Daily Archives: March 19, 2020

TQ “phá luật” ở Biển Đông, Liên minh châu Âu không thể “làm ngơ”

TQ “phá luật” ở Biển Đông, Liên minh châu Âu không thể “làm ngơ”

Kể từ khi Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS 1982) ra đời đến nay, cộng đồng quốc tế và nhân loại không thể phủ nhận tầm quan trọng và vị trí pháp lý của nó trong đời sống luật pháp quốc tế, được coi là bản Hiến chương của biển và đại dương?

Tính đến nay tháng 03/2020, đã có168 quốc gia và Cộng đồng châu Âu (EC) tham gia UNCLOS 1982. Đáng chú ý, Công ước quy định, khi trở thành thành viên tham gia UNCLOS 1982, các quốc gia dù lớn hay nhỏ đều phải có trách nhiệm tuân thủ đầy đủ các quy định trong Công ước, không có ngoại lệ và không có bảo lưu. Như vậy có nghĩa, không thể có quốc gia nào khi tham gia sân chơi luật pháp chung này lại chỉ viện dẫn và áp dụng những quy định trong Công ước có lợi cho quốc gia mình, hoặc không tuân thủ, thậm chí phủ nhận những quy định không có lợi cho nước mình. Thế mà, giờ đây có một quốc gia lại đang “đầu têu” làm việc đó.

Cần phải chỉ đích danh quốc gia đó là Trung Quốc. Đây là nước đã ký tham gia UNCLOS 1982 từ năm 1996, nhẽ ra thì cũng giống như các nước tham gia khác, họ phải có trách nhiệm và nghĩa vụ thực thi Công ước. Thế nhưng, Trung Quốc đã và đang “phá luật” để tìm cách “độc chiếm Biển Đông” theo yêu sách “đường chín khúc” phi lý.

Sự “phá luật” rõ nhất của Trung Quốc gần đây là sự kiện nước này chống lại phán quyết của Tòa trọng tài thường trực quốc tế về Luật Biển (PCA) trong vụ Philipines kiện Trung Quốc ở Biển Đông năm 2016. Theo đó, do biết chắc chắn rằng phần thắng sẽ không thuộc về mình, nên trước khi Philippines đưa vụ kiện trên ra tòa trọng tài quốc tế, Trung Quốc đã tuyên bố không chấp nhận bất kỳ một phán quyết nào từ các tòa trọng tài. Khi PCA ra phán quyết cuối cùng bác bỏ yêu sách “đường chín khúc” và các đòi hỏi phi lý khác của Trung Quốc ở Biển Đông, Bắc Kinh đã thể hiện sự coi thường luật pháp quốc tế khi một lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc trong buổi gặp mặt Chủ tịch Hội đồng châu Âu và Chủ tịch Ủy ban châu Âu ngày 12/07/2016 đã nói rằng: “Từ cổ chí kim, các đảo ở Biển Đông đều là lãnh thổ của Trung Quốc. Trong bất cứ tình hình nào, chủ quyền lãnh thổ và các quyền lợi hàng hải của Trung Quốc trên Biển Đông đều không chịu ảnh hưởng từ phán quyết của PCA. Trung Quốc không chấp nhận bất cứ chủ trương và hành động nào xuất phát từ phán quyết của PCA”. Thậm chí, Bộ Ngoại giao Trung Quốc lúc đó còn cho rằng, vụ kiện này là “một trò hề đội lốt pháp luật”; Trung Quốc không chấp nhận, không tham gia PCA là nhằm “bảo vệ nền pháp quyền quốc tế và quy tắc khu vực theo pháp luật”…

Ai cũng biết, PCA là tòa trọng tài quốc tế, được lập ra theo những quy định của UNCLOS 1982 để xử lý những tranh chấp xung quanh tiến trình thực thi Công ước. Do đó, PCA được cả cộng đồng quốc tế công nhận, trong đó có cả Trung Quốc khi tham gia Công ước. Nhưng nay họ lại tuyên bố rằng không chấp nhận, không tham gia PCA và không chấp hành phán quyết của PCA thì hóa ra chẳng phải là hành động “phá luật” đó sao? Hiện nay trên thế giới, không chỉ ở Biển Đông mà nhiều khu vực khác cũng đang có tranh chấp về chủ quyền lãnh thổ. Và để giải quyết các tranh chấp đó, xu hướng chung là các nước đều dựa vào luật pháp quốc tế, đàm phán, thương lượng hòa bình. Thử hỏi, quốc gia nào cũng hành xử ngang ngược như Trung Quốc thì thiên hạ rồi đây có rơi vào “đại loạn” hay không?

Bước tiếp theo sau những tuyên bố trắng trợn nêu trên, Trung Quốc đã tiến hành “phá luật” ở Biển Đông bằng những hành động “kẻ cướp” trên thực địa. Bất chấp sự phản đối của các nước có lợi ích liên quan và cộng đồng quốc tế, Bắc Kinh vẫn ngang nhiên triển khai hoạt động cải tạo các đảo, đá họ “cưỡng chiếm” được trên Biển Đông, quân sự hóa chúng và mở rộng tầm kiểm soát ra khắp Biển Đông. Cho đến hiện nay, họ đã hoàn thiện ba đường băng sân bay dài 3.000m, thiết lập hệ thống tên lửa tầm ngắn và tầm trung, mạng lưới radar, anten… tại một số đá ở quần đảo Trường Sa; lắp đặt trang thiết bị mở rộng phạm vi giám sát trên không, trên biển và tác chiến điện tử ở quần đảo Hoàng Sa, đồng thời có kế hoạch xây dựng đảo Phú Lâm, đảo Cây và đảo Duy Mộng thành “căn cứ hậu cần chiến lược”. Tại đảo Hải Nam, Trung Quốc đã nâng cấp 4 căn cứ không quân và xây dựng căn cứ tên lửa chiến lược liên lục địa. Nếu triển khai các loại máy bay chiến đấu hiện đại với phạm vi hoạt động từ 1.000 – 1.500km tại các căn cứ trên, thì Trung Quốc đủ khả năng kiểm soát trên không toàn bộ Biển Đông và một phần lãnh thổ các nước ven Biển Đông. Họ còn đẩy mạnh triển khai hệ thống cảnh báo, giám sát dưới mặt biển bằng cách bí mật triển khai Khu nhận dạng hàng hải (MNIZ) và Khu nhận dạng âm thanh dưới mặt biển (UAIZ) ở Biển Đông.

Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng tăng cường hiện diện lực lượng hải quân, chấp pháp, kiểm ngư để tuần tra, xua đuổi, bắt giữ trái phép phương tiện, tàu thuyền các nước ở Biển Đông; tích cực sử dụng hàng nghìn tàu cá vỏ sắt có công suất lớn, tàu cá dân binh như một mạng lưới trinh sát trên Biển Đông; quấy rối hoạt động khai thác dầu mỏ của Malaysia, gây sức ép với Philipppines tại đảo Thị Tứ, đưa tàu khảo sát địa chất xâm phạm quyền chủ quyền của Việt Nam… Trung Quốc cũng thường xuyên tổ chức nhiều cuộc tập trận với tần suất và quy mô ngày càng mở rộng, trong đó có cuộc duyệt binh hải quân trên biển (tháng 4/2018) gần đảo Hải Nam với quy mô lớn nhất từ trước tới nay nhằm phô trương sức mạnh, xa hơn là răn đe các nước.

Những hành động “phá luật” như trên của Trung Quốc rõ ràng đã làm cho tình hình an ninh Biển Đông trở nên phức tạp, lấy đâu ra “bình yên” như họ thông báo, lấy đâu ra “sự bình thường của các tàu bè lưu thông trên biển” như họ trấn an. Ngược lại, các nước, các bên có liên quan tới vùng biển này đã phải tăng cường năng lực quốc phòng, gia tăng các hoạt động bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và các lợi ích hợp pháp của họ, khiến cho tình hình phức tạp hơn. Mỹ và nhiều nước lớn ngoài khu vực đã gia tăng hiện diện quân sự ở Biển Đông để duy trì và bảo vệ lợi ích.

Như vậy, lần lượt nhiều quốc gia có liên quan đã và đang, theo cách của mình, phản ứng lại hành động “phá luật” của Trung Quốc. Còn một tổ chức, một tổ chức có tới 27 quốc gia thành viên, có đầy sức mạnh kinh tế, chính trị, quân sự và đầy quyền lực là Cộng đồng châu Âu (EC), năm 1993 đổi tên thành Liên minh châu Âu (EU), cũng đồng thời là một bên tham gia ký kết UNCLOS 1982, chẳng lẽ lại “làm ngơ”.

Thực tế không như vậy. Sau sự kiện Trung Quốc ngang nhiên đưa tàu khảo sát địa chất Hải Dương 8 xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam ở bãi Tư Chính từ đầu tháng 7 đến tháng 10/2019, giới nghiên cứu chính trị quốc tế tại Viện Chatham House (London/Anh) đã lên tiếng. Theo giới này, các tuyên bố và hành động “sặc mùi” hiếu chiến và bất chấp luật pháp quốc tế của Trung Quốc thời gian qua với mục đích đòi quyền khai thác chung, đòi phân chia tài nguyên biển với các nước láng giềng Đông Nam Á trong chính Vùng đặc quyền kinh tế của họ là phi đạo đức, phi nhân tính. Họ chỉ ra: “Các hành vi của Trung Quốc đã làm ảnh hưởng lớn đến hoạt động của các công ty đang hợp tác khai thác dầu khí như Shell của Anh và Hà Lan, Repsol của Tây Ban Nha, đây là những quốc gia thuộc EU. Không những thế, điều này còn đe dọa đến an ninh – kinh tế năng lượng của Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Brunei và Philippines”.

Tiếp theo, nhiều chuyên gia, học giả nghiên cứu của EU cũng đồng thanh hưởng ứng khi vạch rõ: Tuyên bố mà Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị phát biểu tại Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN – Trung Quốc ở Thái Lan ngày 31/07/2019 rằng “các vụ va chạm xảy ra giữa Trung Quốc và các nước ở Biển Đông vừa qua là tại vùng biển tranh chấp giữa Trung Quốc và các nước” chẳng qua là một cách đánh tráo khái niệm mà thôi. Họ cũng lên án hành động nguy hại trên của Trung Quốc thông qua lập luận sau:

Trung Quốc và các nước láng giềng ở phía Nam đang trong một tranh chấp khu vực, nhưng ý nghĩa mang tầm quốc tế. Luật pháp quốc tế – nền tảng cho việc gìn giữ trật tự ổn định của thế giới đang bị đe dọa nghiêm trọng. Đó là việc các quốc gia có thể sẽ không còn tôn trọng các hiệp ước mà chính họ đã đặt bút ký vào. Trung Quốc là quốc gia đã phê chuẩn UNCLOS 1982 vào năm 1996 và chịu sự ràng buộc bởi các quy định của Công ước này. UNCLOS 1982 đã cụ thể hóa vấn đề chủ quyền biển bằng cách trao những đặc quyền quản lý cho các quốc gia ven biển trong phạm vi 200 hải lý kể từ đường bờ biển của họ, gọi là Vùng đặc quyền kinh tế – EEZ. Bờ biển của Trung Quốc nằm cách khu vực tranh chấp hơn 1.000km nhưng Bắc Kinh lại tuyên bố đó là vùng biển của mình. Họ đưa ra lý lẽ rằng khu vực này gần với quần đảo Trường Sa (vốn là của Việt Nam, nhưng Trung Quốc nhận của họ). Với lý lẽ này, Trung Quốc hoàn toàn sai, không chỉ sai với UNCLOS 1982, mà còn sai với phán quyết của PCA bởi trong phán quyết đó, PCA tuyên bố rằng, không có thực thể nào ở quần đảo Trường Sa có thể xem là đảo hoàn chỉnh. Chúng quá nhỏ và không thể duy trì sự sống của con người trong một khoảng thời gian, vì vậy những thực thể này không thể tạo thành EEZ… Các luật lệ và thỏa thuận quốc tế là thành tố quan trọng đối với việc duy trì hòa bình trên toàn thế giới. Nếu tại một nơi nào đó, những trật tự này bị phá bỏ, điều đó đồng nghĩa với việc luật pháp quốc tế sẽ bị suy yếu đi trên toàn cầu. Nếu Trung Quốc tiếp tục xem thường UNCLOS 1982, các nước khác cũng có thể sẽ quyết định phá vỡ tính tự kiềm chế mà luật lệ quốc tế đã tạo nên. Kết quả là luật pháp quốc tế sẽ dần bị suy yếu và bất lực trước những vũ lực và sự đe dọa bằng sức mạnh.

Bên cạnh đó, Người phát ngôn của Ủy ban châu Âu phụ trách vấn đề ngoại giao và chính sách an ninh Maja Kocijancic cho rằng các hành động đơn phương của Trung Quốc ở Biển Đông dẫn đến căng thẳng gia tăng và làm xói mòn môi trường an ninh hàng hải, là mối đe dọa nghiêm trọng với sự phát triển kinh tế hòa bình của khu vực. Điều quan trọng đối với tất cả các bên trong khu vực là tự kiềm chế, thực hiện các bước cụ thể để trở lại nguyên trạng, kiềm chế quân sự hóa khu vực và giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình theo luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS). Các bên nếu thấy hữu ích cũng có thể tìm kiếm sự hỗ trợ của bên thứ ba bằng hình thức hòa giải hoặc phân xử để tạo thuận lợi cho việc giải quyết các khiếu nại.

Trước nguy cơ luật pháp quốc tế bị xói mòn, thậm chí có thể sụp đổ từ cách hành xử của Trung Quốc ở Biển Đông, nhiều chuyên gia của EU đã khuyến nghị Liên minh cần có những hành động rõ ràng và quyết liệt. Theo đó họ đề xuất: Về quan điểm, EU cần thể hiện sự ủng hộ chủ quyền của các quốc gia ven biển trong phạm vi EEZ đã được quy định trong UNCLOS 1982, cụ thể là các quốc gia được làm chủ nguồn tài nguyên trong EEZ của họ; cần phân biệt rõ sự khác nhau về bản chất giữa hành động vi phạm chủ quyền và hành động bảo vệ chủ quyền để từ đó có sự điều chỉnh chính sách đối với khu vực này cho phù hợp. Về hành động, với hệ thống vệ tinh và viễn thám hiện đại, EU có thể thu thập thông tin cụ thể về những hành vi vi phạm chủ quyền ở Biển Đông. Đồng thời cung cấp các thông tin tình báo hỗ trợ cho lực lượng cảnh sát biển và ngư dân của các quốc gia ven biển vì sự an toàn và tăng cường ý thức về lãnh hải trong các hoạt động của họ. Ở mức độ cao hơn, EU có thể nghĩ đến việc triển khai các phương tiện để bảo vệ các quốc gia có EEZ bị xâm phạm. Khi một quốc gia ven biển thực thi hành động hợp pháp trong EEZ hợp pháp của họ, EU có thể cử tàu hải quân quan sát và công bố các vi phạm và thậm chí có thể có hành động can thiệp hợp lý nếu xảy ra xung đột. EU cũng có thể sử dụng uy tín của mình như một định chế xây dựng luật pháp để khuyến khích các hành vi tốt, chỉ đích danh và có biện pháp trừng phạt những hành vi xấu trong các diễn biển xảy ra trên Biển Đông.

Các chuyên gia của EU rõ ràng đã nhìn thấy trước những hệ lụy tiêu cực rất lớn cho luật pháp quốc tế nếu như Trung Quốc tạo ra được tiền lệ “phá luật” ở Biển Đông. Vì thế, họ không chỉ “nói suông” mà đang hối thúc EU phải hành động. Tuy các biện pháp họ khuyến nghị EU chưa phải là “tuyệt chiêu” và đầy đủ, nhưng cũng đủ để gióng lên hồi chuông cảnh báo rằng, giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia bằng các biện pháp hòa bình là xu hướng đúng đắn, hợp lòng người và được tuyệt đại đa số các nước trên thế giới, trong đó có EU ủng hộ. Nếu Trung Quốc bất chấp tất cả, tiếp tục có những hành động vi phạm luật pháp quốc tế ở Biển Đông, chắc chắn họ sẽ vấp phải những biện pháp ngăn chặn kịp thời, mạnh mẽ và có hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Categories: Biển Đông | Leave a comment

New York: thành phố không bao giờ ngủ thành thị trấn ma

New York: thành phố không bao giờ ngủ thành thị trấn ma

Tàu điện ngầm vắng không một bóng người ở New YorkBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionTàu điện ngầm vắng không một bóng người ở New York

Khi giới chức phát đi tín hiệu báo động về sự lây lan của virus corona, đám đông ở trung tâm thành phố Manhattan đã vơi đi dần vào tuần trước. Đến sáng thứ Hai, thành phố không bao giờ ngủ này dần trở thành một thị trấn ma không bóng người.

Bảo tàng, nhà hát và thư viện đóng cửa. Trường học đóng cửa. Các quảng trường thường ngập tràn khách du lịch và nhân viên văn phòng nay đã bị bỏ hoang. Nhà hàng và quán bar trống rỗng khi nhân viên tuân thủ lệnh giới hạn việc buôn bán và chỉ giao hàng hay cho khách mang về.

Hàng ngàn người bị ảnh hưởng khi công việc trong các nghề như thợ cắt tóc, phòng tập thể dục và các doanh nghiệp khác phải tạm ngưng hoạt động trong một thời gian. Ở vài nơi vẫn còn đang hoạt động, viễn cảnh trên cũng sắp đến gần.

Tại Ruchi’s, một nhà hàng Ấn Độ gần Trung tâm Thương mại Thế giới, nhân viên bị giảm giờ làm việc vào tuần trước khi doanh số sụt giảm 80%. Nhưng bây giờ nơi này hoàn toàn vắng khách.

“Bắt đầu từ hai tuần trở lại đây và tuần vừa rồi, bạn thấy đấy, thật tệ và kinh khủng”, quản lý Protima Sumi nói, chỉ vào các bàn trống xung quanh.

Sumi cho biết bà lo lắng về việc trợ cấp cho nhân viên. “Nếu chúng tôi không có tiền, chúng tôi không thể trả tiền công cho nhân viên”, cô nói. “Tôi chỉ hy vọng chúng tôi sẽ sống sót.”

‘Thật siêu thực’

Tuần trước New York trở thành tiểu bang ở Mỹ có số người được xác nhận dương tính với virus corona cao nhất. Tính đến thứ Ba đã có hơn 1.300 ca nhiễm, phần đông sống ở trong thành phố.

Khi các quan chức thực hiện các bước hạn chế sự lây lan của dịch bệnh – bao gồm các lệnh cấm tập trung hơn 50 người – họ đang phải đối mặt với nguy cơ suy thoái kinh tế mà thành phố lớn nhất nước Mỹ này chưa từng trải qua.

Theo dự báo của New York City Comptroller, ông Scott Stringer, doanh thu của các nhà hàng dự kiến ​​sẽ giảm 80%; doanh thu mua bán bất động sản và bán lẻ giảm 20%, trong khi tỷ lệ kín phòng ở khách sạn giảm xuống 20%. Và đây là dự đoán trước khi thị trưởng nói rằng ông đang xét việc ban hành lệnh giới nghiêm và lệnh cư dân phải ở trong nhà.

“Thật bất ngờ”, Patrick Conway, nhân viên xây dựng cho biết, khi ông khảo sát các sảnh vắng người của trung tâm mua sắm Brookfield Place, gần Trung tâm Thương mại Thế giới.

Patrick Conway, người chăm sóc người bố 86 tuổi
Image captionPatrick Conway, người chăm sóc người bố 86 tuổi

Ông Conway, người đang chăm sóc cho người cha 86 tuổi nói rằng ông hiểu việc mọi người tránh nơi đông đúc. Ông cũng hạn chế tương tác với người khác: tránh các nhà hàng và rạp chiếu phim, đóng gói bữa trưa và lái xe đi làm thay vì đi lại bằng xe buýt và tàu điện ngầm.

“Tôi nghĩ đây là điều đáng sợ nhất tôi từng trải qua”, ông nói. “Bởi vì nó không rõ ràng. Chúng ta không thể nhìn thấy nó và mọi người đều mang mối nghi ngờ.”

Nhưng người đàn ông 56 tuổi này cũng lo lắng rằng nơi làm việc của mình cũng sẽ bị đóng cửa như nhiều doanh nghiệp khác trong khu vực.

“Đó là áp lực đối với người lao động tay chân, chúng tôi không có sự xa xỉ để làm việc từ xa”, anh nói. “Đối với tôi về mặt tài chính, đó là một đòn giáng nặng nề. Nếu tôi không làm việc, tôi sẽ không được trả tiền.”

‘Mối đe dọa nghiêm trọng nhất’

Hàng triệu người ở Mỹ, không có ngày phép để nghỉ ốm cũng đang lâm vào tình trạng tương tự. Quốc hội hiện đang tranh luận về một dự luật sẽ dành hai tuần nghỉ bù cho những người bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh, nhưng nhiều nhà kinh tế cho rằng cần phải làm nhiều hơn nữa để ngăn chặn khủng hoảng kinh tế.

Các quốc gia châu Á đối mặt với làn sóng xâm nhập thứ hai của virus

Virus corona có thể sống trên các bề mặt bao lâu?

WHO cảnh báo các nước Đông Nam Á về dịch Covid-19

Jason Furman, giáo sư tại Đại học Harvard và là cựu cố vấn kinh tế cho Tổng thống Barack Obama thời đương nhiệm, là một trong số những người đề nghị chính phủ liên bang gửi séc 1.000 đôla cho những người trên 18 tuổi và 500 đôla cho trẻ em, để viện trợ khẩn cấp.

“Đây như thể là mối đe dọa nghiêm trọng nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính,” ông nói. “Không có lý do chính đáng để nhận định nó sẽ tồi tệ hơn cuộc khủng hoảng tài chính, nhưng ai biết được”.

‘Chúng ta cần hành động táo bạo’

Trên toàn quốc, các nhà dự báo đang dự đoán một sự co cụm rất lớn trong những tháng tiếp tới, khi các doanh nghiệp vật lộn với sự sụt giảm bằng cách cắt bớt nhân lực. Những công nhân bị sa thải này có khả năng sẽ bị giảm chi tiêu, vốn là động lực chính của nền kinh tế Mỹ.

Trong một lưu ý hôm thứ Hai, các nhà phân tích tại IHS Markit cho biết nền kinh tế Mỹ sẽ thu hẹp 0,2% vào năm 2020. Nhưng phán đoán như vậy nên được cập nhật thường xuyên. Đã có người khác dự đoán con số tồi tệ hơn.

“Hy vọng đây là một tình huống tạm thời nhưng chúng ta cần hành động táo bạo”, ông Stringer nói. “Nền kinh tế của New York không chỉ ảnh hưởng đến chúng tôi mà cả nền kinh tế quốc gia và quốc tế… Mọi người đều quan tâm việc gì đang xảy ra ở đây.”

Yasser Kamel cho biết ông sẽ ở nhà vào ngày mai thay vì chuẩn bị thức ăn mà không ai mua
Image captionYasser Kamel cho biết ông sẽ ở nhà vào ngày mai thay vì chuẩn bị thức ăn mà không ai mua

Yasser Kamel, thuộc gia đình có xe bán đồ ăn di động nổi tiếng ở Zuccotti Park từ năm 1990, cho biết ông chưa bao giờ thấy việc kinh doanh tồi tệ đến vậy. Thông thường, ba người cùng phục vụ ở xe đẩy và hiếm khi không có khách hàng đứng đợi. Vào thứ hai, chỉ có mình ông với lẻ tẻ vài người khách.

Kamel nói rằng ông có thể sẽ ở nhà vào ngày mai, thay vì lãng phí tiền để chuẩn bị thức ăn mà không ai mua.

“Tôi không sợ dịch bệnh … nhưng đối với người kinh doanh, đây thực sự là điều to tát”, ông nói. “Tình hình rất nghiêm trọng và … sẽ có nhiều gia đình sẽ gặp rắc rối.”

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Blog at WordPress.com.