Chính-Trị Thời-Sự

Nhật Bản cung cấp thuốc Avigan miễn phí cho các quốc gia chống lại coronavirus

Nhật Bản cung cấp thuốc Avigan miễn phí cho các quốc gia chống lại coronavirus

< A >
CTV Danlambao lược dịch – Chính phủ Nhật Bản tuyên bố hôm thứ Sáu rằng thuốc cúm Avigan sẽ được cung cấp miễn phí cho các quốc gia yêu cầu Nhật hỗ trợ thuốc này để điều trị coronavirus.
Chánh văn phòng nội các ông Yoshihidei Suga đã nói trong một cuộc họp báo rằng khoảng 30 quốc gia đã yêu cầu Nhật hỗ trợ Avigan thông qua các kênh ngoại giao. “Chúng tôi đang sắp xếp để cung cấp thuốc miễn phí,” ông nói.
Ông Suga nói rằng làm như vậy sẽ giúp mở rộng nghiên cứu cho thuốc. Hiện Nhật chỉ có 2.617 trường hợp bị nhiễm, tương đối ít trong số hơn 1 triệu ca nhiễm bệnh trên toàn thế giới. Điều này khiến các thử nghiệm hiệu quả của thuốc trên diện rộng trở nên khó khăn.
Indonesia đã đặt hàng 2 triệu liều Avigan vào ngày 20 tháng 3 và có kế hoạch bắt đầu thử nghiệm khi nhận được thuốc. Số người bị nhiễm tại Indonesia đã tăng lên 1.986 sau nhiều tuần đầu của dịch đã không có xác nhận số ca bị nhiễm vi khuẩn. Indonesia hiện có 181 người chết, cao hơn Hàn Quốc và chỉ đứng sau Trung Quốc ở châu Á.
Các nguồn tin ngoại giao cho Nikkei Asian Review biết rằng Nhật Bản cũng đã nhận được yêu cầu từ Thổ Nhĩ Kỳ. Bộ trưởng Y tế Thổ Nhĩ Kỳ Fahrettin Koca đã gặp Akio Miyajima, đại sứ Nhật Bản tại Ankara, vào tháng trước và hỏi về việc mua lại Avigan.
Ông Koca đã tuyên bố trong một cuộc họp báo vào ngày 23 tháng 3 rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu sử dụng một loại thuốc từ Trung Quốc để điều trị cho bệnh nhân COVID-19. Mặc dù ông không nêu tên thuốc, truyền thông và bác sĩ Thổ Nhĩ Kỳ sau đó đã tiết lộ phương pháp điều trị được sử dụng là favipiravir, tên chung của Avigan. Ông Koca cho biết thêm rằng thuốc có hiệu quả hơn trong điều trị bệnh nhân ở giai đoạn đầu của bệnh. Thổ Nhĩ Kỳ đã có 20.921 người bị nhiễm Covid-19 và 425 người chết vì nhiễm dịch.
Báo Politico dựa vào các báo cáo, trích dẫn các nhân viên chính phủ và tài liệu nội bộ cũng cho biết chính quyền Trump cũng đã bắt đầu thảo luận về việc này và Toà Bạch Ốc khuyến khích các cơ quan quản lý cho phép thuốc được sử dụng như một phương pháp điều trị coronavirus.
Politico cho biết bất chấp những lo ngại từ lâu của các nhà nghiên cứu ở Hoa Kỳ về những rủi ro của thuốc như dị tật bẩm sinh, sự phấn khởi về Avigan đã tăng lên sau khi Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe giải thích về dược phẩm này cho Tổng thống Donald Trump. Toà Bạch Ốc đã không trả lời về những câu hỏi liên quan đến vấn đề này.
Theo dữ liệu của Đại học Johns Hopkins, Hoa Kỳ hiện có gần một phần tư tổng số các trường hợp được xác nhận nhiễm covid-19 trên toàn thế giới.
Truyền thông Đức, Frankfurter Allgemeine Zeitung đưa tin hôm thứ Năm rằng Berlin đang tìm mua một lượng lớn Avigan, với hy vọng dự trữ hàng triệu gói. Thuốc sẽ được phân phối thông qua các bệnh viện đại học và các tổ chức khác với sự giúp đỡ của quân đội.
Avigan, được chế tạo bởi một công ty con của Fujifilm Holdings của Nhật Bản, đã được tìm thấy trong thử nghiệm tại Trung Quốc có hiệu quả chống lại COVID-19. Thủ tướng Abe đã công bố kế hoạch bắt đầu quá trình thử nghiệm dùng Avigan điều trị coronavirus để chính thức được phê duyệt.
“Chúng tôi sẽ đẩy nhanh việc phát triển các phương pháp điều trị và vắc-xin hiệu quả để giảm bớt những lo ngại của công chúng trong thời gian nhanh nhất có thể”, Thủ tướng Abe đã nói với các nhà lập pháp hôm thứ Sáu.
Fujifilm tuyên bố trong tuần này họ đã đưa ra các thử nghiệm để kiểm tra hiệu quả của Avigan chống lại virus và đang chuẩn bị đẩy mạnh sản xuất. Chính phủ Nhật Bản có dự trữ chiến lược là 2 triệu liều thuốc.
Thủ tướng Abe cho biết hôm thứ Sáu rằng Nhật Bản, Hoa Kỳ và các quốc gia khác đã bắt đầu thử nghiệm chung về remdesivir, một loại thuốc được phát triển để chống lại Ebola cũng cho thấy nhiều triển vọng trong việc điều trị virus coronavirus. Đồng thời, theo ông Abe thì các thử nghiệm thực hiện trong khu vực tư nhân đã được thiết lập để bắt đầu trong tháng này.
Nguồn:
Lược dịch:
Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Khoảng 430.000 người đã bay từ Trung Quốc sang Mỹ sau khi Bắc Kinh công bố dịch virus Vũ Hán

Khoảng 430.000 người đã bay từ Trung Quốc sang Mỹ sau khi Bắc Kinh công bố dịch virus Vũ Hán

Ảnh minh họa (ảnh: Gary Lopater / Unsplash).
Một báo cáo mới được công bố vào ngày 4/4 cho biết, khoảng 430.000 người đã bay từ Trung Quốc đến Hoa Kỳ kể từ khi các quan chức Trung Quốc lần đầu tiên công bố thông tin về sự bùng phát của dịch viêm phổi Vũ Hán vào ngày cuối cùng của tháng 12.

Theo tờ New York Times, hầu hết các du khách này đã bay đến các sân bay ở Los Angeles, San Francisco, New York, Chicago, Seattle, Newark và Detroit vào tháng 1, trong đó có hàng ngàn người bay từ thành phố Vũ Hán thuộc tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc, nơi bắt nguồn dịch Covid-19.

ADVERTISING

Báo cáo không nêu số lượng du khách bay quá cảnh tại Trung Quốc để đến Hoa Kỳ.

Số lượng hành khách bay từ Trung Quốc đến Hoa Kỳ đã giảm đáng kể sau khi Tổng thống Trump ban hành lệnh cấm du lịch vào ngày 31/1, một ngày sau khi Tổ chức Y tế Thế giới tuyên bố tình trạng khẩn cấp về sức khỏe toàn cầu, đồng thời công dân nước ngoài cũng bị cấm vào Hoa Kỳ nếu họ đã đến thăm Trung Quốc trong vòng 2 tuần.

Tuy nhiên, theo phân tích của tờ New York Times dựa trên dữ liệu thu thập ở cả hai nước, ngay cả sau khi lệnh cấm có hiệu lực vào ngày 2/2, khoảng 40.000 người, đi trên 279 chuyến bay, đã đến Hoa Kỳ từ Trung Quốc. Những cá nhân này thuộc diện được miễn trừ trước lệnh cấm vì họ là công dân Mỹ, hoặc có hộ chiếu Hoa Kỳ hoặc có thẻ xanh. Ngoài ra, thân nhân của những cá nhân thuộc diện này nhưng không phải là công dân Hoa Kỳ cũng được phép vào Mỹ, một sự miễn trừ của Tổng thống để các gia đình không phải chia ly.

“Tôi nghĩ rằng chúng tôi đã hành động rất sớm, tôi cũng nghĩ rằng chúng tôi rất thông minh, vì chúng tôi đã ngăn chặn Trung Quốc. Đó có lẽ là quyết định lớn nhất mà chúng tôi đưa ra cho đến nay”, Tổng thống Trump nói trong một cuộc họp ngắn vào tuần trước về lệnh cấm du lịch đối với người đến từ Trung Quốc.

Theo Fox News
Băng Thanh dịch và biên tập

Bắc Kinh bị lên án là đã khiến thế giới chậm 2 tháng trong việc phòng chống virus Vũ Hán

Chính quyền Trung Quốc đã biết đến ca nhiễm COVID-19 đầu tiên ở Vũ Hán từ ngày 17/11/2019. Thay vì thực hiện các biện pháp ngăn chặn kịp thời, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã bưng bít thông tin và trừng phạt những người tiết lộ sự thật ra công chúng.

Ngày 31/12/2019, Bắc Kinh mới chính thức công bố sự bùng phát của virus corona chủng mới và đến ngày 23/1/2020 mới bắt đầu phong tỏa thành phố Vũ Hán. Trước khi có lệnh phong tỏa, khoảng 5 triệu người đã rời khỏi Vũ Hán, khiến dịch bệnh lây lan khắp Trung Quốc và ra toàn thế giới.

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Phật giáo Hòa Hảo

Thông báo cho mọi người xem về COVID-19: Với sự không chắc chắn xung quanh đại dịch virus corona (COVID-19), chúng tôi trấn an với mọi người xem là các tình nguyện viên của chúng tôi đang làm việc để mang đến cho bạn một nguồn thông tin đáng tin cậy và không thiên vị. Xin được cảm ơn các tình nguyện viên đã chung tay cập nhật thông tin dịch bệnh chính xác trong thời gian khó khăn này. Hãy bảo trọng và giữ gìn sức khỏe cho bản thân và mọi người.
Đóng (mở lại bằng cách xóa cookie dismissASN trong trình duyệt)

Phật giáo Hòa Hảo

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Buớc tưới chuyển hướngBước tới tìm kiếm

Giáo chủ Phật giáo Hòa Hảo Huỳnh Phú Sổ

Phật giáo Hòa Hảo, là một tông phái Phật giáo do Huỳnh Phú Sổ khai lập năm Kỷ Mão 1939, lấy pháp môn “Học Phật – Tu Nhân” làm căn bản và chủ trương tu hành tại gia (Tại gia cư sĩ). Tôn giáo này lấy nền tảng là Đạo Phật, kết hợp với những bài sấm kệ do chính Huỳnh Phú Sổ biên soạn.

Theo thống kê năm 2009 có khoảng 1.433.252 tín đồ Phật giáo Hòa Hảo khiến tôn giáo này trở thành tôn giáo có số tín đồ đông thứ 4 tại Việt Nam.[1]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Ra đời[sửa | sửa mã nguồn]

Phật giáo Hòa Hảo ra đời tại làng Hòa Hảo, quận Tân Châu, tỉnh Châu Đốc (nay thuộc thị trấn Phú Mỹ, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang) vào năm 1939 do Huỳnh Phú Sổ sáng lập.

Huỳnh Phú Sổ, còn được gọi là “Thầy Tư Hoà Hảo”, “Đức Huỳnh Giáo chủ”, khi đó chưa đầy 18 tuổi, tuyên bố mình là bậc “Sinh nhi tri”, biết được quá khứ nhìn thấu tương lai, được thọ mệnh cùng với Phật A-di-đà và Phật Thích-ca Mâu-ni, xuống hạ giới có nhiệm vụ truyền bá cho dân chúng tư tưởng Bửu Sơn Kỳ Hương để Chấn hưng Phật giáo, cứu độ chúng sinh khỏi sông mê, biển khổ và “đưa nhân loại đi vào vòng hạnh phúc”. Ông chữa bệnh cho người dân bằng các bài thuốc nam do ông kê toa hoặc nước lã, giấy vàng, lá xoài, lá ổi, bông trang, bông thọ, đồng thời qua đó ông truyền dạy giáo lý bằng những bài sám giảng (còn gọi là sấm giảng) do ông soạn thảo. Vì vậy chỉ trong vòng 2 năm từ 1937 đến 1939 số người tin theo ông đã khá đông và ông trở nên nổi tiếng khắp vùng.

Ngày 18 tháng 5 năm Kỷ Mão (tức 4 tháng 7 năm 1939), Huỳnh Phú Sổ bắt đầu khai đạo, khi ông chưa tròn 20 tuổi. Nơi tổ chức lễ khai đạo chính là gia đình ông. Ông đã lấy tên ngôi làng Hòa Hảo nơi mình sinh ra để đặt tên cho tôn giáo mới của mình: Phật giáo Hòa Hảo. Sau đó, ông được các tín đồ suy tôn làm thầy tổ, và gọi ông bằng cái tên tôn kính là Đức Tôn Sư, Đức Thầy.

Kể từ đó, ông lần lượt làm nhiều bài thơ ca, sau được tập hợp lại thành quyển Sấm giảng thi văn giáo lý, nội dung cốt lõi là giáo lý của Đức Phật Thích Ca, và có phần gần gũi với tư tưởng thần bí và tín ngưỡng dân gian ở Nam Bộ lúc bấy giờ.

Tổ đình Phật giáo Hòa Hảo, xưa thuộc làng Hòa Hảo, nay thuộc thị trấn Phú Mỹ, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang.

Thời kỳ 1941 – 1944[sửa | sửa mã nguồn]

Sang năm 1941, đạo Hòa Hảo tiếp tục gia tăng số lượng tín đồ của mình một cách nhanh chóng. Khi Nhật vào Đông DươngPháp lo ngại Nhật tranh thủ giáo phái Hòa Hảo nên đã câu thúc Huỳnh Phú Sổ ở Châu ĐốcBạc LiêuCần Thơ. Năm 1942, Nhật vận động được ông về Sài Gòn. Tại đây, ông đã vận động được nhiều nhân vật hoạt động chính trị thân Nhật vào đạo Hòa Hảo để gây thanh thế, đồng thời thời gian này nhiều thanh niên theo đạo Hòa Hảo cũng tham gia các tổ chức của Nhật. Năm 1944, Phật giáo Hòa Hảo thành lập lực lượng vũ trang dưới tên gọi Đội Bảo An.[2]

Thời kỳ 1945 – 1955[sửa | sửa mã nguồn]

Xung đột với Việt Minh[sửa | sửa mã nguồn]

Tây Nam Bộ là nơi phát tích của giáo phái Hòa Hảo, với đa số tín đồ là những người dân hiền hòa, yêu nước. Nhằm thực hiện chính sách đại đoàn kết toàn dân, Ủy ban nhân dân Nam Bộ mới thành lập sau Cách mạng tháng Tám đã mời người sáng lập giáo phái là Huỳnh Phú Sổ giữ chức ủy viên đặc biệt của Ủy ban. Tuy nhiên, Việt Minh cho rằng một số lãnh đạo Hòa Hảo có nhiều tham vọng về quyền hành đã lợi dụng danh nghĩa của giáo phái Hòa Hỏa đòi giao những tỉnh có đông tín đồ (như Cần Thơ, Long Xuyên, Châu Đốc) cho họ quản lý. Khi yêu sách này không được đáp ứng, họ 2 lần tổ chức biểu tình tuần hành, kéo vào thị xã Long Xuyên (cuối tháng 8-1945) và thị xã Châu Đốc (đầu tháng 9-1945) định gây bạo loạn cướp chính quyền. Lực lượng vũ trang cách mạng được huy động đến kịp thời giải tán.[3] Theo Archimedes L.A Patti, Hòa Hảo chống lại chủ trương của Việt Minh muốn đàm phán với Đồng Minh nên tổ chức biểu tình đòi vũ trang quần chúng chống lại việc quân Anh, Pháp đổ bộ vào Nam Kỳ[4].

Ngày 8/9/1945, những người đứng đầu Phật giáo Hòa Hảo lại tổ chức tuần hành ở thị xã Cần Thơ với khẩu hiệu chống thực dân Pháp và chống độc tài. Việt Minh cho rằng Hòa Hảo muốn cướp chính quyền.[5] Chính quyền tỉnh Cần Thơ giải tán cuộc biểu tình này, bắt những người cầm đầu, đưa ra tòa xét xử và kết án tử hình 3 người đứng đầu. Đối với tín đồ, chính quyền giải thích ý đồ của lãnh đạo Hòa Hảo, khuyên họ trở về nhà tiếp tục làm ăn, không để bị lợi dụng.[3] Huỳnh Phú Sổ giải thích với lãnh đạo Việt Minh Trần Văn Giàu đây là cuộc biểu tình của tín đồ Phật giáo Hòa Hảo để biểu thị quan điểm đấu tranh chống thực dân Pháp và chống độc tài[6]. Ngày 9 tháng 9 năm 1945, Việt Minh cho Quốc gia Tự vệ Cuộc bao vây trụ sở Phật giáo Hòa Hảo ở số 8 đường Sohier, Sài Gòn để bắt Huỳnh Phú Sổ nhưng ông trốn thoát.[7] Sau cuộc biểu tình tại Cần Thơ, Hòa Hảo bị Việt Minh bắt bớ, đàn áp[5]. Hòa Hảo cho rằng trong năm 1945 khoảng 10.000 tín đồ và cán bộ của họ bị Việt Minh sát hại[8].

Với chủ trương đại đoàn kết toàn dân, ngày 6 tháng 2 năm 1946, tại Chợ Mới (Long Xuyên), Nguyễn Hữu Xuyến, Trung đoàn trưởng Khu 8 của Việt Minh, đã ký với Trần Văn Soái (Năm Lửa), thủ lĩnh một nhóm Hòa Hảo Dân Xã, một thỏa ước nhằm gác bỏ mọi hiềm khích và hiểu lầm cũ, cùng nhau đoàn kết chống thực dân Pháp[3]. Thỏa ước này gồm 3 điều khoản:

  1. Hai bên cam kết không chống lại nhau.
  2. Khi một bên bị Pháp tấn công thì bên kia ứng cứu.
  3. Hai bên phối hợp tổ chức đánh Pháp.

Tháng 6 năm 1946 Hòa Hảo tổ chức lại lực lượng vũ trang lấy tên Nghĩa quân Cách mạng Vệ quốc Liên đội Nguyễn Trung Trực[9]. Ngày 21/9/1946, Hòa Hảo thành lập Việt Nam Dân chủ Xã hội Đảng.

Ngày 14/11/1946, Huỳnh Phú Sổ tham gia Ủy ban Hành chánh Kháng chiến Nam bộ với chức vụ ủy viên đặc biệt. Lực lượng vũ trang Hòa Hảo tham gia vào Vệ quốc đoàn do Nguyễn Bình chỉ huy nhưng không chấp nhận các chính trị viên do cấp trên gửi xuống. Tuy nhận lời tham gia Ủy ban Hành chánh Kháng chiến, Huỳnh Phú Sổ vẫn ngầm hoạt động chống lại chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ngày 20/4/1946, Hòa Hảo cùng một số tổ chức khác tại miền Nam thành lập Mặt trận Quốc gia liên hiệp để tự tổ chức chống Pháp tại miền Nam Việt Nam. Mặt trận bầu Huỳnh Phú Sổ (dùng bí danh) làm Chủ tịch. Mặt trận này có lập trường chống lại chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa[10][11] Mặt trận quyết định ủng hộ chính phủ Cộng hòa tự trị Nam Kỳ để từ đó tiến tới thành lập một chính quyền thống nhất Việt Nam. Nguyễn Hòa Hiệp, Tư lệnh Đệ tam sư đoàn ra thông cáo kêu gọi lực lượng kháng chiến chống Pháp ở Nam Bộ hãy ngưng chiến: “Chính phủ Pháp đã bằng lòng để cho chúng ta có quân đội và chính phủ riêng. Hai dân tộc Pháp và Nam Kỳ sẽ sống bình đẳng. Vậy các chiến sĩ đang chiến đấu, hãy ngừng chiến ngay“.

Ngày 17 tháng 2 năm 1947, đại diện của Huỳnh Phú Sổ là Nguyễn Bảo Toàn cùng với lãnh đạo các đảng quốc gia khác như: Nguyễn Hải Thần (Việt Nam Cách mạng Đồng minh Hội), Nguyễn Tường Tam (Việt Nam Quốc dân đảng) thành lập Mặt trận Thống nhất Quốc gia Liên hiệp với mục đích hậu thuẫn Bảo Đại đàm phán với Pháp thành lập Quốc gia Việt Nam. Theo kế hoạch của các đảng phái quốc gia tại miền Nam Việt Nam, Hòa Hảo cùng các đảng phái, tôn giáo khác sẽ dùng lực lượng vũ trang của mình từ Đông Nam Bộ (khu 7) về Tây Nam Bộ (khu 8, khu 9) lấy Đồng Tháp Mười làm căn cứ địa, nắm lấy các nguồn tiếp liệu lương thực và kiểm soát các đường giao thông giữa chiến khu 7 (nơi Ủy ban Hành chánh Kháng chiến Nam Bộ đặt căn cứ), và hai chiến khu 8, 9 để cô lập Nguyễn Bình ở chiến khu 7, vô hiệu hóa lực lượng bộ đội Việt Minh trong hai chiến khu 8 và 9, làm bàn đạp tiến tới vị thế chủ lực lãnh đạo ở vùng Nam Bộ. Về mặt chính trị, dưới danh nghĩa của Mặt trận Thống nhất Quốc gia Liên hiệp sẽ tạo thế liên kết với các đảng phái quốc gia ở miền Bắc đã lưu vong sang Trung Hoa, tuyên bố không chấp nhận quyền lãnh đạo Việt Nam của Hồ Chí Minh và chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa[12]. Đầu tháng 4/1947, các đơn vị vũ trang của Cao Đài, Hòa Hảo, Đại Việt, Bình Xuyên di chuyển về Đồng Tháp Mười lập căn cứ. Trên đường hành quân, các đơn vị quân sự này bị chi đội 18 và chi đội 12 Vệ quốc đoàn phục kích ngăn chặn. Họ còn bị phi cơ Pháp bắn phá. Chỉ có một số đơn vị Hòa Hảo và Đại Việt đến nơi nhờ thông thuộc địa bàn. Các đơn vị Cao Đài và Bình Xuyên bị kẹt lại khu 7.[12]

Sau một thời gian tạm hòa hoãn với Việt Minh, từ tháng 3-1947, nhóm Trần Văn Soái không tham gia kháng chiến do Việt Minh lãnh đạo nữa, mà cùng một tiểu đoàn lê dương Pháp mở cuộc càn quét lớn vào 5 làng ở vùng Tân Châu (Châu Đốc). Đại đội 65 Vệ quốc đoàn cùng dân quân du kích địa phương đã đánh trả quyết liệt, buộc lực lượng của Năm Lửa và quân Pháp phải rút lui.[3] Cuối tháng 3 đầu tháng 4-1947 ở Tịnh Biên, Tri Tôn (Châu Đốc), lực lượng vũ trang Hòa Hảo và Cao Đài Tây Ninh liên tục đánh phá vùng Việt Minh kiểm soát, tàn sát thường dân, đốt phá xóm làng, truy lùng cán bộ Việt Minh và quần chúng cốt cán của Việt Minh.[3] Ngược lại, các đơn vị Vệ quốc đoàn do Việt Minh chỉ huy tại miền Tây Nam Bộ đã càn quét các vùng do Hòa Hảo kiểm soát, đốt phá nhà cửa, lương thực, giết hại thường dân theo đạo Hòa Hảo.[13]

Đầu tháng 4/1947, các đơn vị vũ trang của Cao Đài, Hòa Hảo, Đại Việt, Bình Xuyên di chuyển về Đồng Tháp Mười lập căn cứ. Trên đường hành quân, các đơn vị quân sự này bị chi đội 18 và chi đội 12 Vệ quốc đoàn phục kích ngăn chặn. Họ còn bị phi cơ Pháp bắn phá. Chỉ có một số đơn vị Hòa Hảo và Đại Việt đến nơi nhờ thông thuộc địa bàn. Các đơn vị Cao Đài và Bình Xuyên bị kẹt lại khu 7.[12] Theo Việt Minh, những người cầm đầu Dân xã Hòa Hảo phát động một cuộc thanh trừng ở Tây Nam Bộ vào ngày 6/4/1947. Những người dân không ủng hộ Dân xã Hòa Hảo đều bị xem là kẻ thù, bị giết, buộc đá vào cổ, thả trôi sông. Dân chúng vô cùng phẫn uất trước hành động dã man của Dân xã Hòa Hảo.[3] Ngoài việc giết hại dân thường, quân Dân xã Hòa Hảo còn tổ chức các hành động càn quét chống Việt Minh ở các tỉnh Long Xuyên, Châu Đốc, Cần Thơ.[3]

Ngày 16 tháng 4 năm 1947 Huỳnh Phú Sổ đột ngột mất tích khi đến Tân Phú, Đồng Tháp Mười để hòa giải xung đột giữa Việt Minh và Phật giáo Hòa Hảo. Ông dự Hội Nghị với Việt Minh do Bửu Vinh mời, họp tại làng Tạ Phú, Đốc Vàng, tỉnh Long Xuyên. Trong phiên họp, đèn tắt và có tiếng súng nổ, cận vệ của ông chạy thoát về báo lại. Ngay đêm đó, có thủ bút của ông viết, gửi cho các Tư lệnh Lực lượng Phật giáo Hòa Hảo:

Ông Trần Văn Soái và Ông Nguyễn Giác Ngộ;

Tôi vừa hội hiệp với ông Bửu Vinh, bỗng có sự biến cố xảy ra, tôi và ông Vinh xuýt chết, chưa rõ nguyên nhân, còn điều tra, trong mấy anh em phòng vệ không biết chết hay chạy đi, nếu có ai về báo cáo rằng tôi bị bắt hay mưu sát thì các ông đừng náo động.

Cấm chỉ đồn đãi, cấm chỉ kéo quân đi tiếp cứu, hãy đóng quân y tại chỗ.

Sáng ngày, tôi sẽ cùng ông Bửu Vinh điều tra kỹ lưỡng rồi sẽ về sau.

Phải triệt để tuân lịnh.

Ngày 16-4-1947 : 9 giờ 15 đêm

Ký tên: S

Từ đó người ta không có tin tức về ông. Hòa Hảo tin rằng Việt Minh đã hãm hại ông sau khi đã viết lá thư đêm đó. Khi mất tích ông 27 tuổi. Các tài liệu của phương Tây, Việt Nam Cộng hòa cho rằng Việt Minh thủ tiêu ông[14][15][16]. Tài liệu của công an Việt Nam thừa nhận Huỳnh Phú Sổ đã bị Việt Minh bắt và xử tử ngày 22 tháng 12 năm 1947 tại Long Xuyên[17].

Ủng hộ Quốc gia Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi Huỳnh Phú Sổ mất tích, quan hệ Hòa Hảo – Việt Minh hoàn toàn đổ vỡ. Chi đội 2 Lưu động Vệ quốc đoàn do Trần Văn Soái chỉ huy ly khai khỏi Vệ quốc đoàn[18]. Những người chống Việt Minh trong đạo Hòa Hảo hợp tác với Pháp và được Pháp hỗ trợ trang bị và cung cấp tiền bạc[3]. Phật giáo Hòa Hảo lập ra nhiều đơn vị vũ trang mới ngoài những đơn vị vũ trang khác thành lập từ năm 1944, chiếm cứ một số vùng ở Tây Nam Bộ.[3] Lực lượng vũ trang Hòa Hảo chia thành 4 nhóm kiểm soát các khu vực khác nhau tại miền Tây Nam Bộ. Các nhóm này gồm:

  1. Nhóm Trần Văn Soái (Năm Lửa), đóng tại Cái Vồn (Vĩnh Long).
  2. Nhóm Lâm Thành Nguyên (Hai Ngoán), đóng tại Cái Dầu (Châu Đốc).
  3. Nhóm Lê Quang Vinh (Ba Cụt), đóng tại Thốt Nốt (Long Xuyên).
  4. Nhóm Nguyễn Giác Ngộ, đóng tại Chợ Mới (Long Xuyên).[3]

Năm 1947, các lực lượng Việt Minh vừa tổ chức tuyên truyền vũ trang, vừa mở một trận đánh lớn tại Kinh 13. Chỉ huy quân sự của Dân xã Hòa Hảo tuyên truyền: “Súng Việt Minh bắn không nổ!“, xua tín đồ tràn vào trận địa của Việt Minh. Lực lượng vũ trang của Việt Minh một mặt giải thích cho các tín đồ hiểu, mặt khác đánh quân của Dân xã Hòa Hảo, diệt nhiều lính, thu nhiều súng, có 1 Bazoka. Ở khu vực giữa Phú An – Phú Lâm (Tân Châu), Đại đội 65 đánh bật lực lượng của Dân xã ra khỏi vùng này. Việt Minh mở rộng công tác vũ trang tuyên truyền về hướng Thoại Sơn, tiếp tục tiến công ở Ba Thê, đánh lính lê dương đi tàu sắt đổ bộ lên Mốp Văn và Núi Sập, diệt trên 200 lính.[3]

Ngày 18/5/1947, Trần Văn Soái và Đại tá Cluzet, tư lệnh quân đội Pháp tại miền Tây Nam Bộ ký kết Hiệp ước liên quân tại Cần Thơ. Phật giáo Hòa Hảo và lực lượng quân sự của họ được Pháp và Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ công nhận. Pháp cho phép Hòa Hảo kiểm soát một vùng rộng lớn ở Miền Tây (Hậu Giang), đặt Tổng hành dinh tại Cái Vồn, Cần thơ.[19] Hòa Hảo được sử dụng quân đội riêng do sĩ quan Hòa Hảo chỉ huy để bảo vệ tín đồ, được cử đại diện trong các hội đồng hành chính, được phát triển lực lượng võ trang và mang phù hiệu riêng của Phật giáo Hòa Hảo. Quân lực Hòa Hảo hoạt động một mình, nhưng có thể yêu cầu quân đội Pháp yểm trợ khi cần thiết. Ngược lại Phật giáo Hòa Hảo cam kết tôn trọng luật pháp của Pháp, từ chối mọi cộng tác với Việt Minh, và trục xuất mọi cơ quan, nhân sự, hoạt động của Việt Minh ra khỏi các khu vực Hòa Hảo, phối hợp hành quân với quân đội Pháp chống lại Việt Minh, hợp tác với bộ tư lệnh Pháp và Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ. Trần Văn Soái được Bộ tư lệnh Pháp phong thiếu tướng, các sĩ quan Hòa Hảo khác cũng được phong cấp.[18]

Tháng 6/1947, nhằm thu hút tín đồ Hòa Hảo tạo thành khối đoàn kết các lực lượng chống Pháp, Việt Minh thành lập Ban Hòa Hảo vận tại Chợ Mới – Nhà Bàn, tập trung hoạt động vùng Long Xuyên, Châu Đốc, tuyên truyền chính sách đại đoàn kết dân tộc, vận động tín đồ Hòa Hảo cùng toàn dân kháng chiến chống xâm lược Pháp.[3]

Do Phật giáo Hòa Hảo có tín đồ rất đông ở miền Tây, nhất là các tỉnh: Long Xuyên, Châu Đốc, Hà Tiên, Cần Thơ… Đạo này có tổ chức chính trị là Việt Nam Dân chủ Xã hội Đảng làm nòng cốt, nên có nhiều diễn biến phức tạp ngay cả trong nội bộ của đạo. Các lực lượng vũ trang Hòa Hảo hợp tác với Pháp chống lại Việt Minh, khủng bố quần chúng ủng hộ Việt Minh, gây ra nhiều tội ác.[3] Dù vậy, một bộ phận tín đồ là nông dân, khi Việt Minh tích cực vận động thì lần lượt họ giác ngộ và tham gia cuộc kháng chiến do Việt Minh lãnh đạo. Sư thúc Hòa Hảo Huỳnh Văn Trí là người chỉ huy một đơn vị vũ trang trong kháng chiến đã có công lớn trong công cuộc vận động tín đồ Hòa Hảo tham gia kháng chiến. Trong những năm 1949 – 1950, nhiều đồn bót đã án binh bất động, “trung lập hóa”, tránh không đụng độ với lực lượng Việt Minh.[3]

Thời kỳ 1955-1975[sửa | sửa mã nguồn]

Chính phủ Việt Nam Cộng hòa sau khi thành lập năm 1956 thì đã mở những cuộc hành quân như “Chiến dịch Đinh Tiên Hoàng” rồi “Chiến dịch Nguyễn Huệ” để bình định các giáo phái hầu thống nhất quân lực. Các lãnh tụ Hòa Hảo như tướng Trần Văn Soái (biệt danh Năm Lửa) rút về cố thủ Đồng Tháp; tướng Lê Quang Vinh (Ba Cụt) thì đem quân về chống giữ ở Châu ĐốcLong XuyênRạch Giá. Bị truy nã Trần Văn Soái ra hàng còn Lê Quang Vinh thì bị bắt, sau đem xử tử.[20]

Năm 1964, sau khi Nền Đệ Nhất Cộng hòa bị lật đổ, trung tướng Nguyển Giác Ngộ là Ủy viên đặc trách tôn giáo trong Hội Đồng tướng lãnh, từ đó Phật giáo Hòa Hảo có cơ hội phục hồi tổ chức, xây dựng mở mang các cơ sở tôn giáovăn hóaxã hội. Hệ thống Ban trị sự được kiện toàn từ trung ương đến cơ sở (hình thành cơ cấu tổ chức 4 cấp trung ương, tỉnhhuyện). Việt Nam Dân chủ Xã hội Đảng cũng được củng cố để hỗ trợ cho đạo. Ngày 18-11-1964, Hội Đồng Trị Sự trung ương Giáo Hội Phật giáo Hòa Hảo được thành lập, đồng thời cơ quan lãnh đạo Hòa Hảo có sự phân đôi thành 2 ban trị sự trung ương: phái cũ do Lương Trọng Tường, phái mới do Huỳnh Văn Nhiệm đứng đầu. Theo kiểm kê năm 1965, Phật giáo Hòa Hảo chỉ có một ít chùa, có 390 Độc giảng đường, tín đồ chừng 4 triệu ở khắp các tỉnh Nam Phần, đặc biệt các tỉnh có đông đảo tín đồ là Châu Đốc, Long Xuyên, Sa Đéc, Rạch Gía, Cần Thơ, Vĩnh Long.

Năm 1972, Lê Quang Liêm tách ra khỏi phái cũ của Lương Trọng Tường thành lập ban trị sự trung ương mới. Lúc này đạo Hòa Hảo có tới 3 ban trị sự trung ương cùng tồn tại cho đến thống nhất đất nước. Dù phân hóa, Phật giáo Hòa Hảo tiếp tục phát triển vào thời Đệ Nhị Cộng hòa trong đó một sự kiện lớn là việc thành lập Viện Đại học Hòa Hảo năm 1972 ở Long Xuyên. Tính đến thời điểm Việt Nam Cộng hòa sụp đổ, các nhóm Hòa Hảo điều hành tổng cộng sáu trường trung học phổ thông, một viện đại học và hai bệnh viện. Tất cả những cơ sở này sau đó đều bị chính quyền mới trưng dụng quốc hữu hóa.[21]

Thời kỳ 1976-1998[sửa | sửa mã nguồn]

Thời kỳ 1999-nay[sửa | sửa mã nguồn]

Phật giáo Hoà Hảo được hoạt động trở lại. Thành lập Ban Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo, xây dựng đường hướng Vì Đạo Pháp – Vì Dân tộc, thông qua hiến chương và chương trình đạo sự, hướng dẫn thống nhất toàn đạo tu đúng giáo lý, giáo luật, tôn chỉ hành đạo thuần tuý chơn truyền của Phật giáo Hòa Hảo.[22]

Từ năm 1999, tín đồ Phật giáo Hoà Hảo được phép tổ chức Lễ Khai sáng Đạo Phật giáo Hoà Hảo (18/5 ÂL) và Lễ Đản Sinh Đức Huỳnh Giáo chủ (25/11 ÂL) hằng năm.[23]

Đến nay, Phật giáo Hòa Hảo phát triển chú yếu trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có 397 Ban Trị sự cơ sở ở 17 tỉnh, thành với số lượng tính đồ trên 7 triệu người.

Theo đài RFA thì mỗi lần có các ngày lễ lớn của Phật giáo Hòa Hảo, chỉ có tín đồ thuộc các chi phái nằm trong giáo hội Phật giáo Hòa hảo chính thức do nhà nước quy định mới được làm lễ tại chùa Quang Minh Tự, các nhóm tín đồ không có giấy phép thì không được vào làm lễ[24][25]

Giáo lý Hòa Hảo[sửa | sửa mã nguồn]

Sấm giảng Thi văn Giáo lý Phật giáo Hòa Hảo.

Giáo lý Hòa Hảo được thể hiện trong những bài sấm kệ do Huỳnh Phú Sổ biên soạn, bao gồm 2 phần: Sấm Giảng giáo lý và Thi Văn giáo lý.

Phần thứ nhất: Sấm Giảng Thi văn Giáo lý. Phần này gồm 6 quyển giảng:

1. Quyển thứ nhất: Sấm giảng khuyên người đời tu niệm. Viết theo lối văn lục bát, dài 912 câu.

2. Quyển thứ nhì: Kệ dân của người khùng. Viết theo lối văn thất ngôn trường thiên, dài 476 câu.

3. Quyển thứ ba: Sám Giảng. Viết theo lối văn lục bát, dài 612 câu.

4. Quyển thứ tư: Giác mê tâm kệ. Viết theo thể văn thất ngôn trường thiên, dài 846 câu.

5. Quyển thứ năm: Khuyến thiện. Quyển này dài 776 câu, đoạn đầu và đoạn cuối viết theo thể thơ lục bát, đoạn giữa theo lối thơ thất ngôn trường thiên.

6. Quyển thứ sáu: Những điều sơ lược cần biết của kẻ tu hiền. Quyển này viết theo lối văn xuôi (tản văn), trình bày toàn bộ tôn chỉ, giới luật của Đạo.

Phần thứ hai: Thi Văn Giáo Lý. Phần này bao gồm hơn 200 bài thi thơ do Huỳnh Phú Sổ viết từ năm Kỷ Mão (1939) đến năm Đinh Hợi (1947).

Có thể coi giáo lý Hòa Hảo là sự tiếp thu và nâng cao tư tưởng Bửu Sơn Kỳ Hương của Đoàn Minh Huyên, gồm phần “Học Phật” và phần “Tu nhân”:

  • Phần “Học Phật”: chủ yếu dựa vào giáo lý đạo Phật song được giản lược nhiều và có thêm bớt đôi chút. Tinh thần chính là khuyên tín đồ ăn ngay ở hiền.
  • Phần “Tu nhân”: theo giáo lý Hòa Hảo tu nhân có nghĩa là tu “tứ ân hiếu nghĩa”- đó là 4 điều Đoàn Minh Huyên, đã chỉ ra, bao gồm Ân tổ tiên cha mẹ, Ân đất nước, Ân đồng bào nhân loại, Ân tam bảo (Phật, Pháp, Tăng).

Đạo Hòa Hảo khuyên tín đồ vừa học Phật vừa tu nhân để tạo nên công đức. Có công đức để trở thành bậc hiền nhân. Song, họ đặc biệt yêu cầu tín đạo phải tu nhân, cho rằng việc tu hành phải dựa trên đạo đức, trước hết đạo làm người: Thiên kinh vạn điển, hiếu nghĩa vi tiên (Không có tu nhân thì không thể học Phật, hoặc học Phật mà chẳng tu nhân thì cũng vô nghĩa); Dục tu Tiên Đạo, tiên tu Nhơn Đạo. Nhơn Đạo bất tu, Tiên Đạo viễn hỹ (Muốn tu thành Tiên Phật trước hết phải tu đạo làm người, đạo người mà không tu thì Tiên Phật còn xa vời).

Nghi lễ và tổ chức[sửa | sửa mã nguồn]

Thờ phượng[sửa | sửa mã nguồn]

Giáo lý Phật giáo Hoà Hảo chủ trương thờ phượng đơn giản, không cầu kỳ phức tạp, trở về với nội tâm hơn là hình tướng bên ngoài, đúng với tinh thần vô vi mà Đức Phật Thích Ca đã đề xướng.

Người tín đồ Phật giáo Hoà Hảo thờ cúng ba ngôi hương án tại nhà, bao gồm:

– Thứ nhất là Ngôi thờ Cửu Huyền Thất Tổ: thờ cúng tổ tiên, theo đạo lý uống nước nhớ nguồn.

– Thứ hai là Ngôi thờ Tam Bảo: thờ Thập phương Phật, Pháp, Tăng. Ngôi thờ này có đặt một tấm vải màu nâu (gọi là Trần Dà) tượng trưng cho sự thoát tục và sự đoàn kết. Chúng ta hãy xem qua lời dạy của Đức Huỳnh Giáo chủ:

“Nhưng riêng về cư-sĩ ở nhà không nên tạo thêm nữa; nên thờ đơn-giản cho lòng tin-tưởng trở lại tâm hồn hơn ở vào các sự hào nhoáng bề ngoài. Từ trước chúng ta thờ trần điều là di tích của Đức Phật Thầy Tây-An để lại. Nhưng gần đây có nhiều kẻ thờ trần điều tự xưng cùng tông-phái với chúng ta, làm sái phép, sái với tôn-chỉ của Đức Phật, nên toàn-thể người trong Đạo đổi lại màu dà. Lại nữa, từ trước đến giờ các sư dùng màu dà để biểu-hiện cho sự thoát tục của mình, và màu ấy là sự kết hợp của tất cả các màu sắc khác, nên có thể tượng trưng cho sự hòa-hiệp của nhân-loại không phân biệt chủng tộc và cá-nhân. Vì vậy chúng ta dùng nó trong chỗ thờ-phượng để tiêu-biểu cho tinh-thần vô thượng của nhà Phật”.

-Thứ ba là Ngôi Thông Thiên: đặt ngoài trời.

Về cách cúng Phật, chỉ nên cúng nước lạnh, bông hoa và nhang thôi. Nước lạnh tiêu-biểu cho sự trong sạch, bông hoa tiêu-biểu cho sự tinh khiết, còn nhang, dùng đặng bán mùi uế-trược. Ngoài ra chẳng nên cúng một món gì khác cả. Bàn thờ ông bà cúng món chi cũng đặng“. (lời Đức Huỳnh Giáo chủ).

Như trên thì, ngôi thờ Tam Bảo và ngôi Thông Thiên chỉ đặt lư hương, bình hoa, ly nước sạch, ngoài ra không cúng gì khác nữa. Bàn thờ Cửu Huyền Thất Tổ thì ngoài ba thứ trên có thể dâng cúng thêm thực phẩm: bánh trái, thức ăn nhưng nên cúng chay.

Hành lễ[sửa | sửa mã nguồn]

Huỳnh Phú Sổ dạy:

Chỉ thờ lạy Đức Phật, Tổ-tiên, ông bà, cha mẹ lúc còn sống và các vị anh-hùng cứu quốc. Với những kẻ khác, nên bỏ hẳn sự lạy lục người sống, cho đến Thầy mình cũng vậy, chỉ xá thôi.

Người tín đồ Phật giáo Hoà Hảo hành lễ mỗi ngày hai thời vào buổi sáng và buổi chiều theo nghi thức đã được chỉ dạy trong quyển thứ sáu.

Các ngày lễ tết[sửa | sửa mã nguồn]

Các ngày Lễ kỷ niệm trong Đạo đều tổ chức vào ngày âm lịch. Trong một năm, theo âm lịch đạo Hòa Hảo có các ngày lễ, Tết chính:

  • Ngày 1 tháng GiêngTết Nguyên Đán
  • Ngày Rằm tháng Giêng: Lễ Thượng Ngươn
  • Ngày 25 tháng 2: ngày Đức Huỳnh Giáo chủ vắng mặt
  • Ngày 8 tháng 4: Lễ Phật đản
  • Ngày 18 tháng 5: Lễ Khai sáng Đạo Phật giáo Hoà Hảo
  • Ngày Rằm tháng 7: Lễ Trung Ngươn, Vu Lan Báo Hiếu
  • Ngày 12 tháng 8: Vía Phật Thầy Tây An
  • Ngày Rằm tháng 10: Lễ Hạ Ngươn
  • Ngày 17 tháng 11: Lễ Phật A-di-đà
  • Ngày 25 tháng 11: Lễ Đản Sinh Đức Huỳnh Giáo chủ.
  • Ngày 8 tháng Chạp: Lễ Phật thành đạo

Ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ [1]
  2. ^ Nguyễn Long Thành Nam,Phật giáo Hòa Hảo trong lòng lịch sử dân tộc, Phần 4: Phật giáo Hòa Hảo và cách mạng, Chương 9: Phong trào Bảo An chuẩn bị đấu tranh, Phần 3: Đội Bảo An, Tập san Đuốc Từ Bi, năm 1991
  3. a ă â b c d đ e ê g h i k l Lịch sử Tây Nam Bộ kháng chiến, Tập 1 (1945-1954), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 2010
  4. ^ Why Vietnam, Archimedes L.A Patti, Nhà xuất bản Đà Nẵng, 2008, trang 459, 460, 461, 490
  5. a ă Nguyễn Long Thành Nam, Phật giáo Hòa Hảo trong dòng lịch sử dân tộc, Phần IV: Phật giáo Hòa Hảo và cách mạng, Chương 10: Sơ lược diễn tiến đấu tranh tại miền Nam Việt Nam, Mục 10: Cuộc Biểu Tình Cần Thơ 8-9-1945 Để Làm Gì, Tập san Đuốc Từ Bi, 1991
  6. ^ Nguyễn Long Thành Nam, Phật giáo Hòa Hảo trong dòng lịch sử dân tộc, Phần IV: Phật giáo Hòa Hảo và cách mạng, Chương 10: Sơ lược diễn tiến đấu tranh tại miền Nam Việt Nam, Mục 10: Cuộc Biểu Tình Cần Thơ 8-9-1945 Để Làm Gì, Tập san Đuốc Từ Bi, 1991
  7. ^ Nguyễn Long Thành Nam,Phật giáo Hòa Hảo trong lòng lịch sử dân tộc, Phần 4: Phật giáo Hòa Hảo và cách mạng, Chương 10: Sơ lược diễn tiến đấu tranh tại miền Nam Việt Nam, Phần 5: Cuộc Biểu Tình Cần Thơ 8 – 9 – 1945 Để Làm Gì, Tập san Đuốc Từ Bi, năm 1991
  8. ^ Nguyễn Long Thành Nam, Phật giáo Hòa Hảo trong dòng lịch sử dân tộc, Phần IV: Phật giáo Hòa Hảo và cách mạng, Chương 10: Sơ lược diễn tiến đấu tranh tại miền Nam Việt Nam, Mục 9: Phong trào truy lùng và xử án Việt gian, Tập san Đuốc Từ Bi, 1991
  9. ^ Savani, A. M. Visage et Images du Sud Viet-Nam, trang 89, Saigon: Impremerie Française d’Outre-mer, 1955
  10. ^ Nguyễn Bình Và Mặt Trận Quốc gia Liên Hiệp, hoahao, 29.11.2005
  11. ^ Hồi ký 1925 – 1964, tập 2, trang 344-345, Nguyễn Kỳ Nam, Nhật báo Dân Chủ Mới, 1964
  12. a ă â Nguyễn Long Thành Nam, Phật giáo Hòa Hảo trong dòng lịch sử dân tộc, Phần IV: Phật giáo Hòa Hảo và cách mạng, Chương 10: Sơ lược diễn tiến đấu tranh tại miền Nam Việt Nam, Mục 16: Thế kẹt lịch sử và chiến thuật gỡ kẹt, Tập san Đuốc Từ Bi, 1991
  13. ^ Nguyễn Long Thành Nam, Phật giáo Hòa Hảo trong dòng lịch sử dân tộc, Phần V: Sau khi đức Huỳnh giáo chủ ra đi, Chương 11: Giai đoạn quân sự hóa 1947-1955, Mục 4: Thế kẹt không có giải pháp vẹn toàn, Tập san Đuốc Từ Bi, 1991
  14. ^ Savani, A. M. Visage et Images du Sud Viet-Nam. Saigon: Impremerie Française d’Outre-mer, trang 90, 1955
  15. ^ Arthur J. Dommen, The Indochinese Experience of the French and the Americans: Nationalism and Communism in Cambodia, Laos, and Vietnam, page 186, Indiana University Press, 2001
  16. ^ Minh Võ, Hồ Chí Minh, nhân định tổng hợp, trang 282, Falls Church, VA: Tiếng Quê hương, 2003.
  17. ^ Từ điển nghiệp vụ phổ thông, trang 574, Viện nghiên cứu Khoa học Công an, Bộ Nội vụ, 1977, Hà Nội
  18. a ă Nguyễn Long Thành Nam, Phật giáo Hòa Hảo trong dòng lịch sử dân tộc, Phần V: Sau khi đức Huỳnh giáo chủ ra đi, Chương 11: Giai đoạn quân sự hóa 1947-1955, Mục 5: Hiệp định liên quân Pháp-Hòa Hảo ra đời, Tập san Đuốc Từ Bi, 1991
  19. ^ Cái Vồn trước năm 1975 là Trung tâm Hành chính của Quận Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long. Sau năm 1975 là Thị trấn Huyện lỵ Huyện Bình Minh. Nay là Trung tâm Thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long.
  20. ^ Chuyện Năm Lửa và Ba Cụt
  21. ^ Tình Hình Pg Hòa Hảo Sôi Động Báo Việt Báo tường thuật
  22. ^ “Đôi nét về Đức Huỳnh Giáo chủ”.
  23. ^ “Kỷ niệm 78 năm Ngày khai sáng đạo Phật giáo Hòa Hảo”.
  24. ^ Lễ Đản Sanh Đức Huỳnh Giáo chủ bị ngăn cản, RFA, 15.1.2015
  25. ^ Tín đồ PGHH lại bị ngăn cản tổ chức lễ, RFA, 3.7.2015

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Savani, A. M. Visage et images du Sud Viet-Nam. Saigon: Imprimerie française d’Outre-mer, 1955.
  • Huỳnh Phú Sổ, Sấm Giảng Thi Văn Giáo Lý Toàn Bộ

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Bức tranh toàn cảnh về sự xâm nhập của “Virus Trung Cộng” trên toàn cầu

Bức tranh toàn cảnh về sự xâm nhập của “Virus Trung Cộng” trên toàn cầu

“Virus Trung Cộng” (hay còn gọi virus viêm phổi Vũ Hán, virus corona mới) đang hoành hành tại hơn 200 quốc gia trên khắp thế giới. Điều đáng chú ý là những quốc gia có tình hình dịch bệnh nghiêm trọng nhất cũng là những quốc gia bị Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) thâm nhập nghiêm trọng nhất. Lướt qua bảng xếp hạng dịch bệnh và mức độ thân ĐCSTQ của các quốc gia, sẽ nhận thấy một mối quan hệ tất yếu nào đó.

Hoa Kỳ bị ĐCSTQ xâm nhập

ĐCSTQ xâm nhập vào chính phủ, nhóm các chuyên gia, doanh nghiệp và các tổ chức quần chúng của Hoa Kỳ một cách toàn diện. Quỹ Brookings, một trong những Think Tank hàng đầu cũng đứng về phía Huawei. (Think Tank là tên gọi một loại hình tổ chức tập hợp các chuyên viên nhiều chuyên ngành nhằm nghiên cứu các lĩnh vực trong xã hội, đưa ra những sách lược, ý tưởng, giải pháp, tư vấn cho tầng lớp lãnh đạo quốc gia.) Một loạt các học giả gốc Hoa và người Mỹ bị “Kế hoạch ngàn nhân tài” mua chuộc và ăn cắp bản quyền trí tuệ. Những công ty lớn như Microsoft, Amazon hợp tác với Ban Quản lý Giám sát và An ninh ĐCSTQ, trở thành vây cánh của ĐCSTQ.

ĐCSTQ rất coi trọng tiểu bang Washington và thành phố Seattle. Bốn đời lãnh đạo của ĐCSTQ khi viếng thăm Mỹ, điểm đến đầu tiên đều chọn Seattle. ĐCSTQ cũng lôi kéo các chức sắc New York, hai bên thành lập một nhóm liên hợp về việc hợp tác thương mại, tổ chức các diễn đàn hợp tác đầu tư.

Ở Phố Wall, có bao nhiêu kẻ săn mồi tài chính đóng vai “quý nhân” của ĐCSTQ, giúp ĐCSTQ gia nhập Tổ chức Thương mại Quốc tế (WTO). Ba tổ chức lớn (gồm MSCI, GEIS, Bloomberg Index) đều đứng ra bảo lãnh cho cổ phiếu A và trái phiếu Chính phủ Trung Quốc, ‘tiếp máu’ cho ĐCSTQ ít nhất 500 tỷ USD. Nhiều công ty chứng khoán, ngân hàng đầu tư và công ty kế toán của Hoa Kỳ thông đồng với Trung Quốc làm giả số liệu, giúp hơn 1.000 công ty Trung Quốc được niêm yết trên thị trường Mỹ để thu hoạch “Rau hẹ Mỹ”. (rau hẹ sinh trưởng rất khỏe, dẫu bị cắt ngắn chúng lại liên tiếp mọc ra. Sau này rau hẹ được dùng ví với những doanh nghiệp mới liên tục không ngừng tham gia vào thị trường). “Dự án thiếu nhi” của JP Morgan đã trở thành một biểu tượng cho sự hợp tác chặt chẽ giữa Phố Wall và giới quyền quý ĐCSTQ.

ĐCSTQ cũng thực thi kế hoạch xuất khẩu tuyên truyền trị giá hàng chục tỷ USD. Sức ảnh hưởng của “truyền thông đỏ” đã thâm nhập tới cả Quảng trường Thời Đại và Washington DC, kiểm soát đa số các kênh truyền thông tiếng Trung tại Mỹ. Đồng thời ĐCSTQ dùng lợi ích mua chuộc các kênh truyền thông chủ lưu của Hoa Kỳ, nhằm đổi lấy những lời tán dương; lợi dụng hàng loạt Học viện Khổng Tử, xuất khẩu hình thái ý thức đỏ vào giới giáo dục Hoa Kỳ, xâm nhập cộng đồng Hoa kiều, tổ chức mặt trận thống nhất.

Quảng cáo của Trung Quốc tại Quảng trường Thời Đại (Times Square).

Quảng cáo của Trung Quốc tại Quảng trường Thời Đại (Times Square).

Ý dẫn đầu tại Châu Âu bênh vực ĐCSTQ

Tháng 3/2019, Ý không màng tới sự phản đối từ các quốc gia châu Âu, đã ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) “Một vành đai một con đường”, trở thành quốc gia đầu tiên của G7 (7 nước công nghiệp trên thế giới) tham gia vào dự án bị nghi ngờ là “chú ngựa gỗ thành Troy” này nhằm xâm nhập vào liên minh châu Âu. Bộ trưởng Ý nói, cho phép Huawei tham gia xây dựng mạng 5G.

Thủ tướng Ý Giuseppe Conte (phải) bắt tay với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình trong lễ tiếp đón tại Rome vào ngày 23/3/2019

10 năm qua, số vốn Ý tiếp nhận từ ĐCSTQ tổng cộng lên tới 23 tỷ Euro. Ý là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc tại châu Âu. Thành phố Prato của Ý là một thị trấn quan trọng đối với người nhập cư từ Ôn Châu, người Hoa chiếm 1/4 dân số ở đây. Các nhãn hiệu thời trang của Ý đều được người di dân từ Ôn Châu gia công.

 Tây Ban Nha sớm đã thiết lập mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với ĐCSTQ

Tây Ban Nha là quốc gia đầu tiên cử bộ trưởng ngoại giao tới viếng thăm Trung Quốc sau cuộc đàn áp Lục Tứ (đàn áp học sinh sinh viên tại quảng trường Thiên An Môn ngày 4/6/1989). Năm 2005 Tây Ban Nha thiết lập mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với ĐCSTQ, tuy Tây Ban Nha chưa chính thức tham gia dự án “Một vành đai, một con đường”, nhưng đã hợp tác với Bắc Kinh trong một vài dự án.

ĐCSTQ đã xây 8 Học viện Khổng Tử tại Tây Ban Nha. Năm 2014, Tây Ban Nha đã khuất phục trước ĐCSTQ, thu hồi lệnh truy nã đối với cựu lãnh đạo ĐCSTQ Giang Trạch Dân. Năm 2019, Tây Ban Nha phối hợp với ĐCSTQ ngăn cản Đoàn nghệ thuật Shen Yun biểu diễn tại nước này.

Sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 và cuộc khủng hoảng nợ châu Âu năm 2010, tài chính của Tây Ban Nha bị thắt chặt nghiêm trọng. ĐCSTQ đã mua gần 12% nợ quốc gia của Tây Ban Nha, và trở thành quốc gia chủ nợ lớn thứ hai của nước này.

Trung Quốc là đối tác thương mại số 1 của Tây Ban Nha trong Liên minh Châu Âu (EU). Tây Ban Nha là đối tác thương mại lớn thứ 6 của Trung Quốc trong EU.

Dịch bệnh nghiêm trọng nhất tại tiểu bang North Rhine-Westphalia của Đức, nơi có mối quan hệ mật thiết với ĐCSTQ

Một bộ phận trong chính phủ và một số chính khách của Đức thân với ĐCSTQ, Nordrhein-Westfalen là tiểu bang thân ĐCSTQ nhất, tiếp đến là bang Bayern và Baden-Wurm. Mặc dù Thủ tướng Đức Angela Merkel quan tâm tới vấn đề nhân quyền tại Trung Quốc, nhưng chính sách tổng thể của bà lại khá thân thiện với ĐCSTQ, ví như thay đổi bộ trưởng an ninh chống lại Huawei và để Trung Quốc thâu tóm nhiều công ty công nghệ cao.

3.000 công ty Trung Quốc định cư tại Đức, trong đó 1.100 công ty được đặt tại Nordrhein-Westfalen. Trụ sở chính của Huawei và ZTE Châu Âu (Công ty truyền thông Trung Hưng) cũng được đặt tại Nordrhein-Westfalen. Năm 2019, giá trị nhập khẩu của Nordrhein-Westfalen từ Trung Quốc lên tới xấp xỉ 28,1 tỷ euro, chiếm 1/4 tổng giá trị của Đức, giá trị xuất khẩu của Nordrhein-Westfalen sang Trung Quốc là 11,8 tỷ euro, chiếm 1/8 giá trị xuất khẩu của Đức.

Bang Nordrhein-Westfalen cũng tích cực tham gia dự án “Một vành đai, một con đường”, thành phố Duisburg trong bang đã trở thành nút giao thông quan trọng của hệ thống đường sắt Trung Quốc – châu Âu. Nordrhein-Westfalen có 20 thành phố, 200 trường đại học kết nghĩa tỷ muội với Trung Quốc.

 

Iran hợp tác với ĐCSTQ chống lại phe dân chủ quốc tế

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Iran. ĐCSTQ đồng ý trong 25 năm tới, sẽ đầu tư vào ngành dầu khí của Iran 400 tỷ USD, hạn ngạch thương mại năm ngoái đạt 13,4 tỷ USD. Trung Quốc cũng là nhà xuất khẩu lớn nhất của Iran, chiếm 50% – 70% giá trị sản lượng của Iran.

Từ năm 1979, sau cuộc “Cách mạng Hồi giáo”, Iran rời xa Âu Mỹ, chuyển sang giao hảo với ĐCSTQ. ĐCSTQ đã trở thành sân sau của Iran, bí mật hỗ trợ Iran kiềm chế Hoa Kỳ và Israel tại khu vực Trung Đông. Sau khi Iran bị Mỹ chế tài, Trung Quốc vẫn mua dầu thô của Iran với số lượng lớn, nhằm hỗ trợ tài chính cho nước này.

ĐCSTQ đã cung cấp cho Iran tên lửa, máy bay chiến đấu, tàu ngầm và các vũ khí khác trong nhiều năm và bí mật giúp Iran thiết lập một dự án vũ khí hóa học. ĐCSTQ còn âm thầm hỗ trợ nghiên cứu và phát triển vũ khí hạt nhân của Iran, từng bị phát hiện nhập lậu vào Iran năm 1991. Iran cũng là một phần quan trọng trong dự án “Một vành đai, một con đường” của ĐCSTQ.

Pháp là cường quốc phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với ĐCSTQ

Pháp là nơi xuất sinh chủ yếu của các lực lượng cánh tả, cũng là cường quốc phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với ĐCSTQ, không thiếu các chính khách thân với ĐCSTQ. Tổng thống đương nhiệm của Pháp, ông Emmanuel Macron, còn nói rằng mình là “Người theo chủ nghĩa Mao Trạch Đông”. Cựu Thủ tướng Pháp Jean Pierre Raffarin từng giúp ĐCSTQ xây dựng phòng thực nghiệm P4 thuộc Trung tâm Nghiên cứu Virus Vũ Hán.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân Bành Lệ Quyên tiếp đón Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Đệ nhất phu nhân Brigitte Macron bên ngoài Đại lễ đường Nhân dân vào ngày 6/11/2019 tại Bắc Kinh, Trung Quốc.

Về kinh tế, Pháp và Trung Quốc có mối giao thương kinh tế mật thiết. Ngày 25/3/2019, ĐCSTQ và Pháp đã ký kết 15 hợp đồng kinh tế thương mại, trị giá 40 tỷ euro. Hơn 100 công ty của Pháp đã đầu tư vào Vũ Hán, bao gồm Tập đoàn Peugeot Citroen (Groupe PSA).

Các doanh nghiệp lớn của Nhật đa phần kinh doanh tại Trung Quốc

Cơ sở dữ liệu của Nhật Bản điều tra cho thấy, tháng 5/2019, tổng cộng có 13.685 công ty Nhật đang hoạt động tại Trung Quốc. Trong đó 68,7% là các công ty có doanh thu hàng năm hơn 1 tỷ Yên, tăng 8,4% so với khảo sát năm 2016.

Ngày 21/11/2019, Ông Lương Hoa (Liang Hua), chủ tịch hội đồng quản trị, cánh tay đắc lực thứ 2 về kỹ thuật của Huawei Trung Quốc, đã tổ chức một cuộc họp báo tại Tokyo, nói rằng dự tính, lượng phụ tùng mua từ các công ty Nhật Bản năm 2019 tăng 50% so với năm trước, đạt 1.100 tỷ Yên.

Hàn Quốc kết thân với ĐCSTQ về chính trị

Ngày 14/1/2020, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in nói tại Seoul rằng Hàn Quốc sẽ tiếp tục đẩy nhanh tiến độ “Chính sách phương Nam mới, phương Bắc mới” và sáng kiến “Một vành đai, một con đường”. Năm nay, sau khi dịch bệnh bùng phát, ông Moon Jae-in đã từ chối đóng cửa biên giới với du khách Trung Quốc, vì cho rằng điều này không có “lợi ích” thiết thực, khiến 1,46 triệu người yêu cầu luận tội ông.

Trung Quốc là nước xuất khẩu lớn nhất của Hàn Quốc. Từ tháng 1 đến tháng 9/2019, giá trị thương mại của nước này là 99,8 tỷ USD, lượng khách du lịch đến Hàn Quốc đạt 4,401 triệu người, tăng 27% mỗi năm.

Tình hình dịch bệnh tại những quốc gia láng giềng hiểu và chống ĐCSTQ

Đài Loan

ĐCSTQ đã đe dọa, uy hiếp Đài Loan suốt nhiều năm. Gần đây, Bắc Kinh tuyên bố công khai rằng họ đang thăm dò phương án “Một quốc gia, hai chế độ”, cố gắng xóa bỏ chủ quyền của Trung Hoa Dân Quốc. Cuộc điều tra dân ý mới nhất cho thấy Đài Loan chỉ có 5,8% người ủng hộ ĐCSTQ. Đài Loan vẫn luôn cho rằng dịch bệnh bùng phát tại Trung Quốc “vô cùng nghiêm trọng”.

Trong cuộc bầu cử tổng thống Đài Loan năm nay, ĐCSTQ đã bỏ ra rất nhiều tiền, nhân lực và nhiều chiến thuật thống nhất khác nhau, cố gắng can thiệp vào kết quả bầu cử. Kết quả, điều này đã khiến người dân Đài Loan tức giận và khiến ứng viên Quốc dân đảng thân ĐCSTQ mất đi hơn 2,4 triệu phiếu bầu, lập kỷ lục lịch sử.

Hơn nữa, cuộc đàn áp và thảm sát mà Hồng Kông gặp phải trong phong trào chống Dự luật Dẫn độ, đã khiến những người trẻ tuổi tại Đài Loan nhìn thấy bộ mặt tàn bạo của ĐCSTQ và càng phản cảm hơn với đảng này. Do đó, 26,7% cử tri Đài Loan đã thay đổi đối tượng bỏ phiếu của họ.

Hồng Kông

Trong phong trào biểu tình chống Dự luật Dẫn độ nổ ra vào năm ngoái, ĐCSTQ chỉ thị cho chính phủ Hồng Kông tiến hành đàn áp bạo lực hoặc tấn công bừa bãi vào một số lượng lớn người dân Hồng Kông. Những vụ án “bị tự sát” ly kỳ liên tiếp diễn ra. Điều này khiến người dân Hồng Kông nhận rõ bản chất của chính quyền tàn bạo ĐCSTQ. Thậm chí họ liên tục hô vang các khẩu hiệu “Trời diệt Trung Cộng” và “Toàn đảng (ĐCSTQ) chết sạch”.

Theo một cuộc điều tra dân ý do Đại học Hồng Kông thực hiện, sự ủng hộ của người dân Hồng Kông với bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga liên tiếp sụt giảm, chỉ còn 18,21 điểm (tháng 2/2020), mức thấp kỷ lục; 81% thanh niên Hồng Kông bày tỏ không tin tưởng vào chính quyền ĐCSTQ.

Nga, Mông Cổ

Mặc dù Nga và Mông Cổ có qua lại với ĐCSTQ, nhưng không quá mật thiết.

ĐCSTQ đã tiến hành đầu tư mang tính cướp đoạt với Nga, như khai thác một lượng khổng lồ gỗ Siberia và Viễn Đông. ĐCSTQ lên kế hoạch xây dựng một nhà máy nước đóng chai hồ Baikal, khiến Nga càng thêm phòng bị. Năm 2019, dây chuyền sản xuất nước đóng chai Hồ Baikal đã bị dừng lại. Dự án “Một vành đai, một con đường” cũng bị chặn ở Nga, dự án đường sắt cao tốc của Moscow và Kazan đã bị Putin từ chối.

Mông Cổ phản đối sự cướp bóc tài nguyên của ĐCSTQ. Kể từ những năm 1990, sau khi Liên Xô sụp đổ, cùng với sự phát triển kinh tế, ĐCSTQ đã dần trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Mông Cổ. Giá trị hàng hóa Mông Cổ xuất khẩu sang Trung Quốc chiếm 88,9% giá trị xuất khẩu và giá trị nhập khẩu chiếm 37,6% tổng kim ngạch nhập khẩu.

ĐCSTQ đã dần cướp đoạt tài nguyên của Mông Cổ. Một số lượng lớn người Hoa đã giành lấy cơ hội việc làm tại địa phương. Một số lượng lớn hàng hóa giá rẻ và chất lượng thấp đã bị ĐCSTQ đổ vào Mông Cổ. Điều này khiến Mông Cổ đề phòng và bài xích. Mông Cổ cũng phản cảm với ĐCSTQ về các vấn đề nhân quyền.

Bắt đầu từ năm 2005, đã có nhiều cuộc tập trận quân sự giữa Trung Quốc và Nga, nhưng quy mô nhỏ và mang màu sắc diễn kịch. Ngược lại, cuộc tập trận quân sự Nga – Mông Cổ lại có ý nghĩa thiết thực hơn, hơn nữa mục tiêu là nhắm vào ĐCSTQ. Nga cũng đã tiến hành các cuộc tập trận quân sự với Ấn Độ, đối thủ của ĐCSTQ, tại khu vực biên giới Nga – Trung Quốc. Nga còn hỗ trợ Ấn Độ nhiều hơn bằng cách bán cho nước này những vũ khí tối tân và thậm chí cung cấp các khoản vay.

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Đại dịch và xung đột

Đại dịch và xung đột

Bảo trợ chính trị, quân sự, kinh tế thì có thể được đấy. Nhưng đảm bảo chống được dịch COVID-19 cho các đồng minh thì có lẽ cho đến nay, chưa một cường quốc thế giới nào dám khẳng định làm được.

khi đang phải cật lực đối phó với hiểm họa bệnh dịch COVID-19, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhận điện đàm với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Tayyib Erdogan về chiến sự ở Syria và Libya – đều liên quan trực tiếp đến chính quyền Ankara.

Hai nguyên thủ quốc gia đồng quan điểm cho rằng điều quan trọng hiện nay hơn bất cứ lúc nào hết, đối với các quốc gia đang có xung đột như tại Syria và Libya, là tôn trọng ngừng bắn và hành động tiến tới một giải pháp hòa bình.

Cho đến nay, chính quyền Syria mới chỉ công bố số người rất ít đã nhiễm virus corona chủng mới gây bệnh COVID-19. Nhưng công luận cảnh báo rằng chính quyền Damascus không kiểm soát được tình hình trong nước nói chung, nên không thể nắm bắt chính xác tình trạng lây nhiễm trong dân chúng. Đặc biệt tại tỉnh Idlib, nơi hiện có khoảng 1 triệu người lánh nạn đang tập trung ở khu vực giáp biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ, trong hoàn cảnh sống dưới mọi tiêu chuẩn tối thiểu.

Mặc dù đã có thỏa thuận ngưng bắn tại Idlib được ký kết giữa Tổng thống Putin và Tổng thống Erdogan ngày 5-3, quân đội Syria vẫn luôn trong tình trạng quyết tâm thu hồi địa bàn cuối cùng này của lực lượng đối lập vũ trang. Thổ Nhĩ Kỳ, bên bảo trợ trực tiếp cho quân nổi dậy bị bao vây, đang phải gồng mình để bảo vệ lệnh ngưng bắn, nhằm tránh nguy cơ Idlib mất hoàn toàn vào tay quân chính phủ.

Còn ở Libya, chiến tranh ác liệt vẫn tiếp diễn giữa lực lượng của chính phủ chuyển tiếp được Liên Hiệp Quốc công nhận, đang cố thủ ở thủ đô Tripoli, với quân đội của tướng Khaleefa Hafta’r được sự trợ giúp và cảm thông từ một số quốc gia Ả Rập và châu Âu, kể cả Nga. Trong hoàn cảnh chiến sự hỗn mang như áp sát thủ đô như thế, chính phủ chuyển tiếp ở Tripoli chỉ chăm chăm tìm cách tồn tại, làm gì còn tâm trí nào mà nghĩ tới đại dịch!

Một lệnh ngưng bắn cũng đã được thỏa thuận tại Libya. Nhưng chiến sự chưa một ngày nào ngưng ở khu vực bao quanh thủ đô nước này. Bên chủ động không tôn trọng lệnh ngừng bắn có Nga là đồng minh. Bên đang bị tấn công lại được Thổ Nhĩ Kỳ bảo trợ.

Thế là, ở cả Syria và Libya đều có xung khắc gián tiếp giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Nga. Ở cả hai chiến trường này, Thổ Nhĩ Kỳ đều bảo vệ bên bị tấn công và đang phải đối phó với nguy cơ thua cuộc.

Tổng thống Erdogan, với vai trò bảo trợ chính cho cả hai lực lượng đang thất thế ở Syria và Libya, lại phải cầu cạnh đến vai trò của Mỹ, bám lấy nguy cơ bệnh dịch để kêu gọi “tôn trọng ngừng bắn” ở Syria và Libya. Thực chất của lời kêu gọi này nhắm đến Nga – bên bảo trợ cho cả hai thế lực đang nắm thế thượng phong trong xung đột ở hai quốc gia Ả Rập trên.

Erdogan phải cầu cạnh đến Trump trong hoàn cảnh này bởi chính Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang vật lộn khốn khổ với COVID-19. Nga cũng không giàu mạnh đến mức có thể bao cả cho thế lực mà họ đỡ đầu ở Syria và họ ủng hộ ở Libya để đảm bảo miễn nhiễm với đại dịch.

Bảo trợ chính trị, quân sự, kinh tế thì có thể được đấy. Nhưng đảm bảo chống được dịch COVID-19 cho các đồng minh thì có lẽ cho đến nay, chưa một cường quốc thế giới nào dám khẳng định làm được.

Bởi thế, cầu cạnh vào vai trò của Mỹ ở Syria và Libya, lấy cớ chống đại dịch, có lẽ không giúp gì cho Erdogan khi chủ đích là cứu vãn các đồng minh mà Thổ Nhĩ Kỳ đang bảo trợ ở hai quốc gia Ả Rập này.

Nhân tố quyết định để giảm thiểu thảm họa trước nguy cơ COVID-19 ở Syria và Libya, cũng như tại các quốc gia đang có xung đột quân sự khốc liệt khác, như Afghanistan, Yemen…, chính là các lực lượng tranh chấp nội tại ở những quốc gia ấy.

Tận dụng khi cả thế giới đang ngụp lặn trong đại dịch, các cường quốc cũng đang vật lộn tự cứu mình, để đẩy mạnh chiến tranh, mong giành phần thắng về mình là hành động tội ác kinh tởm, dù là từ phía nào.

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Virus corona: Dân Vũ Hán đòi minh bạch, truyền thông Mỹ nghi ngờ số người chết

Virus corona: Dân Vũ Hán đòi minh bạch, truyền thông Mỹ nghi ngờ số người chết

Residents wearing face masks pay for noodlesBản quyền hình ảnhREUTERS
Image captionCảnh chụp ở thành phố Vũ Hán

Truyền thông quốc tế tiếp tục các bài đặt nghi ngờ liệu Trung Quốc có giấu số lượng người chết vì virus corona.

Virus corona: Vì sao Đại sứ Anh kêu gọi công dân về nước?

Virus corona: Dịch còn kéo dài, Mỹ – Trung chia rẽ, thế giới mất niềm tin

Virus corona: ‘Dân khen hai ông Vũ Đức Đam và Nguyễn Đức Chung’

Hôm thứ Bảy, Trung Quốc đã ngưng lại ba phút để mặc niệm các nạn nhân của đại dịch Covid-19.

Một ngày tưởng niệm đã được tuyên bố tại Trung Quốc vào thứ Bảy để vinh danh hơn 3.300 người đã chết vì Covid-19.

Trong khi đó, báo Mỹ The Washington Post chạy tin cho rằng số ca tử vong chính thức, 2.500 người, ở thành phố Vũ Hán là không đúng.

Tờ này ước tính khoảng 3.500 hũ tro đã được trả lại mỗi ngày cho gia đình tại Vũ Hán từ 23/3, và vì thế, con số người chết thật là 42.000.

Lẽ dĩ nhiên, không phải ai trong số này cũng chết vì virus corona.

Nhưng nếu ước đoán của The Washington Post là đúng, nó cũng tăng sức nặng cho giả thiết là số người chết vì Covid-19 không thể là 2.500 ở Vũ Hán.

Trang Al Jazeera ghi nhận một số người ở Vũ Hán đang giận dữ.

Một người dân giấu tên nói với đài này rằng ông ta nghĩ chính phủ Trung Quốc nói dối.

“Các bài trên mạng đang nói rằng có thể có hơn 40.000 người chết, tôi không chắc là tin chuyện đó.”

“Nhưng quả thực tôi nghi ngờ về số ca tử vong thật sự, tôi cho rằng chính phủ nên thật minh bạch.”

A vendor wearing a face mask sells soup on a streetBản quyền hình ảnhREUTERS

Báo The New York Times hôm 3/4 cho biết tại Vũ Hán, chính quyền đã dành 420 USD cho mỗi người chết trong thời gian đại dịch, bất kể nguyên nhân tử vong là thế nào.

Tuy nhiên, một số cư dân nói rằng hỗ trợ tiền bạc không xua đi kỳ thị dành cho người chết.

Ông Peng Bangwen muốn chôn người cha, Peng Andong, chết hồi đầu tháng Hai, ở khu mộ gia đình gần Vũ Hán.

Nhưng giới chức ở làng bác bỏ, nói rằng họ không muốn nạn nhân virus corona chôn ở đây.

A checkpoint in a residential areaBản quyền hình ảnhREUTERS

Khẩu chiến giữa đại sứ

Trong khi đó, Trung Quốc và Hoa Kỳ tiếp tục khẩu chiến về đại dịch Covid-19.

Trả lời phỏng vấn báo Hà Lan Algemeen Dagblad hôm 3/4, Đại sứ Mỹ ở Hà Lan Pete Hoekstra nói Bắc Kinh đã không nói đúng về số người chết, làm Washington đánh giá nhầm tình hình.

“Tỉ lệ người chết thật sự ở Trung Quốc là gì? Bao nhiêu người bị nhiễm? Chúng tôi hy vọng sẽ đến lúc thế giới tin rằng thông tin từ Trung Quốc là chính xác.”

Volunteers disinfect the Qintai Grand Theatre in WuhanBản quyền hình ảnhREUTERS

Đại sứ Trung Quốc tại Hà Lan, Xu Hong, ngay lập tức lên Twitter phản ứng.

Sứ quán Trung Quốc nói: “Có nhiều điều tốt mà chúng tôi có thể học từ Mỹ, nhưng chắc chắn sẽ không học từ những kẻ như Đại sứ Hoekstra.”

“Chúng tôi đã xem toàn bộ các bài ông ta viết trên Twitter từ tháng Giêng, trong đó hơn chục bài là nói xấu Trung Quốc.”

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Virus corona: TQ lại lấn át ở Biển Đông, VN còn trông đợi Mỹ được không?

Virus corona: TQ lại lấn át ở Biển Đông, VN còn trông đợi Mỹ được không?

south china seaBản quyền hình ảnhTED ALJIBE/GETTY IMAGES
Image captionẢnh minh họa

Trong lúc dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp, Trung Quốc triển khai nhiều hoạt động mới ở Biển Đông ngay sau khi tuyên bố giải quyết xong ổ dịch Vũ Hán.

Việt Nam có thể làm gì trong tình thế này khi cũng đang gồng mình chống dịch và liệu đồng minh Mỹ có đóng góp vai trò gì giúp Việt Nam khi cường quốc này vừa trở thành nước dẫn đầu thế giới về số ca lây nhiễm?

Khai thác khí tự nhiên trên Biển Đông

south china seaBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES

Mới đây nhất, ngày 26/3, Trung Quốc đã khai thác 861.400 mét khối khí tự nhiên từ khí metan, trong một tháng sản xuất thử nghiệm ở Biển Đông, truyền hình nước này đưa tin.

Thấy gì qua việc VN ‘lặng lẽ’ xây dựng ở Trường Sa?

USS Theodore Roosevelt thăm Đà Nẵng: Mỹ gửi tín hiệu gì cho VN và TQ?

VN bị ảnh hưởng gì khi Philippines muốn ‘gần Trung, xa Mỹ’?

Biển Đông: VN khó đạt đồng thuận tại thượng đỉnh ASEAN 2019

Bennet Murray: Việt Nam có ‘đồng minh’ mới trên Biển Đông?

Giới chức năng lượng Trung Quốc phát biểu rằng đây là bước quan trọng trong tiến trình công nghiệp hóa khí metan.

Metan đã được xác định là một nguồn khí đốt mới tiềm năng cho Trung Quốc và Biển Đông được cho là có chứa một số lượng khí metan dồi dào nhất trên thế giới.

Đem tàu và máy bay đến Biển Đông

south china seaBản quyền hình ảnhNICHOLAS YEO/GETTY IMAGES

Trung Quốc đã đưa máy bay quân sự tới Biển Đông để diễn tập trong tháng này ở Biển Đông, dường như để đáp trả các cuộc tuần tra qua khu vực này của các tàu chiến Mỹ, theo truyền thông Trung Quốc.

Mới hồi tháng Hai, tàu sân bay USS Theredore Roservelt cập cảng Đà Nẵng của Việt Nam, một động thái được cho là nhằm tăng cường quan hệ Mỹ-Việt, khẳng định sự hiện diện của Mỹ ở Biển Đông, nhưng đã khiến Trung Quốc tức giận.

Tiếp đến, đầu tháng Ba, tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS McCampbell của Mỹ đã đi vào Biển Đông để thể hiện rằng đây là tuyến đường thủy quốc tế mở thay vì nằm dưới sự kiểm soát của Trung Quốc, theo Reuters.

Đáp lại, giữa tháng Ba, Trung Quốc tập trận chungvới Campuchia trên Biển Đông mặc dù có nguy cơ khiến Việt Nam và các nước Đông Nam Á khác phẫn nộ.

Khánh thành hai trạm nghiên cứu ở Biển Đông

south china seaBản quyền hình ảnhSOUTH CHINA MORNING POST/GETTY IMAGES

Trung Quốc cũng mới đưa vào hoạt động hai trạm nghiên cứu trên Đá Subi và Đá Chữ Thập ở quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Hai cơ sở này sẽ theo dõi, đo đạc các thay đổi về sinh thái địa chất, môi trường tại các vùng biển này.

Hai cơ sở này được cho là cùng tổ hợp với một trung tâm nghiên cứu của Trung Quốc xây dựng trước đó ở Đá Vành Khăn ở Trường Sa.

Mỹ lo Covid-19 nên‘không giúp được gì’?

Hàng không mẫu hạm Mỹ Theodore RooseveltBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionHàng không mẫu hạm Mỹ Theodore Roosevelt

Nhưng chính phủ Hoa Kỳ, trong khi đang phải chống chọi với sự lây lan chóng mặt của COVID-19, không giúp đỡ gì các nước châu Á khác chống lại Trung Quốc về lâu dài như đã từng trong quá khứ, theo các nhà phân tích trên VOA.

Theo Giáo sư Carl Thayer thì Mỹ không cho thấy vai trò lãnh đạo, và đó là một khoảng trống để Trung Quốc nhảy vào.

Mới hồi tháng Hai, một sự kiện được Việt Nam chào đón long trọng là việc tàu sân bay Theodore Roosevelt cập cảng Đà Nẵng. Theo các nhà phân tích, việc này cho thấy Việt Nam ủng hộ sự hiện diện của hải quân Mỹ. Và rằng ,Việt Nam hy vọng rằng việc tăng cường quan hệ quốc phòng với Mỹ sẽ ngăn chặn Trung Quốc tiếp tục bắt nạt.

Thế nhưng giới phân tích cho rằng mối liên minh này không thể kéo dài lâu.

Việt Nam và Mỹ ‘không tin nhau’?

aseanBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES

Để chống lại sự đe dọa của Trung Quốc, chiến lược của Mỹ là củng cố các cam kết về quan hệ đối tác và đồng minh đã có, đồng thời mở rộng và làm sâu sắc thêm quan hệ với các đối tác mới cùng chia sẻ quan điểm về tôn trọng chủ quyền, công bằng thương mại và luật quốc tế, theo phân tích của tác giả Mark J. Valencia trên SCMP.

Chiến lược này nhằm thực hiện tầm nhìn vĩ đại của Mỹ về một Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và cởi mở, bao gồm tự do hàng hải, tôn trọng luật pháp, tôn trọng chủ quyền, doanh nghiệp tư nhân và thị trường mở…

Do tranh chấp trên Biển Đông với Trung Quốc, từ lâu các nhà quan sát đã cho rằng Việt Nam là một nước chống Trung phò Mỹ mạnh mẽ nhất trong toàn khối ASEAN.

Thế nhưng, thực tế là Việt Nam không chia sẻ nguyên lý cốt lõi của một Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và cởi mở – tự do hàng hải cho các tàu chiến.

Việt Nam từ lâu đã có những chính sách hạn chế cho tàu chiến đi vào lãnh hải của mình – tương tự như Trung Quốc. Đặc biệt, Việt Nam có cả đường lãnh hải cơ sở và các nước phải được phép của Việt Nam mới được vượt qua các đường cơ sở này, theo ông Mark J. Valencia – nhà phân tích chính sách hàng hải, nhà bình luận chính trị và nhà tư vấn chính sách châu Á nổi tiếng.

Do đó, việc Hoa Kỳ đưa các tàu chiến đi vào trong vùng lãnh hải xung quanh Hoàng Sa không chỉ nhắm vào Trung Quốc mà còn vào Việt Nam.

Hơn nữa, Hoa Kỳ không công nhận các yêu sách của Việt Nam đối với các thực thể nằm dưới mực thủy triều ở Trường Sa, đồng thời phản đối việc quân sự hóa của Việt Nam, cũng giống như với Trung Quốc.

Sự va chạm trong các diễn giải và các chính sách pháp lý liên quan đến tự do hàng hải là biểu tượng cho sự lệch tông mang tính chiến lược cơ bản giữa Mỹ và Việt Nam.

Ngoài ra, dù chống Trung, Việt-Trung lại có mối quan hệ khăng khít giữa hai đảng, và về kinh tế.

Việt Nam cũng luôn kiên định chính sách ‘ba không’ – không tham gia vào các liên minh quân sự, không có căn cứ quân sự nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam và không phụ thuộc vào một quốc gia để chống lại một quốc gia khác.

Không có điểm chung về văn hóa, ý thức hệ, hệ thống chính trị hay thế giới quan – ngoại trừ mối đe dọa của Trung Quốc. Đó là bản chất của mối quan hệ chiến lược Việt -Mỹ, vẫn theo tác giả Mark J. Valencia.

Trên thực tế, Việt Nam và Mỹ không tin nhau – vì những lý do chính đáng và từ cả hai phía – và điều đó khiến cho việc xây dựng một mối quan hệ chiến lược vững chắc và lâu dài giữa hai bên là không thể, Tiến sỹ Mark J. Valencia bình luận.

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Virus Vũ Hán theo ‘Con đường tơ lụa mới của Trung Quốc’ lan ra khắp thế giới

Virus Vũ Hán theo ‘Con đường tơ lụa mới của Trung Quốc’ lan ra khắp thế giới

Ảnh minh họa: Pixabay.
Cách đây gần 750 năm, nhà thám hiểm người Ý Marco Polo đã thực hiện một chuyến du hành từ Venice vượt biển Địa Trung Hải, băng đường bộ xuyên Ba Tư [Iran ngày nay] và Trung Á đến thăm triều đình của vị Khả Hãn Mông Cổ Hốt Tất Liệt, cháu nội của người sáng lập vương triều nhà Nguyên Thành Cát Tư Hãn.

Người Mông Cổ phát triển thương mại theo Con đường Tơ lụa ngay trong thời Trung cổ đã trải dài thế giới từ Trung Quốc tới Ý, cho đến khi đại dịch cái chết đen (dịch hạch) theo chính tuyến đường này quét sạch một nửa dân số thế giới.

ADVERTISING

Tất nhiên, còn quá sớm để đưa ra những dự đoán thảm khốc như vậy về đại dịch viêm phổi Vũ Hán. Nhưng một sự trùng lặp đáng kinh ngạc giữa con đường lan truyền virus Vũ Hán của ngày nay với con đường đã xuất hiện trong những năm 1300.

Dịch hạch Cái chết đen theo Con đường tơ lụa tới châu Âu

Căn bệnh dịch hạch Cái chết đen từ thế kỷ 14 được cho là cũng bắt nguồn từ tỉnh Hồ Bắc (Hubei), Trung Quốc, với vật chủ lây truyền virus là loài marmot. Tỉnh Hà Bắc (Hebei) của Trung Quốc là nơi chịu thiệt hại nặng do dịch bệnh này, chết 5 triệu dân trong những năm 1330.

Đi về phía Tây thông qua các thương nhân và các đoàn lữ hành Con đường Tơ lụa, bệnh dịch phải mất vài năm để tới Ba Tư, nơi đây nó đã giết chết Vua Abu Said cũng như một nửa dân số. Vào năm 1347, Cái chết đen vào châu Âu thông qua cảng Genoa của Ý.

Bản đồ mô tả con đường tơ lụa cổ xưa từ Trung Quốc đến Ý (ảnh chụp màn hình video https://www.youtube.com/watch?v=ad4_jV1S_9Y).

Bây giờ hãy so sánh điều đó với những gì chúng ta nhìn thấy ngày nay với COVID-19. Lần này, nguồn gốc của bệnh độc được cho là từ tê tê hoặc dơi thay vì marmot. Virus corona bắt nguồn từ Vũ Hán, thủ phủ của tỉnh Hồ Bắc.

Virus Vũ Hán đã lan tới Iran và hiện đã lây nhiễm cho hàng chục ngàn người và làm chết hơn 2.000 người Iran, thậm chí các quan chức y tế và các lãnh đạo chính quyền Iran đã nhiễm bệnh hoặc tử vong.

Bên cạnh Iran, đợt bùng phát tồi tệ tiếp theo là ở Ý, kể từ 300 ca nhiễm đến nay đã có hơn 80.000 người nhiễm và hơn 9.000 người mất mạng vì virus Vũ Hán.

Dịch bệnh đang lây lan khắp châu Âu giống như dịch hạch Cái chết đen đã xảy ra cách đây nhiều thế kỷ.

Iran và Ý, mỏ neo trong ‘Vành đai – Con đường’ của ĐCSTQ

Có lẽ, không ngẫu nhiên mà trong hai thập niên qua, Trung Quốc là nơi bắt nguồn của SARS, khủng hoảng dịch tả heo châu Phi, và bây giờ là virus corona mà Tổ chức Y tế Thế giới đặt tên là COVID-19 như thể tránh đi cái nơi bắt nguồn của virus là Vũ Hán.

Chúng ta cũng không nên ngạc nhiên khi Iran và Ý nổi lên, một lần nữa, là điểm mốc cho đại dịch viêm phổi lan rộng.

Iran và Ý có điểm chung gì trong ngày nay?. Đó chính là hai mỏ neo chính của cái gọi là “Sáng kiến Vành đai – Con đường” của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), cũng được gọi là “Con đường tơ lụa mới” của thế kỷ 21.

Bản đồ Con đường tơ lụa mới của Trung Quốc, kết nối các quốc gia lục địa Á-Âu (ảnh chụp màn hình https://www.nextbigfuture.com/2016/06/chinas-one-belt-one-road-is-attempt-to.html).

Gần đây tại Bắc Kinh, tôi đã giảng cho một nhóm sinh viên trường kinh doanh đến từ Torino, trường đại học có liên kết chặt chẽ với Trung Quốc. Các sinh viên tốt nghiệp chương trình này thường kiếm được việc làm ở Alibaba, ICBC, và các công ty lớn khác của Trung Quốc đang mở rộng sự hiện diện của họ tại Ý. Khi tôi gọi các sinh viên là “Marco Polos thời hiện đại”, họ gật gù tán thành. Có phải họ cũng là thương nhân của Cái chết đen kiểu mới?.

Người đứng đầu Tổ chức Y tế Thế giới nói rằng thế giới chưa sẵn sàng cho một đại dịch khác. Nhiều hệ thống y tế công cộng thiếu trang thiết bị và không thể áp dụng các quy trình kiểm dịch và thực hành vệ sinh cần thiết để hạn chế sự lây lan của căn bệnh. Tuy nhiên chúng ta đang học hỏi nhanh chóng, và cơ hội sống sót vẫn còn rất cao.

Singapore từ một đất nước bị nhiễm trùng nhiều nhất thế giới bên ngoài Trung Quốc đã xuất viện gần như hầu hết các bệnh nhân bị lây nhiễm của họ. Cư dân quốc đảo này vẫn cảnh giác nhưng cuộc sống đã trở lại bình thường.

Các xã hội khác có thể học hỏi từ Singapore, và áp dụng kỷ luật cần thiết để tránh sự đổ vỡ hàng loạt. Không giống bảy thế kỷ trước, giờ đây, chúng ta có các phương pháp điều trị và công nghệ y khoa tinh vi giúp việc kiểm dịch khả thi hơn.

Ngay khi thế giới tiếp tục giải quyết cuộc khủng hoảng virus Vũ Hán, hậu quả địa chính trị và kinh tế đang hình thành rõ nét. Các công ty sẽ đẩy nhanh việc chuyển chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc, hạn chế việc chỉ đặt sản xuất ở thị trường Trung Quốc. Các nhà sản xuất xe hơi Nhật Bản đã thực hiện điều này trong hơn một thập niên, Toyota đã chuyển sản xuất sang Thái Lan và Indonesia. Samsung đã làm điều tương tự cho điện thoại thông minh của mình, hầu hết trong số đó hiện sản xuất ở Việt Nam.

Châm ngôn mới là: “Đừng đến quá gần hoặc phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc”.

Bài học tương tự áp dụng cho ngoại giao. Thay vì xem Trung Quốc đang trên con đường thống trị lục địa Á-Âu, các nước láng giềng của Trung Quốc đang dần thoát khỏi cái bóng của nó. Nhật Bản đang đạt được niềm tin quốc gia, Ấn Độ đang mua sắm quân sự và mới đây đã tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tới thăm, nhằm tái khẳng định cam kết của các nước đối với khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương tự do và cởi mở. Các quốc gia này, cũng như các nước châu Âu, đang giúp các quốc gia châu Á yếu hơn đứng lên bảo vệ đất nước của họ, tránh các bẫy nợ và tìm giải pháp thay thế cho hệ thống viễn thông Huawei 5G.

Mặc dù người Trung Quốc từng là nạn nhân của Mông Cổ, nhưng Trung Quốc thời hiện đại được ví như đế chế Mông Cổ bành trướng. Giống như dịch bệnh Cái chết đen đã tàn phá Mông Cổ và phá vỡ sự kìm kẹp của đế chế này ở lục địa Á – Âu, đại dịch viêm phổi Vũ Hán cũng khuyến khích các quốc gia chư hầu của Trung Quốc tìm kiếm các đối tác khác trên trường địa chính trị.

Châu Á đã không chỉ bị thống trị bởi một cường quốc duy nhất kể từ thời Mông Cổ, và vị trí đó trong lịch sử dường như vẫn nguyên vẹn.

Xây dựng nhiều con đường kết nối hơn có thể ban đầu sẽ tạo ra nhiều con đường cho mầm bệnh lây lan, nhưng nó cũng cho phép chúng ta đi vòng để tránh các rắc rối nếu và khi chúng nảy sinh.

Kết nối nhiều hơn rốt cuộc cũng có nghĩa là khả năng hồi phục nhiều hơn. Cho một Con đường Tơ lụa mới tồn tại, nó sẽ cần nhiều con đường chứ không chỉ một con đường.

Theo bài viết của Parag Khanna đăng trên Wired ngày 28/2
Triệu Hằng dịch và biên tập

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Nước Anh chờ dịch lên đỉnh với ba lãnh đạo chống virus corona cùng dương tính

Nước Anh chờ dịch lên đỉnh với ba lãnh đạo chống virus corona cùng dương tính

Boris JohnsonBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionTin thủ tướng Anh Boris Johnson mắc virus corona gây choáng cho cả nước Anh

Tin Thủ tướng Anh Boris Johnson nhiễm virus corona là ‘news’ hàng đầu trên tất cả các phương tiện truyền thông Anh Quốc từ trưa thứ Sáu 27/03.

Dù nhiều nhân vật cao cấp ở Anh, gồm Thái tử Charles đã dính Covid-19, tin thủ tướng mắc virus vẫn gây choáng cho cả nước.

Điều đáng chú ý là ông Johnson và Bộ trưởng Y tế Matt Hancock (sinh năm 1978) hay cùng nhau chủ trì họp báo truyền hình trực tuyến hàng ngày lúc 5 giờ chiều về cuộc chiến chống Covid-19 của Anh.

Cạnh họ thường có Giám đốc Y tế England, giáo sư Chris Whitty, nhà tư vấn hàng đầu cho chính phủ Anh chống dịch bệnh.

Đến chiều thứ Sáu thì rõ ra là hai ông Johnson và Hancock bị dương tính, còn giáo sư, bác sĩ Whitty “có triệu chứng” và sẽ tự cách ly bảy ngày.

Virus corona: ‘Đâu phải tại Trung Quốc’

Virus corona: Châu Âu học được gì từ châu Á?

Boris ‘bất cẩn’ bị chê trách

Tờ HuffPost viết: “Ba nhân vật lãnh đạo công tác chống virus corona của Anh bị đánh gục chỉ trong một ngày”.

Tựa đề đó không làm vẻ tự tin của ông Johnson giảm đi khi ông lên Twitter nhắn gửi người dân về tình trạng của mình.

Có vẻ ông tự quay video từ phòng riêng nên hình rất là ‘amateur’, trần nhà nhiều hơn đầu trong khuôn hình.

Boris Johnson vẫn tỏ ra không sợ gì như thường lệ, và tỏ quyết tâm chiến thắng dịch bệnh.

Nhưng người ta cũng hỏi ngay có phải thái độ bất cẩn ngạo nghễ (nonchalant) của thủ tướng Anh khiến ông ta dính virus.

Chưa kể không thể loại trừ khả năng ông Jonson đã làm lây lan dịch bệnh, dù chính ông luôn nhắc người dân tuân thủ các nguyên tắc giãn cách giao tiếp, rửa tay…

Báo Anh nhắc lại hồi dịch nổ ra, ông Boris Johnson còn thăm bệnh viện, bắt tay một số bệnh nhân virus corona.

Tuần trước ông vẫn trả lời chất vấn trong quốc hội, và tờ The Guardian “khoanh vùng” ra ít nhất 10 người trong nội các, và nghị viện đã thường xuyên gặp ông.

Khi ra họp báo, thường Boris Johnson đứng ở bục có micro riêng, cách hai quan chức chính quyền và ngành y tế Anh 2 mét mỗi bên.

Thật là hình ảnh tiêu chuẩn cho ‘social distancing’ – giãn cách giao tiếp.

Mục tiêu của Anh Quốc, như ông Boris Johnson nhắc đi nhắc lại trên truyền hình, là ‘Stay home, Protect NHS, Save lives’ – Ở trong nhà, Bảo vệ Hệ thống Y tế công và Cứu mạng sống.

Virus corona: Anh Quốc cứu trợ doanh nghiệp và người lao động ra sao?

Virus corona: Đi đâu và làm gì giữa thời loạn lạc?

Nhưng một số báo Anh lại tìm ra tấm hình ông Boris Johnson, cùng ba bốn vị sau khi trả lời báo chí đã đi sát nhau và trao đổi gì đó sôi nổi khi xuống cầu thang.

Ôi thôi, tấm gương ‘nói và làm’ hết sáng choang như tuyên truyền.

Boris Johnson nay tự cách ly trong phòng riêng, cơm sẽ có người mang vào để ở cửa và rút lui ra khoảng cách an toàn, để ông ăn.

Thật may là người phụ nữ trẻ của đời ông, Carrie Symonds, đang có mang, hiện sống ở nơi khác.

Bộ trưởng Ngoại giao Anh Dominic RaabBản quyền hình ảnhDOMINIC RAAB
Image captionBộ trưởng Ngoại giao Anh Dominic Raab

Thế nhưng mọi nhân viên của Phủ đầu rồng ở số 10 Downing Street đã phải tuân theo quy định của y tế, tức là cách ly, kiểm tra sức khoẻ gấp.

Trong họp báo chiều thứ Sáu, Bộ trưởng Michael Gove chủ trì đã bị hỏi ngay là nếu thủ tướng Boris Johnson (55 tuổi) không làm việc được thì ai sẽ thay thế.

Người giữ quyền phó thủ tướng nay là Bộ trưởng Ngoại giao Dominic Raab (sinh năm 1974), sẽ thay ông Johnson nếu cần.

Nếu Bộ trưởng Ngoại giao Raab cũng nghỉ vì virus thì ai thay?

Chính phủ Anh chưa có câu trả lời mà cố nhấn mạnh rằng các vị lãnh đạo đang tự cách ly “đều không có triệu chứng nghiêm trọng, vẫn làm việc”.

Điều này không làm niềm tin vào họ tăng lên một inch nào cả.

Trước mắt thì ai cũng đành thông cảm cho ông Boris Johnson và chia sẻ quan điểm của ông rằng chống dịch virus giống như cuộc chiến chống kẻ thù vô hình, ai cũng có thể trúng đạn.

Nhưng Anh Quốc mùa chống Covid-19 , với hơn một tuần sau lệnh phong tỏa mềm Boris tung ra có gì khác lạ?

Virus corona: Chuyện gì đang xảy ra ở Anh Quốc?

Virus corona: Mạng xã hội tranh cãi về ‘Việt Kiều’ và ‘nước nào giỏi hơn’

Xin kể từ góc độ cá nhân.

Chính phủ yêu cầu làm việc từ nhà nếu có thể nên tôi đã tuân thủ. Working from Home, hay WFH thành khẩu hiệu, thành tiếu lâm, thành meme, GIF bà con chia sẻ qua các chat app liên tục. Cũng vui.

Mỗi ngày người ta được ra ngoài một lần, đi dạo, thể dục, tối đa là hai người, hoặc “chỉ các thành viên gia đình với nhau” – chỗ này tranh cãi mạnh, các báo đua nhau giải thích.

Ra công viên, đi trên vỉa hè thì ‘alright’, nhưng tránh dừng lại tụ tập, tán chuyện.

Công viên Hesketh ở Dartfort, KentBản quyền hình ảnhGIANG NGUYEN
Image captionCông viên Hesketh ở Dartfort, Kent

Công viên Hesketh cách nhà tôi 50 mét có một vườn hoa, sân chơi trẻ em, câu lạc bộ bowling, sân tennis và sân chơi cricket khá rộng.

Nay thì cả bowling và tennis đều nghỉ, sân chơi trẻ em còn khóa lại để không ai vào.

Riêng sân cricket – một trong những cơ sở thể thao lâu đời nhất ở Anh, với trận Kent gặp Surrey diễn ra năm 1709 – thì dọn cột, bảng điểm đi để thành bãi cỏ cho mọi người đi dạo.

Hai vợ chồng tôi sáng nào cũng ra đó đi hai vòng, gặp hàng xóm láng giềng chỉ vẫy chào từ xa để giữ khoảng cách đúng luật – social distancing.

Khổ nỗi bọn chó của bạn bè, xóng giềng không biết luật nên cứ thấy người quen là lao tới.

Hôm qua, chú Ronnie, chó shih-tzu của nhà Sharon cứ kéo dây của chủ để chạy đến chân tôi khi chúng tôi đứng cách nhau tới 4-5 mét để chào hỏi, nói chuyện chớp nhoáng trong công viên.

Ronnie từng được gửi ở nhà tôi khi vợ chồng Sharon lên Leicester dự đám cưới.

Chỉ một ngày ở với ‘bác Giang’ mà nó đã biết khẩu lệnh tiếng Việt ‘ngồi, đi, ăn’ nhưng nay thì đành đứng cách xa ngước mắt nhìn, rất thương.

Nói thể để thấy người dân dần dần quen với lệnh ‘giãn cách giao tiếp’.

Tiếc là Boris đã chủ quan, không làm được như dân thường chúng tôi.

Sân cricket địa phương, có từ thế kỷ thứ 18Bản quyền hình ảnhGIANG NGUYEN
Image captionSân cricket địa phương, có từ thế kỷ thứ 18

Xa nhau lại quý nhau hơn

Thời buổi lạ kỳ, người dân Anh tránh nhau như lại hóa ra thân nhau hơn.

Một mặt ai cũng lịch sự tránh lối để không va vào nhau, và người quen cũng đứng xa quá hai mét để trao đổi nhanh.

Mặt khác, người ta cởi mở hơn, không cần hỏi cũng muốn chia sẻ, thông cảm.

Bà hàng xóm đối diện nhà tôi nướng bánh butter cookies, nhắn tin và mang sang để vào trong porch cho bọn trẻ con.

Vợ tôi có làm bánh tráng pancake tặng lại cho hai vợ chồng bà, vẫn qua hình thức ‘distanced delivery’: để thức ăn ở cửa, bấm chuông rồ̀i về.

Virus corona: Việt Nam đã nhận định “được và đúng” về tính nguy cấp

Virus corona: ‘VN chưa nên cho điều trị tại nhà lúc này, nhưng cần tính đến’

Cô Charlotte cách hai số nhà ngồi trong xe đỗ cạnh nhà, hạ cửa sổ nói chuyện với chúng tôi khá lâu khi bọn tôi đi dạo về.

Nào chuyện trường học – cả hai vợ chồng cô là giáo viên nay đã tạm nghỉ – nào chuyện đặt mua thịt bò loại rumsteak ở đâu. Cô chia sẻ số Whatsapp của một tiệm thịt tư nhân (private butcher, chắc mở ngay trong chuồng bò ở nông trại nào đó), loại bán cho dân, không cung cấp cho siêu thị, không có cả trang web, chắc là hoạt động từ trước thời có Internet. Tôi tra Google Map thì thấy địa chỉ tồn tại bí hiểm đâu đó ở Kent Downs, cách nhà phải 30 miles, ở vùng nhiều đồng cỏ, rừng cây.

Không khí ‘mua hàng bí mật’ có vẻ hồi hộp như thời chiến.

Xin nhắc lại, năm 1940, Winston Churchill đã có mật lệnh (Official Secrets Act) để dân Anh rút lên các vùng núi lập chiến khu nếu Đức đổ bộ thành công.

Người Anh cũng đã sẵn sàng trồng rau, nuôi bò trong các trại bí mật ở Scotland, Wales, West country, nếu vùng đô thị Đông Nam bị Đức chiếm, để rồi từ “bưng biền” đánh ra giành lại tổ quốc.

Memorial stone từ Thế chiến 2 tưởng niệm phi công Trevor OldfieldBản quyền hình ảnhGIANG NGUYEN
Image captionPhiến đá tưởng niệm từ Thế chiến 2 tưởng niệm phi công Trevor Oldfield

Thật may là khi đó, Không quân Luftwaffe của tay bụng bự phù phiếm Hermann Goering đã thất bại không diệt được Royal Air Force nên Operation Sea Lion của Hitler chiếm đảo Anh bất thành.

Tuy thế, Kent là nơi diễn ra không chiến Battle of Britain, hứng chịu mưa bom Blitzkrieg vì ở tuyến đầu bảo vệ London trước không quân phát-xít Đức từ Pháp bay sang.

Ngay trong công viên gần nhà tôi vẫn còn khối đá (memorial stone) khắc dòng chữ tưởng niệm phi công Trevor Oldfied bị Đức bắn rơi, tử nạn ngày 27/09 năm 1940.

Trung đoàn Royal East Kent Regiment (the Buffs) còn có thành tích lớn, đẩy lui một sư đoàn Nhật trong trận Kohima ở vùng núi Miến Điện năm 1944, khiế̃n Đế quốc Nhật phải bỏ mộng chiếm Ấn Độ.

Nếu ngày nay, chỉ vì con virus từ Vũ Hán mà dân Anh phải trống cấy, bán hàng chợ đen ‘bí mật’ thì quả lạ chuyện không thể tin nổi.

Nhưng cá nhân tôi tin là chống virus corona chỉ giống như chiến tranh ở một vài điểm.

Sân của Câu lạc bộ bowling địa phươngBản quyền hình ảnhGIANG NGUYEN
Image captionSân của Câu lạc bộ bowling địa phương

Đầu tiên là vấn đề tâm lý

Khi gặp khủng hoảng chung, quần thể người đã có sẵn bản năng sinh tồn, và tình đồng bào, đồng loại để vượt khó. Người ta dễ nghe lời chính phủ hơn, bỏ qua các khác biệt thường ngày.

Không ai thấy khó chịu với message “Ở trong nhà, bảo vệ y tế, cứu người” không hỏi mà hiện lên trong tin nhắn của các nhà mạng.

Truyền hình quốc gia cũng có luôn cái logo mang khẩu hiệu đó ở góc trái màn hình.

Hơn nửa triệu dân Anh đã hưởng ứng kêu gọi của chính phủ, đăng ký làm tình nguyện viên giúp hệ thống y tế và trợ cấp xã hội, đông gấp đôi nhà nước cần là 250 nghìn người.

Họ sẽ lo việc chuyển lương thực, thực phẩm, thuốc men đến các cụ già sống độc thân, hoặc trợ giúp

Tối thứ Năm, đúng giờ hẹn 20:00 giờ cả phố ra cửa vỗ tay cảm ơn y bác sĩ của Hệ thống Y tế Công Anh Quốc (National Health Service – NHS).

Lần đầu tiên tôi thấy các bà các cô cùng phố trình làng 100% trong bộ đồ ở nhà, chao ôi là ‘homely’, các ông thì quần ngắn, dép lê, bọn trẻ có đứa đeo headphone, chắc chưa dứt phim trên Netflix….

Sau hai phút ai lại vào nhà nấy, lặng lẽ.

Khu sân chơi trẻ em trong công viên bị khóa cửaBản quyền hình ảnhGIANG NGUYEN
Image captionKhu sân chơi trẻ em trong công viên bị khóa cửa

Lý do thứ hai khiến chống dịch giống đánh giặc là khi cơ thể quốc gia bị tấn công, bị va đập nên làm lộ ra các vết nứt về tổ chức, về bất công xã hội.

Chiến tranh có người ra tiền tuyến, có người ấm chỗ ở nhà, khẩu phần ăn cũng có hơn có kém.

Nay người ta hỏi tại sao thủ tướng Boris Johnson và bộ trưởng Matt Hancock được làm xét nghiệm “chen hàng” trước dân và trước cả các nhân viên y tế của hệ thống NHS?

Vì cho đến nay, vô số người có triệu chứng gọi đến số 111 chỉ được khuyên ngồi nhà, tự cách ly, còn bệnh viện không có chỗ làm xét nghiệm.

Mặt khác, như SkyNews hỏi, phải chăng nên bỏ sự đóng kịch “bình đẳng” để xét nghiệm toàn bộ chính phủ Anh, nhằm làm rõ ai khoẻ, ai bệnh khi quốc gia cần người điều hành, giúp dân yên tâm hơn?

Giống thời chiến, câu hỏi về người lãnh đạo, tính cách, phẩm chất của họ trong cuộc khủng hoảng luôn là quan trọng nhất.

Còn lại thì đây không phải là chiến tranh.

Nói đến tình hình ở Anh với số tử vong vì Covid-19 tăng chóng mặt, một tờ báo viết đây là “a badly managed epidemic” – ‘trận dịch bị xử lý tệ’.

Tôi không có chuyên môn y tế cộng đồng nên không dám bình luận thêm.

Nhưng quan sát về tác động xã hội của vụ virus này thì thấy có nhiều điều thú vị.

Nhiều người làm việc tại nhà trong mùa dịch virus coronaBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionNhiều người làm việc tại nhà trong mùa dịch virus corona

WFH – working from home: nghe thì hay nhưng để làm tốt, người ta cần tăng trao đổi thông tin rất nhiều.

Vì để nhân viên làm việc từ nhà thì phải trông cậy nhiều vào tính tự giác của họ.

Ngược lại, làm từ nhà, từ xa cũng bộc lộ ra sự vô dụng của nhiều cơ chế chỉ huy, quản lý.

Đã có các giám đốc công ty bị trầm cảm vì thấy hụt hẫng, mất đi quyền giám sát tận mặt.

Họp hành trong văn phòng lâu nay hóa ra chỉ tốn mặt bằng, điện nước. Nay chuyển tất cả lên mạng vẫn không hề thấy chất lượng giảm đi.

Nhiều lãnh đạo bỗng lộ ra là chẳng làm gì cụ thể, chỉ hô hào chung chung, đọc email, tái chế thông điệp từ trên xuống, thêm bớt cho có phần của mình.

Nhiều dịch vụ, kể cả một số nội dung tin bài của báo chí, hóa ra chỉ là thừa thãi, ‘có thì vui’ (nice to have) nhưng bỏ đi cũng chẳng làm sao, không ai lưu luyến.

Bội thực thông tin, hàng hóa, ẩm thực đều không tốt, không cần thiết.

Có mặt hàng ta tưởng là ‘không có thì chết’ hoàn toàn có thể loại khỏi menu.

Tóm lại, con virus này xem ra có sức mạnh thanh lọc thế giới loài người rất ghê gớm.

Điều chỉnh lại lối sống

Lenin từng viết “Có những thập niên trôi qua không xảy ra điều gì, và có những tuần mấy thập niên cùng xảy đến.” (There are decades when nothing happens, and there are weeks where decades happen).

Đây có lẽ là thời khắc như vậy.

Xét cho cùng ở Anh, Mỹ, hay ở Việt Nam, Trung Quốc thì cũng giống nhau ở điểm này.

Các tín điều, chuẩn mực cũ về xã hội, về kinh tế, về quan hệ bỗng nhiễm Covid và lên cơn sốt hết cả.

Họp hành, thăm hỏi nhau qua mạng tăng đáng kể khi nhiều người ở nhà để giữ khoảng cách xã hộiBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionHọp hành, thăm hỏi nhau qua mạng tăng đáng kể khi nhiều người ở nhà để giữ khoảng cách xã hội

Đọng lại, điều tôi thấy cần nhất là sự chia sẻ, là tình bạn, là sự quan tâm của gia đình.

Một buổi chiều tối, tôi và gần 10 bạn Việt Nam ở London nối mạng video, gọi là ‘online pub’ uống bia ‘từ xa’.

Tất cả đều là dân ‘professionals’, hoặc làm doanh nghiệp, công ty, thành đạt và hiểu biết.

Thông tin từ các bạn chia sẻ từ công ty, ngành nghề của mình vẽ ra bức tranh nhiều lo ngại về những điều nhan chóng làm thay đổi cuộc sống ở Anh tới chóng mặt chỉ chưa đầy một tuần qua..

Nỗi lo chung là không rõ cuộc khủng hoảng này kéo dài đến đâu.

Sau Tây Ban Nha, Ý, cơn bão đang ập đến Anh.

Cái giá bảo vệ nền kinh tế Anh là thâm hụt ngân sách quốc gia lên mức kỷ lục: 200 tỷ bảng trong năm tài khóa 2020-21, theo tính toán mới nhất của Carl Emmerson và Isabel Stockton vừa công bố.

Trên thị trường tài chính, Anh sẽ phải vay thêm 177 tỷ bảng (217 tỷ USD) để chống virus corona.

Khoản nợ bằng 8% thu nhập quốc dân này sẽ là gánh nặng đè lên vai tất cả người đóng thuế như chúng tôi vào những năm tới.

Hoa vẫn nở tưng bừng sắc xuân ngoài công viên HeskethBản quyền hình ảnhGIANG NGUYEN
Image captionHoa vẫn nở tưng bừng sắc xuân ngoài công viên Hesketh

Tới thời điểm này, cuộc tranh cãi nước nào xử lý giỏi hơn đã trở nên vô nghĩa.

Ngoài chuyện đau buồn hàng ngày về số tử vong nhảy nhanh thì thực tế là nước nào cũng đang rất khó khăn.

Nghĩ tới Việt Nam, tôi lo rằng đến cả các nền kinh tế Phương Tây hàng đầu thế giới mà còn liêu xiêu thì những nước nghèo hơn sẽ gặp nguy cơ chìm đắm, loạn lạc nếu dịch kéo dài.

Vấn đề là sự sống còn của loài người và năng lực tái thiết sau dịch, là tính sáng tạo, khả năng xây dựng ra mô hình xã hội mới, cách làm ăn, sinh hoạt mới.

Ngoài công viên, nắng vẫn vàng rực và hoa anh đào vẫn cứ nở với sắc trắng, hồng miên man.

Trời đẹp lạ kỳ vì bắt đầu vào xuân.

Có phải thiên nhiên đang trêu ngươi chúng ta?

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

TT Mỹ Washington: Càng cao quý càng giản dị, càng vĩ đại càng khiêm nhường

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Create a free website or blog at WordPress.com.