầu đã chừa lại. Vì lý do tôn trọng hiệp ước cho thuê, nhưng cũng vì lý do muốn dùng Hồng Kông làm lỗ thở cho nền kinh tế tập trung èo uột Cộng sản. Anh đã lo sợ sự thay đổi ý kiến của Mao, có thể chiếm Hồng Kông bất cứ lúc nào cho nên đã tập trung vào xây dựng  bán đảo Tân gia ba để thay thế  khi cần và nhờ thế màTân gia ba đã  trở thành như bây giờ. Hồng Kông do đó đã trở thành một vết nhơ lịch sử của một nước Tầu phong kiến lạc hậu.

 

Người trẻ tuổi có quan tâm đến vấn đề dân tộc và đất nước, không cần nghĩ đến chuyện lịch sử sâu sa bên Tầu, chỉ cần theo tin tức nhà nước đưa ra, đã đủ để có thái độ quyết liệt phản đối. Đơn giản chỉ là Đảng và nhà nước ký luật để cho thuê 99 năm ba vùng rộng lớn ở Quảng Ninh, Khánh Hòa và Phú Quốc với những đặc miễn thuế khóa và khai thác đủ cho thấy tính cách bán nước.

 

Cho nên đã có người đơn độc cầm bảng viết tay đơn giản như “Cho Tầu thuê đất 99 năm là mất nước. Tôi phản đối”.

 

Hay là “Cho thuê đất 99 năm là bán nước”.

 

Những hình ảnh này là mới, vì không thấy có trước những hành động bán nước nhượng đất trước đây của chế độ VC như các vụ cho thuê rừng đầu nguồn,  vụ khai thác bauxite, mở các loại nhà máy ở vùng cao nguyên, nhà máy Formosa Hà tĩnh, vân vân.. Trong các vụ này, nếu có phản ứng thì chỉ là những ý kiến của các nhân vật ít nhiều tên tuổi, những chuyên gia bất đồng ý kiến “có môn bài” thuộc phe này phái này trong giới cầm quyền VC.

 

Tác động chẳng có bao nhiêu,ngoại trừ tạo hình ảnh rằng là xã hội có chút đỉnh cởi mở dưới chế độ VC biến thái.

 

Chế độ VC bây giờ hiểu cái ấn tượng nặng nề và tiêu cực lên người dân vì dự luật này cho nên  cũng đã lôi ra nhiều các nhân vật và tiếng nói phân tích lợi hại thiệt hơn ở hai phe bênh và chống.  Nhưng xét cho kỹ thì chỉ là những luận cứ nghe qua rồi bỏ. Vì chỉ là những cảnh báo đe dọa an ninh cho Việt Nam kiểu của các đại biểu kiểu Dương Trung Quốc hay Lê Văn Cuông vì vị trí của các đặc khu nhìn ra biển Đông.

 

Nhưng thực tế thì biển Đông đã được nhương cho Tầu bởi hiệp ước Thành Đô còn  giữ bí mật khiến Tầu tha hồ tự tung tự tác rồi.

 

Muốn ra vào lúc nào VN cũng được. Muốn bắt tầu cá VN lúc nào cũng được.  Còn trên đất thì đã có vô số các chòm xóm đủ cỡ người Tầu từ Bắc chí Nam do tình trạng người Tầu ra vào Việt Nam không cần chiếu khán, tùy tiện  ở đâu cũng được miễn là có tiền mua nhà mua đất. Hay chỉ là những phân tích hoặc những câu hỏi của những thành phần chuyên gia có môn bài hay tự phong về những khó khăn thi hành việc phát triển các cơ sở thương mại tương lai trong đặc khu, chẳng có câu trả lời và chẳng cần đặt ra.

 

Tóm lại thì Việt Nam đã mất rồi, hay đã bị bán rồi, từng mảnh to nhỏ khác nhau từ biển đến đất.

 

Vụ luật đặc khu này chỉ khác ở chỗ là 3 vùng rộng lớn nhà nước chính thức bán nhân danh phát triển.  Cái khác là trong tình trạng phát triển đặc miễn như thế thì những người VN làm công trong đó rất hy vọng sẽ được sống trong một tình trạng phồn vinh tương lai như Tân gia ba, với luật lệ riêng, và biết đâu chẳng sẽ hãnh diện được mang thông hành Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc (!)./

 

Trần Xuân Ninh

 

1 tháng 6/2018

 

– Ts Nguyễn Nhã: “Một cảng sâu Vân Phong – Một con đường xuyên Á”

 

– Danh tướng Trần Khánh Dư với chiến thắng Vân Đồn đầu năm 1288

Advertisements
Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Mỹ lên án TQ đe dọa các nước láng giềng ở Biển Đông

Mỹ lên án TQ đe dọa các nước láng giềng ở Biển Đông

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis hôm nay lên án Trung Quốc đe dọa và ép buộc các nước láng giềng bằng hoạt động quân sự hóa trên Biển Đông.

Những lời bình luận của ông Mattis được đưa ra trong một bài phát biểu tại Diễn đàn Shangri-La, một diễn đàn quốc phòng châu Á thường niên được tổ chức tại Singapore. Trong bài phát biểu, ông Mattis đã đưa ra chiến lược rộng lớn hơn của Hoa Kỳ nhằm đảm bảo một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương “tự do và cởi mở”.

Đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA) trích lời Bộ trưởng Mattis: “Chính sách của Trung Quốc ở Biển Đông tương phản hoàn toàn với sự cởi mở mà chiến lược của chúng tôi thúc đẩy”.

Cụ thể, nhà lãnh đạo Lầu Năm Góc đề cập đến việc Trung Quốc triển khai các tên lửa chống hạm, tên lửa đất đối không, các thiết bị làm nhiễu điện tử và đưa máy bay ném bom ra quần đảo Hoàng Sa ở ngoài khơi Việt Nam.

Biển Đông

Ảnh vệ tinh cho thấy Trung Quốc triển khai một số hệ thống vũ khí mới, bao gồm máy bay chiến đấu J-11, tại một căn cứ mà Bắc Kinh xây dựng phi pháp trên Đảo Phú Lâm, quần đảo Hoàng Sa, Biển Đông, ảnh chụp ngày 12 tháng 5 năm 2018. (Ảnh: Reuters)

Ông Mattis cho biết: “Trái ngược với tuyên bố của Trung Quốc, việc lắp đặt các hệ thống vũ khí này gắn bó trực tiếp với việc vận dụng quân sự nhằm mục đích đe dọa và ép buộc”.

Trung Quốc từ lâu đã lập luận rằng các khoản đầu tư quân sự ngày càng tăng và lập trường kiên quyết của họ ở Biển Đông là hoạt động phòng thủ tự nhiên, trong khi Mỹ và một số quốc gia Đông Nam Á cảnh báo rằng Bắc Kinh đang tìm cách đe dọa và làm suy yếu luật pháp quốc tế, theo Financial Times.

Nhằm phản đối những hoạt động gia tăng quân sự của Trung Quốc ở Biển Đông, chính quyền của Tổng thống Trump đã thu hồi lời mời Bắc Kinh tham dự cuộc tập trận hải quân Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) mà Hoa Kỳ tổ chức. Thay vào đó, Hải quân Mỹ lần đầu tiên mời Việt Nam tham dự cuộc tập trận quy mô lớn này cùng với hơn 20 quốc gia khác.

Cuộc tập trận dự kiến diễn ra ở vùng biển Hawaii và ngoài khơi bang Nam California, kéo dài hơn 1 tháng, từ ngày 27/6-2/8.

Bộ trưởng Mattis cũng cảnh báo Trung Quốc sẽ gánh chịu những hậu quả “lớn hơn nhiều” nếu Bắc Kinh tiếp tục làm rối loạn trật tự đã được thiết lập của thế giới.

Ông phê phán Bắc Kinh rằng Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường của Trung Quốc có thể khiến các quốc gia châu Á đối mặt với “những khoản nợ như núi”, khiến các nước bị suy giảm “quyền tự do hành động chính trị” của mình.

Categories: Biển Đông | Leave a comment

Robert Kennedy: Niềm hy vọng bị bắn chết

Robert Kennedy: Niềm hy vọng bị bắn chết

Robert Kennedy (1925-1968)Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionRobert Kennedy (1925-1968)

Sau khi Martin Luther King bị ám sát, rất nhiều người đã tin rằng Thượng nghị sĩ Robert Kennedy, ứng viên tổng thống Mỹ, sẽ là người tiếp tục cuộc chiến vì cải cách.

Năm mươi năm sau, vẫn có ý kiến cho rằng vụ ám sát của ông Kennedy đã có ảnh hưởng sâu sắc đến định hướng của Hoa Kỳ.

Hoa Kỳ giải mật hết hồ sơ vụ ám sát Kennedy

Vương quyền Lào và vị vua chết trong im lặng

Phong trào phản chiến Mỹ sau Tết Mậu Thân

Khi Robert Kennedy bị bắn tại hành lang đặc người của nhà bếp Khách sạn Ambassador, Los Angeles, nhiếp ảnh gia Ronald Bennett đã nhảy lên một xe chở thực phẩm để có thể quan sát được từ trên cao và đã ghi lại được hình ảnh của sự hỗn loạn sau đó.

Khi mà những người xung quanh đang la hét, hoặc cố vật lộn với kẻ ám sát Sirhan Sirhan thì Bennett đã tìm được cho bản thân một vị trí thích hợp để có thể can thiệp.

“Họ không thể tước nổi khẩu súng khỏi bàn tay của hung thủ, chắc chắn có rất nhiều adrenaline đang bùng lên trong người y, chính vì thế tôi đã dẫm lên tay y và họ đã lấy được khẩu súng,” theo lời kể của Bennet, một nhân viên của tờ báo United Press International (UPI) tại thời điểm đó.

“Khi mà tôi đã phải thay hẳn cuộn phim mới cho máy ảnh thì tôi mới nhận ra mình đã chụp được 25 tấm bằng phản xạ tự động tuyệt đối.”

Ngày hôm đó, Kennedy đang tổ chức mừng thắng lợi tại cuộc bầu chọn sơ bộ ở California trong cuộc đua trở thành ứng cử viên của Đảng Dân chủ ra tranh chức tổng thống cuối năm đó.

Thế nhưng giờ thì ngài thượng nghị sĩ đã nằm dưới sàn, hầu như không còn nhận thức được, một mắt nhắm, một mắt mở, vì trúng một viên đạn xuyên qua đầu.

Cảnh sát đã bắt giữ Sirhan ngay sau đó, và tức tốc đưa Kennedy tới bệnh viện, để Bennett lại giữa tàn tích của một bữa tiệc bỗng nhiên trở thành ác mộng.

“Có nhiều người đang trong cơn hoang mang vô vọng, một số thì đã khóc, có người thì đã gục xuống sàn nhà hoặc họ đứng rên rỉ, cầu nguyện và vẫn kinh ngạc như những đứa trẻ đầy hoài nghi.”

Ron BennettBản quyền hình ảnhRON BENNETT PHOTOGRAPHIC ARCHIVE
Image captionRon Bennett giúp lấy khẩu súng từ tay hung thủ rồi mới tiếp tục chụp ảnh

Kennedy đã chết bởi những vết thương của mình 26 tiếng sau đó, để lại một câu hỏi cho đến tận 50 năm sau rằng, liệu nước Mỹ có thể khác nếu như Kennedy vẫn sống và giành được vị trí tổng thống hay không?

Cái chết của Kennedy đến sau chưa đầy hai tháng sau vụ ám sát của Martin Luther King gần như đã chấm dứt sự hồi sinh của chủ nghĩa tự do tại Mỹ.

“King đã chuẩn bị cho chúng tôi trước cái chết của ông ấy, vì vậy, ngay sau khi ông ấy mất, đã không có nước mắt, chúng tôi đã bắt tay ngay lập tức vào việc ra chiến lược để tiếp tục Chiến dịch vì Người nghèo,” Andrew Young, một trong những phụ tá thân thiết nhất của King cho biết.

Nhưng mọi nỗ lực để duy trì đã bị “đánh úp” bởi cái chết của Kennedy.

“Đó là khi tôi đã đầu hàng,” Young nói. “Tôi nghĩ rằng quan điểm xã hội chủ nghĩa tự do dân chủ của thế giới, từ thời của Franklin Roosevelt đến Lyndon Johnson (LBJ), thực sự buộc phải chấm dứt sau hai vụ ám sát của Martin Luther King và Robert Kennedy.”

Sự mất đi của những người có tiếng nói ủng hộ tự do truyền thống mạnh mẽ như vậy đồng nghĩa với việc không có ai chống lại những chỉ trích mới về những chính sách đó của Richard Nixon và Ronald Reagan; Jeremi Suri, một tác giả và một giáo sư lịch sử lập luận.

RomeBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionTin về cái chết của Thượng nghị sỹ Robert Kennedy tới Rome, Italy

“Nếu Kennedy còn sống, nước Mỹ chắc chắn là sẽ khác rồi,” Suri nói. “Cánh hữu đã có thể tung ra “một cú đấm mạnh mẽ” và sự tham gia trong xã hội chúng ta sẽ khác đi rồi.”

Suri cho rằng nếu như sự vỡ mộng trong Đảng dân chủ trong những thập niên 70 – điều đã là mất nhiều uy tín trong chính sách truyền thông – đã không xảy ra thì sẽ không có một vị tổng thống như Jimmy Carter và có lẽ cũng sẽ không có cả Bill Clinton luôn.

Ông cũng nói thêm rằng Carter và Clinton là những người của Đảng Dân chủ nhưng đã đi xa khỏi các quan niệm truyền thống của chính phủ Johnson. Họ muốn chứng minh rằng họ đã làm cho tầm ảnh hưởng của chính phủ đã giảm đi chứ không tăng lên. Điều này cũng có nghĩa là họ ít can thiệp hơn vào lựa chọn cá nhân về các vấn đề như sở hữu súng và kiểm soát địa phương của trường học.

Ben Wright tại trung tâm về lịch sử của Mỹ Dolph Briscoe, nơi lưu trữ những tấm hình của Ronald Bennett cho biết:

“Đưa ra giả thuyết về lịch sử là một công việc rất phức tạp và thiếu sự chắc chắn. Nhưng sau cùng, lịch sử là về nhân quả – và chúng tôi coi trọng các giá trị lịch sử có thể khác nhau nếu có yếu tố ‘nếu như’ liên quan,”

“Những sự kiện như cuộc ám sát của Tiến sĩ King và Thượng nghị sĩ Kennedy chắc chắn sẽ mang lại sự ảnh hưởng vì chúng tôi đã nghiên cứu rất nhiều khả năng đáng kể mà lịch sử Mỹ đã có những thứ khác biết.”

Vẫn sẽ còn ở đó những tranh luận cho dù Robert Kennedy có thể giữ được sự đoàn kết của Đảng Dân chủ, và đảm bảo cho sự đề cử của mình vào năm 1968 nhưng vẫn có rất nhiều ngườ ở thời điểm mà ông bị bắn vẫn tin rằng tài năng chính trị có một không hai sẽ đưa ông đến cương vị Tổng thống.

Gia đình KennedyBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionGia đình thăm mộ Robert Kennedy 11 năm sau vụ ám sát

Jules Witcover, một nhà báo nhận xét về chiến dịch tranh cử của Kennedy như sau:

“Tính cách và ngoại hình của ông tạo ra một nhân vật đầy cảm hứng cho mọi người và mong muốn gần như tuyệt vọng để khôi phục lại những thứ đã bị lấy đi khỏi đất nước với cái chết của anh trai ông và Cuộc chiến Việt Nam.”

“Trước Kennedy, đã không có một ai trong cộng đồng người da trắng có thể thiết lập một mối quan hệ tốt như vậy với cộng đồng người da màu.”

Tuy nhiên, cũng có người tập trung vào sự khác nhau giữa quan điểm về chính trị và xã hội để chống lại Kennedy.

“Trước những năm 60 của thế kỉ trước, các thế lực đã nổi lên chống lại chương trình “Đại Xã hội”, là một phần mở rộng của Chính sách Tân Kinh tế từ những năm 1930; sẽ sẵn sàng lật đổ bất cứ ai mà Đảng Dân chủ dựng lên.”

“Người Mỹ đã thất vọng và tức giận bởi sự bạo lực trước những năm 1960, lấy ví dụ về Vietnam có thể cho thấy sự thất bại của chính phủ Dân chủ của John Kenenedy và Lyndon Johnson”

Brands cũng nói thêm về cách thức mà phong trào Dân Quyền đã đạt được mục tiêu lập pháp của nó, và nếu như Martin Luther King Jr hay Robert Kennedy còn sống thì chắc chắn họ sẽ phải chiến đấu với câu hỏi hóc búa về sự bất bình đằng về kinh tế và nạn nghèo đói đang đe dọa đến tất cả những người khác.”

Robert Kennedy (1925-1968)Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionRobert Kennedy với cử tri khu Harlem, New York

“Đấy sẽ là một vấn đề khó khăn cần phải giải quyết trong suốt 50 năm qua của chính trị Mỹ,” ông Brands cho biết.

“Bạn có thể bãi bỏ luật kỳ thị người da đen, nhưng bạn có thể điều hành sự bình đẳng kinh tế không? Không ai tìm ra cách để làm điều đó cho một xã hội được tổ chức kinh tế theo hình mẫu tư bản.”

Witcover, tác giả của cuốn ” Năm giấc mơ đã chết” (The Year the Dream Died), xuất bản năm 1968 nói về chiến dịch tranh cử của Kennedy, nói rằng tất cả kinh nghiệm thu được từ chiến dịch của ông ấy và những gì ông ý đã đứng lên đấu tranh sẽ mãi là những cột mốc lịch sử cho Đảng Dân chủ.

Đại hội toàn quốc của Đảng Dân chủ sau cái chết của Kennedy vào tháng 8 đã rơi vào cảnh xung đột bạo lực và trò hề, và thành một đòn đánh cho đảng này điêu đứng, có thể nói là mạnh nhất từ trước đến nay.

Triển lãm ảnh John F. Kennedy

Bây giờ đến lượt Đảng Cộng hòa trải qua một cuộc khủng hoảng đáng kể về bản sắc khi phải vật lộn với tác động của phương pháp phi chính thống của Trump.

“Ở thời hiện đại thì năm 2016 có thể sẽ có nhiều nét tương đồng nhất để đem ra so sánh được so với năm 1968,” ông Wright nói.

“Trên nhiều phương diện, năm 2016 vẫn chưa thể là gì so với năm 1968, tuy nhiên cả hai đều được quan tâm bởi biến động chính trị, phân cấp xã hội, các vấn đề chủng tộc và nhận thức chung về sự suy giảm.”

Cả Bennet và Witcover vẫn luôn dành nhưng sự trân trọng khi nhớ về Kennedy như một chính trị gia sự gần gũi người dân, đã luôn giúp đỡ đấu tranh về những con người thuộc mọi tầng lớp của xã hội.

Sirhan SirhanBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionSirhan Sirhan, kẻ bắn chết Robert Kennedy

“Ông ấy là chính trị gia cuối cùng thuộc thế hệ gắn bó với chính sách phúc lợi xã hội đầy ảnh hưởng của Franklin Roosevelt có thể bắt mạch được tâm lý cử tri nông thôn,” ông Suri nói.

“Những gì đã kết thúc vào cuối những năm 1960 và đầu thập niên 1970 là một tập hợp các chính sách mở rộng dân quyền, tăng các dịch vụ công và chính sách hỗ trợ người khốn khó, và sự phản ứng chống lại xu hướng này đã gia tăng được vì sự vắng bóng của các nhân vật có tầm ảnh hưởng như Robert Kennedy.”

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Chuyện TQ mất đất sau Chiến tranh Nha phiến

Chuyện TQ mất đất sau Chiến tranh Nha phiến

The ArrowBản quyền hình ảnhUNIVERSAL HISTORY ARCHIVE
Image captionQuan quân nhà Thanh lên tàu The Arrow giật cờ của Anh Quốc trong Chiến tranh Nha phiến lần hai. Nhưng các giao tranh chỉ đem lại thất bại cho Trung Hoa.

Ngày 15/01 năm 1840, Tổng đốc Lưỡng Quảng, Lâm Tắc Từ công bố một lá thư gửi Nữ Hoàng Victoria, yêu cầu người Anh ngừng đem nha phiến vào Trung Quốc.

Phụng mệnh Hoàng đế Đạo Quang đi tiễu trừ nạn nha phiến, tên tuổi Lâm Tắc Từ (1785-1850) đã gắn liền với nỗ lực tự vệ thất bại của Trung Hoa trong thế kỷ 19.

Nhưng tư duy của ông cũng phản ánh hạn chế của quan lại Trung Hoa lúc Phương Tây bành trướng theo các nguyên lý kinh tế mà nhà Thanh không thể hiểu nổi.

Những phụ nữ phản đối lá phiếu nữ giới

Đấu giá súng nạm vàng của vua Càn Long

Ngoại giao Pháp và những cơ hội bị bỏ lỡ của VN

Trong lá thư được đăng ở Quảng Châu, Lâm Tắc Từ kêu gọi Nữ Hoàng Anh hãy “chọn lựa những thần dân để ngăn bọn xấu, bọn vô lại không sang Trung Hoa”.

Lâm Tắc Từ vẫn tin rằng nạn buôn lậu nha phiến vào Trung Quốc để thu bạc trắng của người Anh xảy ra chỉ vì một số cá nhân bất hảo.

Trung QuốcBản quyền hình ảnhBETTMANN
Image captionMột phụ nữ Trung Hoa nghiện bàn đèn thuốc phiện. Anh Quốc đã bán vào Trung Quốc thời nhà Thanh hàng nghìn tấn nha phiến, gây hủy hoại sức khoẻ người dân và rường mối xã hội để thu về hàng vạn lượng bạc

Ông nói Thiên Triều sẽ tha tội cho những người Anh nào đã trót buôn thuốc phiện vào Trung Quốc “vì nhầm lẫn” (by mistake), và không hiểu luật lệ sở tại.

Ông nêu quan điểm ‘đức trị’ của Nhà Thanh để hỏi Nữ hoàng Victoria không chấp nhận nha phiến ở Anh thì sao bà có thể để chuyện đó xảy ra với Trung Quốc.

Nhưng công ty Đông Ấn được Hoàng gia Anh bảo trợ không chỉ làm chủ một phần Ấn Độ mà còn độc quyền trồng nha phiến ở Bengal để bán vào Trung Hoa.

Hỗ trợ cho họ là kế hoạch ‘ngoại giao pháo hạm’ của chính quyền Anh nhằm ép Trung Quốc mở cảng biển, nhân danh ‘tự do thương mại’ và ‘tự do truyền đạo’.

Trong khi đó, Lâm Tắc Từ vẫn coi người Anh chỉ là một thứ ‘rợ’, giống các bộ lạc du mục đánh vào Trung Quốc các thế kỷ trước.

Cứ lấy lễ giáo Thiên Triều để giáo hóa hẳn họ phải nghe.

Tàu Phương TâyBản quyền hình ảnhDEA PICTURE LIBRARY
Image captionLiên quân Phương Tây dùng ‘ngoại giao pháo hạm’ buộc Thanh triều mở cửa
Trung QuốcBản quyền hình ảnhHULTON ARCHIVE
Image captionDù kiên cường chống ngoại xâm, các nhóm dân quân tự tổ chức ở vùng quê Trung Quốc, gồm cả thiếu niên, chỉ có gậy và lá chắn bằng tre, gỗ, không thể địch nổi các pháo hạm và súng trường của Phương Tây

Sau một vụ va chạm vì lính Anh say rượu giết chết dân Trung Quốc mà không trao nộp thủ phạm cho quan chức Thanh, Lâm Tắc Từ ra tối hậu thư, rồi cho đốt 1400 tấn nha phiến của Anh ở Quảng Châu.

Tháng 6/1840, Anh Quốc cử 16 thuyền chiến đưa quân lính và cả nhân viên của công ty sản xuất nha phiến Jardine Matheson & Co. đến Quảng Châu.

Trong hai năm liền, quân Anh chặn cảng, bắn phá các thành trì của Trung Quốc, lên bộ chiếm đô thị và ép nhà Thanh đàm phán.

Thời kỳ nhượng địa

Cuộc chiến Nha Phiến lần đầu đã làm bộc lộ toàn bộ những yếu kém chiến lược, chiến thuật, khả năng tác chiến của quân Thanh.

Trung QuốcBản quyền hình ảnhBETTMANN
Image captionTranh vẽ lễ ký kết Hoà ước Thiên Tân lần đầu năm 1858 giữa nhà Thanh với các sứ thần Anh và Pháp

Khi giao tranh kết thúc, nhà Thanh phải ký hòa ước Nam Kinh (1842), bồi thường chiến phí cho Anh, mở 11 cảng và cho truyền đạo tự do.

Hương Cảng (Hong Kong) và vùng cửa sông Châu Giang trở thành nhượng địa 99 năm cho Anh.

Con số 99 năm được ghi vào đó chỉ để Thanh triều khỏi mất mặt vì hai bên đều nghĩ nhượng địa đó là vĩnh viễn.

Điều cay đắng nhất cho Lâm Tắc Từ là dù nhận mật lệnh của vua để làm mạnh tay với quân Anh, ông đã bị tước chức khâm sai đại thần, cho về làm quan ở phía Bắc.

Lương Trump và Putin so với lãnh đạo VN và TQ

Vương quyền Lào và vị vua chết trong im lặng

‘Xa lộ Tự do’ đối trọng ‘Một Vành đai’ của TQ?

Các tính toán tiếp theo của nhà Thanh đều không cứu vãn được đất nước.

Tới cuộc chiến Nha Phiến lần hai, chiến thuyền Anh-Pháp lên tận Thiên Tân, uy hiếp triều đình.

Một hòa ước được ký năm 1858, mở toang cánh cửa Trung Quốc cho các đại cường xâu xé.

Sau Anh và Pháp đến Đức, Nga, Mỹ và Nhật đều vào bắt nạt Trung Quốc, biến nước này thành một mạng lưới các đặc khu – thuộc địa (enclaves – colonies).

Cho đến đầu thế kỷ 20, danh sách các đặc khu, gồm tô giới và nhượng địa lên tới hàng chục.

Tại đó, luật ưu tiên người nước ngoài và dân Trung Quốc chỉ vào làm thuê, bán sức lao động.

Dù đến sau Bồ Đào Nha, Anh là nước ‘đầu têu’ trong vụ bức bách Trung Quốc trao quyền ‘tối huệ quốc’ cho Phương Tây nên phần bánh của Anh là to nhất.

Bên cạnh tô giới ở Bắc Kinh, Thượng Hải, Hạ Môn, Anh Quốc có thuộc địa Hong Kong và quyền vào hàng loạt cảng biển, cảng sông trên toàn Trung Hoa.

Ngoài Anh, số nhượng địa của nước khác có thể điểm ra như sau:

  • Tô giới của Pháp ở Thiên Tân, Thượng Hải, Trạm Giang, Hán Khẩu, Vân Namvà đường xe lửa nối Côn Minh với Hà Nội đã thuộc Pháp.
  • Tô giới của Mỹ ở Thiên Tân, Hán Khẩu.
  • Tô giới của Nga ở Đại Liên, Hán Khẩu và đường xe lửa Cáp Nhĩ Tân.
  • Tô giới của Đức ở Thanh Đảo, Thiên Tân, Hán Khẩu và một số nơi khác.
  • Tô giới của Nhật ở Đại Liên, Hàng Châu, Tô Châu, Trùng Khánh và một số tỉnh khác.
  • Trung Quốc cũng mất hẳn Đài Loan cho Nhật, và mất mọi quyền ở Triều Tiên để Nhật biến xứ sở đó thuộc địa.
  • Ngoài Bồ Đào Nha đã chiếm Macau, đến cả Hà Lan, Ý và Bỉ cũng có ‘phầnbánh‘ ở Trung Quốc.

Đế quốc Trung Hoa rơi vào một thế kỷ ô nhục, và cái nhìn của họ với bên ngoài, nhất là về người Anh được sử gia A. P. Thornton mô tả như sau:

“Người Mỹ là bạn bè giả dối. Người Nga thì bất định và tệ hơn là rất kém hiệu năng. Người Nhật như thú dữ săn mồi nhưng không ai ngạc nhiên về họ. Nhưng trong con mắt người Trung Hoa thì bọn xấu đầu bảng vẫn là Anh Cát Lợi. Họ là siêu đế quốc và kẻ áp bức Trung Quốc.”

Chỉ cần học kỹ thuật là đủ?

Trước khi qua đời năm 1850, Lâm Tắc Từ được vời ra làm quan và để lại nhiều bài học quý giá cho người Trung Quốc.

Ông thấy có nhu cầu thu thập bản đồ thế giới để hiểu về kẻ thù, và các ghi chép của ông sau được đăng trong bộ Hải quốc Đồ chí.

Tuy thế, dù dẫn đầu trường phái cải cách, đến lúc chết Lâm vẫn không hiểu nguyên tắc thương mại tự do, và mục đích của các nước Phương Tây là gì.

Thượng HảiBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionThượng Hải có các khu phố Âu là nhượng địa của Trung Quốc cho nước ngoài

Ông vẫn tin rằng văn hóa Trung Hoa là ưu việt hơn và để tự cường thì chỉ cần học kỹ thuật, công nghệ của bọn ‘man di mọi rợ’ từ Tây Phương.

Khi đến Quảng Châu, ông thấy nhiều quan lại tham nhũng đã làm ngơ để ăn tiền, hoặc tiếp tay cho nạn buôn lậu đưa chất gây nghiện từ tàu của người Anh vào bờ.

Ông tin rằng để chặn nạn tham nhũng thì cần đề cao ‘vua sáng, tôi hiền’ theo kiểu ‘đức trị’.

Lá thư của ông chẳng vào giờ đến tay Nữ hoàng Victoria, và giả sử có đến thì cũng không thay đổi gì.

Sau đó, chính báo The Times of London lại đăng bản dịch tiếng Anh của lá thư.

Dư luận Anh và một phần giới trí thức cũng chia sẻ sự phẫn nộ của Lâm Tắc Từ trước tệ nạn dùng nha phiến đầu độc người Trung Hoa để kiếm lời.

Nhưng Anh Quốc và các đại cường vẫn khai thác Trung Quốc cho tới khi Thanh triều sụp đổ.

Sang thời Trung Hoa Dân Quốc, các tô giới của nước ngoài vẫn tồn tại.

Điều gây phiền toái là mỗi đặc khu có một luật riêng và nhiều băng đảng tội phạm gây án ở khu này chạy sang khu khác để tránh tội.

Các đặc khu chỉ bị xóa khi Mao Trạch Đông giành chiến thắng trong cuộc nội chiến năm 1949.

Macau và Hong Kong thì mãi đến tận cuối thế kỷ 20 mới được trả về ‘cố hương’.

Di sản của các đặc khu kinh tế

Trung Quốc sau đó chủ động mở các đặc khu như thời ở Quảng Châu sau Chiến tranh Nha Phiến nhưng để chủ động thu hút công nghệ, đầu tư tư bên ngoài.

Một chi tiết đáng nhớ là Liên Xô cũng tiếp quản khu tô giới của Đế quốc Nga ở Đại Liên và giữ cho đến tận năm 1955 mới trả cho ‘các đồng chí Trung Quốc’.

Những tô giới của ngoại kiều như khu phố Anh, phố Pháp ở Thượng Hải nay để nhiều kiến trúc Âu-Á thú vị.

Nhưng chúng là vết thương tinh thần sâu sắc, định hình tư duy của người Trung Quốc trong thế kỷ 20, khiến họ coi quan hệ quốc tế là ‘mạnh được yếu thua’.

Ngày nay, thì thời thế đã thay đổi, thậm chí 180 độ.

Hambantota
Image captionCảng Hambantota đã được trao cho Trung Quốc thuê 99 năm vì nước chủ nhà Sri Lanka nợ các công ty Trung Quốc hàng tỷ USD

Không chỉ rửa được ‘nỗi nhục 100 năm’, Trung Quốc còn thành đại cường kinh tế với sức mạnh quân sự dâng lên mạnh mẽ.

Có ý kiến nói Trung Quốc lại đang dùng chính sách ‘creditor imperialism’, đem đồng tiền và tín dụng để mở cảng biển, đặc khu trên thế giới.

Các đặc khu ngày nay khác tô giới ngày xưa nhiều, vì phần lớn do các nước có chủ quyền vì làm ăn kém cỏi mà phải cần tín dụng xây cơ sở hạ tầng.

Nhưng người ta cũng nói Trung Quốc đang nhắc lại thông điệp hệt như Anh ngày trước về ‘tự do thương mại’ để bành trướng kinh tế.

Brahma Chellaney viết trên The Project Syndicate (12/2017) rằng Vành đai và Con đường (BRI) đang đẩy cửa để Trung Quốc vào khai thác thị trường, tài nguyên và nhân khẩu của nhiều nước Á Phi.

Vì thế không lạ khi đã có phản ứng của giới trí thức bản địa lo ngại những khoản cho vay với lãi suất thị trường từ BRI là một thứ gông cùm kinh tế kiểm mới.

Nếu không tự cường được, các nước yếu kém, tham nhũng sẽ phải ‘nộp cảng’ trước đạn đồng Reminbi, không khác gì nha phiến của Anh thời Lâm Tắc Từ.

Xem thêm về Trung Quốc:

TQ rầm rộ đưa hơn 40 tàu vào Biển Đông

Tàu sân bay mới của TQ sẽ đồn trú ở Biển Đông?

Đoàn tàu chiến TQ vào Ấn Độ Dương làm gì?

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Blog at WordPress.com.