Vũ khí giúp chống bệnh mất trí nhớ và trầm cảm

Vũ khí giúp chống bệnh mất trí nhớ và trầm cảm

Silvia GravBản quyền hình ảnhSILVIA GRAV

Bố tôi, ông Piet, bị bệnh Alzheimer. Ông là một trong hàng nghìn trường hợp mắc bệnh này.

Alzheimer là một trong những dạng bệnh mất trí nhớ phổ biến nhất. Điều này có nghĩa là các tế bào trong não của ông không còn hoạt động như bình thường nữa.

Căn bệnh quái ác

Một số ký ức cũ của ông vẫn còn, nhưng chứng mất trí nhớ đã tạo ra những viền đen bao quanh nhiều ký ức trong số đó, biến chúng thành những đoạn ký ức không thể tiếp cận, rời rạc và khó hiểu mà ông không còn có thể ráp lại theo cách thông thường nữa.

Tôi không viết ra đây để kêu gọi lòng thương hại dành cho ông hoặc gia đình của ông. Ông không bao giờ muốn điều đó.

Răng trắng chưa chắc đã là răng khỏe?

Bạn có bị bệnh tim mà không hay biết?

Thế giới hiện đại gây ảnh hưởng não người ra sao?

Liệu có còn chỗ chôn người chết?

Nhưng ông muốn chúng tôi hiểu rõ hơn về một căn bệnh đang giết chết rất nhiều tế bào thần kinh quan trọng và thay đổi hành vi của ông mà không có cách gì đảo ngược được.

Khi ông mới chớm mắc bệnh, tôi hỏi ông chứng mất trí nhớ có cảm giác thế nào.

Ông cho tôi biết nó như thể một khoảng tối hoặc đám mây cứ liên tục bám theo ông. Ông nói rằng ông không sợ những gì đang xảy ra với mình. Sự chấp nhận khiến ông dễ sống chung với nó hơn.

Ảnh hưởng tích cực của âm nhạc

Nhưng khi bệnh tình tước đi sự tự lập của ông, tình yêu âm nhạc của ông vẫn tồn tại. Ông là người đã đưa tôi đến với nhạc rock thập niên 1970, thời niên thiếu của tôi, ông đã dắt tôi đi xem nhạc kịch và thường mở vang các bài nhạc cổ điển trong nhà.

Hogenboom FamilyBản quyền hình ảnhHOGENBOOM FAMILY

Hiện tại, ngay cả khi khả năng giao tiếp bằng lời nói của ông bị giảm sút, âm nhạc là thứ vẫn có mối quan hệ hiện hữu với ông, đặc biệt là nhạc kịch.

Trong hai năm qua, nhờ sự trợ giúp của liệu pháp âm nhạc, ông bắt đầu học các kỹ năng âm nhạc mới. Ông gảy những nốt đơn giản trên hai cây đàn lia – một nhỏ, một lớn – và hát nhiều lần trong ngày.

Khi hát, ông gọi đó là “opera”. Thi thoảng ông sẽ đột nhiên hát lên ở siêu thị, khi đi bộ hoặc là giữa cuộc họp mặt toàn gia đình.

Chất thải từ người là năng lượng tương lai?

Có nên tránh bơi khi vừa ăn xong?

Điều gì sẽ xảy ra nếu nữ khỏe hơn nam?

Đôi khi ông sẽ vụng về ngắt ngang bất cứ cuộc trò chuyện nào đang tiếp diễn. Ông chỉ đứng dậy và nói “Bây giờ tôi muốn hát opera” và hát to lên một số giai điệu không lời.

Có lúc chúng nghe khá hay và cũng có lúc không được hay lắm. Nhưng điều này không quan trọng. Ông vẫn tiếp tục mà không hề thấy xấu hổ vì được chú ý – dù ông chưa bao giờ muốn thu hút sự chú ý.

Từ lâu tôi đã biết âm nhạc có thể được sử dụng như liệu pháp cho những người giống cha tôi, nhưng nó còn có những lợi ích đáng ngạc nhiên khác nữa.

Âm nhạc là một trong nhiều công cụ nghiên cứu đang được các nhà khoa học sử dụng để tìm hiểu về bộ não – bao gồm cách thức và lý do tại sao nó dần dần ngưng hoạt động.

“Người ta vẫn gọi âm nhạc là ‘siêu tác nhân kích thích’. Nó thật sự kích hoạt toàn thể não bộ của chúng ta.

Đó là lý do tại sao nó lại rất có uy lực; có thể tạo nên tất cả những ảnh hưởng này đối với con người, không chỉ với những người mất trí nhớ mà là tất cả chúng ta,” Amee Baird, nhà tâm lý học thần kinh lâm sàng tại Đại học Macquarie ở Sydney cho biết.

“Tựa như thứ tách biệt này được giữ gìn trong bối cảnh một người nào đó nói theo cách khác là đã bị suy yếu về nhận thức.”

Với bố tôi, chứng mất trí nhớ bắt đầu từ sớm. Nó bắt đầu khi ông ở độ ngũ tuần và bắt đầu như một vết mờ trên bộ não lẽ ra đang khỏe mạnh.

Ban đầu không có nhiều thay đổi. Nhưng trong gần 10 năm sau đó, căn bệnh đã dần dần tước đi vốn tiếng Anh của ông, mặc dù ông đã sống ở Anh hơn 20 năm, và cũng lấy mất phần nhiều vốn tiếng Hà Lan, ngôn ngữ mẹ đẻ của ông.

Bố tôi không hề thuộc diện có nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. Gia đình tôi chưa có tiền sử mắc bệnh này. Ông luôn là người mảnh khảnh, khỏe mạnh và năng động.

Đây là một phần lý do tại sao căn bệnh này lại có sức tàn phá đến như vậy – nó có thể ảnh hưởng đến bất cứ ai và chúng ta vẫn không hiểu tại sao.

Silvia GravBản quyền hình ảnhSILVIA GRAV

Riêng tại Anh, có khoảng 850.000 người mắc chứng mất trí nhớ, một con số dự báo sẽ còn tăng khi chúng ta tiếp tục sống lâu hơn.

Chỉ một phần nhỏ trong số đó mắc bệnh ở độ tuổi như bố tôi. Đây là lý do tại sao tôi rất vui mừng khi khám phá ra một nghiên cứu tình huống gần đây về một phụ nữ 91 tuổi có tên là Norma mắc bệnh Alzheimer cấp tiến.

Bà không còn nhận ra người thân và thường không thể tạo ra ký ức mới. Dù vậy, bà đã có thể học một bài hát mới bà chưa từng nghe trước đây.

Bà không hề được đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp, nhưng, theo con gái bà, âm nhạc luôn khiến bà hạnh phúc.

Con gái của Norma đã liên lạc với Baird, người nghiên cứu âm nhạc và chứng mất trí nhớ, để giải thích rằng mẹ bà vẫn hát những bài nhạc pop mới trong xe.

Nhà tâm lý học thần kinh đã cuốn hút bởi trường hợp này.

“Việc những người bị mất trí nhớ hát theo những bài hát cũ khi còn trẻ là chuyện phổ biến. Nhưng những bài hát mới thì không,” Baird nói.

Bộ nhớ âm nhạc của Norma đã được thử nghiệm bằng nhiều cách.

Đầu tiên, bà được gợi ý với những bài hát quen thuộc như Waltzing Matilda và You are My Sunshine để xem bà có thể hát hết bài không. Đúng như trông đợi, bà đã không gặp vấn đề gì với những bài hát này.

Sau đó, bà được dạy giai điệu của một khúc đồng dao Na Uy xa lạ. Bà nhớ được nó sau 24 giờ làm quen. Sau đó, bà được kiểm tra lại sau hai tuần, và một lần nữa nhớ lại giai điệu chỉ với những gợi ý tối thiểu.

Để kiểm tra trí nhớ của bà nói chung, bà được yêu cầu nhớ ba từ. Bà đã không thể nhớ được ba từ đó ngay cả khi được gợi ý 3 phút sau đó.

Bà cũng nhớ lại lời bài hát một cách dễ dàng hơn so với những câu tục ngữ nổi tiếng. Âm nhạc thực sự có một vị trí đặc biệt trong trí nhớ và bộ não của bà.

Silvia GravBản quyền hình ảnhSILVIA GRAV

Theo Baird, trường hợp của Norma là nghiên cứu tình huống chi tiết nhất thuộc loại hình này.

Hệ thống trí nhớ theo thủ tục của bà là thứ dường như đang được kích hoạt – cái mà chúng ta sử dụng để thực hiện những hành động đòi hỏi ít ý thức, như là đi bộ. Chính hệ thống trí nhớ này đã cho phép các nhạc công mắc chứng Alzheimer tiếp tục chơi nhạc cụ của họ.

Có lẽ việc Norma học được một bài hát mới khiến trường hợp của bà trở nên khác lạ. Những người như Norma và bố tôi có thể hòa hợp với âm nhạc hơn người khác.

“Tìm lại thế giới đã mất”

Ngoài ra đây còn là một ý niệm đầy hứa hẹn cho những trường hợp suy giảm trí nhớ nghiêm trọng.

Nó cho phép Baird hy vọng rằng âm nhạc có thể được dùng để dạy những cá nhân bị mất trí nhớ nhiều kỹ năng mới hơn, đồng thời giảm bớt lo âu và trầm cảm.

Tuy nhiên âm nhạc còn có thể giúp được nhiều hơn là chỉ với trí nhớ.

Như tôi đã chứng kiến ở bố, bằng cách nào đó âm nhạc giúp duy trì “ý thức về bản ngã” của một cá nhân.

Như tác giả quá cố Oliver Sacks đã viết trong cuốn Musicophilia của mình: ” m nhạc quen thuộc đóng vai trò như một phép ghi nhớ của Proustian, gợi lên những cảm xúc và liên kết đã bị quên lãng từ lâu, giúp bệnh nhân một lần nữa được tiếp cận tâm trạng, ký ức, suy nghĩ và những thế giới dường như đã hoàn toàn đánh mất.”

Silvia GravBản quyền hình ảnhSILVIA GRAV

Ý tưởng này là nguồn an ủi cho các thành viên trong gia đình, và đó là điều tôi thấy ở bố mình.

Nếu hỏi tuổi và những việc ông thường hay làm, ông sẽ thấy nản chí vì không thể trả lời. Nhưng hãy cùng hát với ông một bài, gương mặt ông sẽ trở nên rạng rỡ. Trong những khoảnh khắc đó, rõ ràng ông vẫn là người bố hài hước, vui vẻ của tôi.

Tác động của âm nhạc đối với não bộ

Khi bắt đầu nghiên cứu thêm về vai trò của âm nhạc trong việc nhận thức về chứng mất trí, tôi nhận thấy một vài nhà nghiên cứu sử dụng âm nhạc để giúp giải phóng hoạt động của não.

Ví dụ, một nghiên cứu vào năm 2015 đã xác định được các đoạn não nào trong phần vỏ não trước trán (ở những bệnh nhân khỏe mạnh) có thể phân biệt giữa âm nhạc quen thuộc và những giai điệu mới.

Bản chụp não cho thấy khu vực này cũng được duy trì ở những cá nhân mắc bệnh Alzheimer cấp tiến rõ rệt.

Điều đó có thể giải thích tại sao một số ký ức âm nhạc được giữ lại khi nhiều thứ khác bị lãng quên.

Một trong những tác giả của nghiên cứu, Robert Turner của Viện Khoa học Nhận thức và trí não con người Max Planck cho biết: “Chúng tôi thấy thật ấn tượng khi vùng não giữa thiên về âm nhạc mà chúng tôi đã xác định ở các tình nguyện viên trẻ ít bị ảnh hưởng bởi những tổn hại từ từ của bệnh Alzheimer.”

Phần này của bộ não cũng đã được thể hiện như một vị trí quan trọng đối với “ý thức về bản ngã”.

Tác phẩm của Turner chứng minh ý tưởng mà Sacks đề xuất: “bản ngã” vẫn có thể tồn tại ở những cá nhân mắc chứng mất trí nhớ.

“Ở nơi nào đó ‘bản ngã’ vẫn có thể tồn tại ở những cá nhân mắc chứng mất trí nhớ”.

Turner nói: “Kết quả cũng khá tích cực trong những nghiên cứu hình ảnh học thần kinh trong đó mọi người được yêu cầu ngẫm nghĩ về những trải nghiệm trước đây của họ.”

Silvia GravBản quyền hình ảnhSILVIA GRAV

Đây là một phần quan trọng của “vùng não hoạt động mặc định” – nó được gọi như vậy vì đó là khi não đang ở chế độ “mặc định” của riêng nó, chẳng hạn như khi chúng ta mơ màng.

Turner cho biết: “Phản hồi rất tích cực của bệnh nhân mất trí nhớ khi nghe loại nhạc họ biết và yêu thích có thể phản ánh cơ hội tự nhận dạng bản thân khá hiếm hoi này.

Âm nhạc dường như cho thấy ký ức của chúng ta không được lưu trữ trong những phần não cụ thể.

Chúng không giống như các tài liệu riêng lẻ xếp chồng lên nhau trên kệ để chúng ta có thể đặt lại chỗ cũ khi cần, mà là chúng gắn kết chặt chẽ với nhau.

Kết quả là ký ức về một bài hát có thể khơi gợi một thời gian, địa điểm hoặc mùi hương riêng biệt, cũng như kích hoạt các phần não liên quan đến âm thanh, lời nói, nhịp điệu và cảm xúc.

Đó là lý do tại sao một số khả năng âm nhạc được cho là miễn nhiễm với chứng mất trí nhớ; nếu một hệ thống bị hỏng, phần còn lại có thể tiếp quản.

Tại Đại học University College London, các nhà thần kinh học là những người đi tiên phong trong lĩnh vực này.

Jason Warren, người dẫn đầu nhóm, nói với tôi rằng âm nhạc cho phép ông xem xét cách những mạng lưới của bộ não tương tác mà không cần dựa vào bệnh nhân để truyền đạt bằng lời nói.

Điều này có nghĩa là âm nhạc có thể tiết lộ khi nào các vùng não không hoạt động như bình thường. Ví dụ, não phản ứng rất khác với âm nhạc so với những âm thanh phức tạp khác.

Trong một nghiên cứu, Warren và các cộng sự đã để các bệnh nhân Alzheimer tiếp xúc với một loạt tiếng ồn, như tiếng bíp, để xem phần não nào của họ đã phản ứng.

Những vùng quan trọng đối với việc xử lý âm thanh phức tạp như ngôn ngữ được cho thấy đã suy yếu.

Điều này giải thích tại sao những bệnh nhân Alzheimer thường cảm thấy cực kỳ khó theo dõi giọng nói của một người trong một bối cảnh ồn ào hoặc nghe tên của họ trong một căn phòng ồn ào, đây được gọi là “hiệu ứng tiệc cocktail”.

Âm nhạc cũng cho phép nhóm của Warren hiểu được tại sao những bệnh nhân suy giảm trí não vùng trán thái dương gặp khó khăn khi diễn giải cảm xúc.

Chẳng hạn, họ không còn cảm thông hay phản ứng khi thấy ai đó đang khóc, ngay cả khi đó là người quan trọng với họ.

Những cá nhân này thường giỏi xác định thông tin về một bài hát, nhưng họ không thể phân loại thuộc tính cảm xúc của nó khi được hỏi nếu một bài hát vui hay buồn.

Các bản chụp não cho thấy vùng não bị ảnh hưởng bởi căn bệnh là những vùng quan trọng trong việc phỏng đoán trạng thái tinh thần của người khác, được biết đến với tên lý thuyết tâm trí.

Trong một nghiên cứu khác, nhóm nghiên cứu của ông đã phát hiện ra dù mất đi thế giới cảm xúc, một số bệnh nhân này lại bắt đầu khao khát âm nhạc như thể họ đang nghiện nó.

Bằng cách nào đó, hệ thống khen thưởng của họ được kích hoạt để hưởng ứng lại âm nhạc, ngay cả khi họ đã mất đi kết nối cảm xúc với việc khen thưởng.

“Liệu pháp âm nhạc có thể giúp ích cho việc kết nối giữa những mạng lưới bị mất”, một nghiên cứu sinh tiến sĩ của Warren tên Elia Benhamou nói.

Điều này cho thấy rằng ngay cả khi nhìn bên ngoài, những bệnh nhân này dường như không phản ứng về mặt cảm xúc, hệ thống cảm xúc vẫn quan trọng đối với thế giới của họ – và âm nhạc bằng cách nào đó sẽ giúp kích hoạt nó.

Bệnh nhân bị Alzheimer lại cho thấy hình mẫu ngược lại. Họ thường có thể hiểu được cảm xúc đằng sau một bài hát, nhưng thường không thể nhớ tên hoặc nơi họ nghe nó lần đầu tiên.

Trên thực tế, họ dường như thấy rằng âm nhạc có cảm giác thỏa mãn gần bằng cảm giác của những người khỏe mạnh.

Warren cho biết: “Âm nhạc đang nói lên điều gì đó rất căn bản về lý do tại sao những căn bệnh này (các dạng bệnh mất trí nhớ) lại khác nhau. Âm nhạc có thể xuyên qua sự phức tạp.”

“Trước khi trở thành một hình thức nghệ thuật, âm nhạc đã làm điều gì đó cơ bản về việc dạy chúng ta cách đáp lại người khác”.

Các nghiên cứu giống vậy đang làm tăng thêm hiểu biết của chúng ta không chỉ về trình trạng suy giảm não bộ mà còn về cả những bộ não khỏe mạnh – và cách thức trí não của tất cả chúng ta phản ứng với âm nhạc.

Một khi chúng ta hiểu rõ hơn về những hình mẫu này, về lý thuyết nó có thể giúp các nhà khoa học xác định được khi nào bộ não suy nhược sớm hơn so với khi chúng hiện đang có thể.

Warren và Benhamou nói về mặt lý thuyết, âm nhạc có thể giúp xác định những thay đổi hành vi ngay cả trước khi bản chụp não cho thấy hiện tượng teo não.

Điều này cũng tương tự như phát hiện cho thấy khả năng thể hiện tính hài hước bị suy giảm từ lúc mới mắc bệnh mất trí nhớ. Warren nói: “Có mọi lý do để tin rằng một người có thể tìm được những thứ tương tự với âm nhạc.”

Điều làm tôi ấn tượng sâu sắc hơn nữa là lý luận của ông về lý do tại sao sử dụng âm nhạc làm công cụ nghiên cứu đã cung cấp một lượng lớn kết quả.

Nó kích hoạt các mạng não cần thiết để sống còn: lắng nghe xung quanh, xử lý những bất thường, hệ thống khen thưởng và lý thuyết tâm trí của chúng ta.

Điều này ngụ ý rằng âm nhạc có “mục đích sinh học” đích thực, Benhamou nói, đó là chúng ta đã từng cần có nó để tồn tại.

Đây là một lý thuyết, nhưng nếu nó đúng, điều này giải thích tại sao âm nhạc lại khơi gợi rất nhiều đặc tính có lợi ở những người đang mất đi các kết nối mà não rất cần để vận hành.

Warren nói: “Mỗi xã hội con người đều có âm nhạc. Tại sao một điều như vậy lại thật cơ bản? Câu trả lời có thể là trước khi trở thành một hình thức nghệ thuật, âm nhạc đã làm điều gì đó cơ bản về việc dạy chúng ta cách đáp lại người khác”.

Tôi không biết những gì đang diễn ra trong não của cha tôi khi ông nghe nhạc. Nhưng từ các tài liệu khoa học, rõ ràng là một số kết nối thần kinh đã tước đi đa phần tính độc lập của ông lại khác với các kết nối được kích hoạt khi ông chơi nhạc hoặc hát.

Việc tự động hát “opera” đã giảm dần trong năm qua, nhưng ông vẫn tự mình hát nhiều lần trong ngày và hiển nhiên là nhận được rất nhiều niềm vui từ đó. “Mẹ và bố vừa đi dạo phố vừa hát, đúng như những gì bố mẹ luôn làm,” mẹ tôi nói với tôi tuần trước.

Âm nhạc mang đến nụ cười cho cha tôi. Khi mất mát quá nhiều, nó mang lại cho ông thứ mà ông vẫn có thể sáng tạo, tương tác và tận hưởng.

Điều đáng ngạc nhiên nhất là việc âm nhạc có thể giúp ông giữ lại một phần bản ngã của ông, nếu điều đó trở nên khó phát hiện hơn đối với tất cả chúng ta.

Chỉ riêng kiến thức này đã giúp bạn dễ đối mặt hơn với những gì thường khó nói đến: Rằng bố tôi đã mắc chứng mất trí nhớ và sẽ phải sống chung với nó cho đến tận cuối đời.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.

Advertisements
Categories: Kien-thuc Y-Khoa | Leave a comment

Úc, New Zealand đối phó ảnh hưởng của Trung Quốc

Thứ Bảy, 07/07/2018 – 09:14

Úc, New Zealand đối phó ảnh hưởng của Trung Quốc

Một báo cáo được Bộ Quốc phòng New Zealand công bố hôm 6-7 cảnh báo ảnh hưởng đang tăng của Trung Quốc ở Nam Thái Bình Dương có thể phá hoại sự ổn định trong khu vực.
 >> Nhật Bản điều tàu chiến lớn nhất tới Biển Đông
 >> Australia chi hơn 5 tỷ USD mua máy bay tuần tra Biển Đông
 >> Mỹ sẽ có biện pháp đối phó tham vọng của Trung Quốc ở Biển Đông

New Zealand, cùng với Úc, lâu nay vẫn là 2 thế lực chính ở Nam Thái Bình Dương nhưng ảnh hưởng này đang dần rơi vào tay Trung Quốc. “An ninh quốc gia của New Zealand vẫn gắn liền với sự ổn định ở Thái Bình Dương. Khi các đảo quốc tại Thái Bình Dương phát triển, các đối tác truyền thống như New Zealand và Úc sẽ đối mặt thách thức trong việc duy trì ảnh hưởng” – văn bản trên nêu rõ.

Không dừng lại ở đó, báo cáo cho rằng Trung Quốc làm leo thang căng thẳng với các quốc gia khác, trong đó có Mỹ, khi theo đuổi các lợi ích ở châu Á. Bắc Kinh còn đang hiện đại hóa quân đội và phô trương sức mạnh kinh tế cùng tham vọng lãnh đạo. Tóm lại, văn kiện cảnh báo New Zealand đối mặt với “những thách thức lớn chưa từng có” tại khu vực lân cận.


Bộ trưởng Quốc phòng New Zealand Ron Mark (giữa) trong chuyến thăm Fiji hồi tháng 3-2018 Ảnh: FIJI SUN

Bộ trưởng Quốc phòng New Zealand Ron Mark (giữa) trong chuyến thăm Fiji hồi tháng 3-2018 Ảnh: FIJI SUN

Hãng tin Reuters cho rằng những nội dung chỉ trích của báo cáo sẽ làm quan hệ giữa New Zealand và Trung Quốc căng thẳng. New Zealand gần đây thông báo sẽ tăng viện trợ nước ngoài thêm gần 1/3, một phần nhằm đối phó tầm ảnh hưởng đang tăng của Trung Quốc ở Nam Thái Bình Dương.

Vào tháng 9 tới, lãnh đạo New Zealand, Úc và các đảo quốc láng giềng dự kiến ký kết thỏa thuận mới về quốc phòng, luật pháp và trật tự cũng như viện trợ nhân đạo tại Diễn đàn Đảo quốc Thái Bình Dương ở Cộng hòa Nauru.

“Trung Quốc đang tăng cường ảnh hưởng khắp thế giới, trong đó có khu vực của chúng ta. Chúng ta muốn duy trì quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc nhưng chúng ta có trách nhiệm làm việc với các nước láng giềng” – Bộ trưởng Bộ Nội vụ Úc Peter Dutton cho biết.

Úc vào tháng rồi cho biết sẽ thương thảo một hiệp ước an ninh song phương với Vanuatu sau khi Thủ tướng Malcolm Turnbull cảnh báo Trung Quốc về ý định xây căn cứ quân sự ở đó và bày tỏ lo ngại về bất kỳ sự hiện diện quân sự lâu dài nào của nước ngoài tại khu vực. Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern ủng hộ lập trường của Úc khi khẳng định đất nước của bà “có quan điểm mạnh mẽ chống lại quân sự hóa ở Thái Bình Dương”.

Theo Lục San

Người lao động

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Lộ trình bán nước của giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam không hề thay đổi

Lộ trình bán nước của giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam không hề thay đổi

(Phỏng vấn TS Hà Sĩ Phu về chuyến sang Tàu của sứ thần Lê Hồng Anh, nhà báo Trần Quang Thành thực hiện)

 

Tập Cận Bình tiếp Lê Hồng Anh

Vào đầu tháng 5 vừa qua, khi giới bành trướng, bá quyền Bắc Kinh đưa giàn khoan HD 981 xâm phạm lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, một số nguồn tin cho biết, ông Tổng bí thư Nguyễn Phũ Trọng đã ngỏ lời xin đến Trung Quốc để hội kiến nhưng đã bị từ chối.

Vào những ngày cuối tháng  8 năm 2014  này, khi sự kiện giàn khoan tạm thời lắng xuống, ông Lê Hồng Anh, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực  Ban bí thư đã được phép đến Bắc Kinh với tư cách là đặc phái viên của ông Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Vào phút chót, trước khi kết thúc chuyến đi, ông Lê Hồng Anh cũng được gặp Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình để nghe huấn dụ
Về sự  kiện này, từ thành phố Đà Lạt, tiến sĩ Hà Sĩ Phu đã có đôi lời bình luận qua cuộc phỏng vấn của phóng viên Trần Quang Thành.

– TQT: Xin chào TS Hà Sĩ Phu
– HSP: Vâng, xin chào nhà báo Trần Quang Thành thân mến

– TQT: Thưa TS HSP, sứ thần Lê Hồng Anh đã sang Trung Quốc 2 hôm nay, ngày 26 và 27 tháng 8, TS có theo rõi chuyến đi này của sứ thần LHA không ạ?
– HSP: Mấy hôm nay tôi bị đau nên không theo rõi được chi tiết nhưng cũng nắm được khái quát tình hình. Trước đó có hai đại biểu Hoa Kỳ, ông John Mccain và tướng Demsey, sang thăm Việt Nam thì nhiều người đã hy vọng về quan hệ Việt Mỹ có thể cải thiện, lại thấy rằng ngay cả cánh bảo thủ Việt Nam cũng muốn liên kết với Mỹ thì tình hình đã có chút hy vọng trong việc cân bằng với Trung Quốc. Nhưng nay thấy ông Lê Hồng Anh sang Trung quốc, muốn nói lời đền bù, xin lỗi về một số lời phát biểu có thể làm phật lòng Trung Quốc, nay xin “khôi phục” lại tình hữu nghị thì khác nào một cuộc “tiểu Thành Đô”, thế nên bây giờ nhiều người mới ngã ngửa ra rằng tình hình nó chẳng có thay đổi gì cả. Tôi muốn nhắc đến một câu thế này: “Dĩ bất biến ứng vạn biến”. Câu này không phải câu của riêng ông Hổ đâu, sách vở chữ nho đã có từ trước rồi, nghĩa là phải nắm vững, nắm chắc những điều cơ bản, từ gốc rễ, thì mới có thể hiểu và ứng xử những điều chi tiết ở trên ngọn.

Trong tình hình chính trị hiện nay thì nắm cái gì là cái gốc để khỏi dao động trước những diễn biến lặt vặt cụ thể? Cái gốc là ĐCSVN đã bán dần chủ quyền đất nước mình cho Trung Quốc, để trở thành một nước chư hầu hoặc thành một tỉnh của Trung Quốc, còn những hoạt động cụ thể lúc thì tô điểm, lúc thì thích nghi, lúc thì đánh lừa, song cái thế “bán nước” đã định hình không có thay đổi. Muốn thay đổi thì phải có những áp lực gì? Về áp lực của thế giới, đòi hỏi phải có dân chủ nhân quyền thì mới được thế này thế kia, nhưng thực tế nước nào cũng vì quyền lợi của mình nên chưa có áp lực gì thật quan trọng cả. Áp lực trong nước thì nhân dân từ chỗ tay trắng đã làm được như hôm nay, khoảng 2 chục tổ chức xã hội dân sự đã hình thành, đã ngồi lại được với nhau, chúng ta đã cố gắng rất nhiều nhưng bấy nhiêu cũng chưa đủ thành áp lực. Áp lực về kinh tế thì đáng kể, nếu phá sản, vỡ nợ, hệ thống ngân hàng sụp đổ thì đúng là áp lực, nhưng biết đâu Việt nam lại càng dựa vào Trung Quốc để cứu nguy? Giới trí thức thường có 2 điều ngộ nhận. Thứ nhất là tin vào quy luật “cùng tắc biến”, đến tận cùng thì nó phải đổ! Nhưng trong khi chưa có lực lượng tốt đủ mạnh tiếp cận vào để kéo nó đi, thì có khi nó lại biến thành một cái gì đó xấu hơn. Nói một cách nôm na cho dễ hiểu thì ví dụ có một thằng khốn nạn đến bước đường cùng phải đổ, nhưng nó lại biến thành một thằng khốn nạn khác, chứ chắc gì đã thành một người tử tế, khi cái lực lượng bắt nó phải thành tử tế thì chưa có, chưa đáng kể.

– TQT: Bảy mươi năm dân ta sống dưới chế độ do ĐCSVN cầm đầu, đã thấy nhiều lần ĐCSVN thay đổi, thí dụ đổi ĐCS thành đảng Lao động Việt Nam, rồi lại đổi thành ĐCS, bây giờ có người lại muốn nó trở lại thành đảng Lao động Việt Nam? Ông thấy thủ đoạn đó có thể làm cho Việt Nam này thay đổi hay không thưa ông?
– HSP: (Xin nhắc lại điều vừa nói), trí thức ta học nhiều nên cứ tin vào quy luật, “cùng thì tắc biến”, rồi nó cũng phải tốt thôi. Nghĩ thế là rất sai, tôi thường nói bỗ bã với anh em, bước đường cùng thì một thằng tồi tệ thường biến thành một thằng tồi tệ khác, chứ tin nó phải thành người tử tế thì chẳng có quy luật nào như thế cả. Một khi cái độc tài toàn trị được chủ động thiết kế con đường thay đổi của nó thì nó bỏ cái xấu cũ và thực hiện cái xấu mới thôi. Đất nước hiện nay chưa có có lực lượng nào có thể đối trọng với cái độc tài toàn trị. Tôi muốn trở lại với ý kiến: Muốn thoát khỏi ách nô dịch của Trung Quốc thì dứt khoát phải thoát khỏi ách Cộng sản. Hai việc ấy phải làm đồng thời. Thủ phạm làm mất nước là chế độ CS độc tài toàn trị. Quý vị nói Thoát Trung là phải thoát bằng Văn hóa, tức là chĩa mũi nhọn vào văn hóa, chĩa mũi nhọn vào 4000 năm lịch sử, quy tội vào tất cả mọi người Việt Nam, thì cái anh Cộng sản nó sướng quá! Thực ra Văn hóa là cái nền nhưng cái nền rất xa, đừng quên thủ phạm trực tiếp là Cộng sản!

– TQT: Thưa TS HSP, có người nói rằng chúng ta công nhận đa nguyên đa đảng, có nghĩa là rồi đây vẫn có ĐCS nên họ lưu lại để làm cho đảng của họ tốt hơn. Vậy ý kiến của ông về điều này thế nào?
– HSP: Nói đa nguyên đa đảng là phải đa nguyên đa đảng thật, bình đẳng, chứ đa đảng mà lại dưới sự lãnh đạo của một đảng, thì cũng giống như Trung Quốc, cũng 8-9 đảng chứ có phải không có đâu, nhưng thế là đa đảng cuội. Đa đảng thật thì đảng cộng sản tất nhiên cũng có quyền tồn tại như các đảng khác, nhưng trong điều kiện bình đẳng như thế thì đảng cộng sản không thể trở thành một đảng lãnh đạo được, vai trò lịch sử của đảng cộng sản chỉ là vai trò đối trọng, phản biện khi chủ nghĩa tư bản còn man rợ, chứ khi trở thành một đảng cầm quyền để lãnh đạo xây dựng đất nước thì đảng cộng sản bao giờ cũng là một đảng tồi, là một đảng nhỏ yếu, thực tế khắp thế giới đã chứng minh điều đó, vì chủ nghĩa cộng sản vốn là một lý thuyết phi khoa học và phản dân chủ, phản quy luật, nhân loại đã đào thải, cho nên tôi không tin rằng cứ là cộng sản mà lại chân chính, ví như cả một tà giáo đã không chân chính thì tín đồ của nó sao lại chân chính được? Nói thế là ngụy biện. Hiện nay những đảng viên còn trong đảng cũng có một vai trò trong cuộc đấu tranh cho dân chủ, nếu quả thực muốn đấu tranh, chứ hy vọng ở lại trong đảng để xây dựng một thứ cộng sản chân chính thì chỉ là ảo tưởng.
Xin nói tiếp về 2 nhận thức sai lầm: sai lầm thứ nhất là cứ tin vào quy luật rằng cuối cùng nó sẽ phải tốt. Sai lầm thứ hai, nói rằng ta chỉ cần chống độc tài toàn trị chứ không cần chống cộng sản, nếu cộng sản lại dân chủ, lại tử tế lại thì ta cũng chấp nhận chứ sao. Đó chỉ là cái bệnh lý thuyết của trí thức, thực tế không có điều ấy xảy ra. Đảng cộng sản chỉ có thể tốt khi chưa cầm quyền, chứ khi đã cầm quyền thế nào cũng tha hóa, đi vào tồi tệ, không thể trở thành dân chủ. Nhân loại đã từng hy vọng có một “chủ nghĩa cộng sản với bộ mặt dân chủ” nhưng thực tế không có. Không ít người nghĩ cứ theo ông Hồ là sẽ tử tế thì rất sai lầm. Dựa vào ông Hồ là sẽ đi lại vết xe cũ.

– TQT: Vậy thì theo TS HSP, việc ông Phạm Quang Nghị sang Mỹ, rồi sứ thần Lê Hồng Anh sang Tàu đều là những hoạt động dối gian của đảng cộng sản phải không ạ?
– HSP: Dù là động tác này hay động tác kia thì đều phục vụ cho chính sách độc tài toàn trị và đầu hàng Tàu, những động tác đó đều có Tàu nó “duyệt” cả, Tàu không đồng ý chắc chẳng dám làm. Chuyến đi của ông Nghị cũng có một dư luận thế này tôi cứ nói để ta nghiên cứu thêm : mục đích giới thiệu đây là một ứng cử viên tổng bí thư tương lai thì đã đạt, nhưng việc tặng chủ nhà 2 tấm ảnh vớ vẩn như “chửi” vào mặt chủ nhà thì nhằm mục đích gì? Phải chăng tặng phẩm 2 tấm ảnh lố bịch là để che cho một tặng phẩm nào đó to hơn, biếu Mỹ một quyền lợi gì đó của đất nước, hay chỉ nhằm nói với Trung Quốc rằng “tôi chơi đểu” với Mỹ đấy, xin đừng giận chúng tôi? Những động tác ấy cũng là xoa vuốt cả thôi, chẳng có lợi ích quan trọng gì cho đất nước cả. Tôi cứ hình dung rằng bỗng nhiên giới lãnh đạo Việt Nam rất yêu nước, chống Tàu, và bỗng nhiên Mỹ muốn gắn bó giúp đỡ Việt Nam hết sức như giúp Nhật Bản hay Đài Loan thì cũng chẳng giải quyết được tình hình, một khi Trung Quốc nó đã khống chế khắp cả từ trên xuống dưới bao nhiêu năm nay rồi, ra thế nào được? Chỉ còn mỗi khả năng phụ thuộc vào nhân dân, nếu nhân dân có sức mạnh để giải thoát khỏi chủ nghĩa cộng sản thì mới cứu được nước chứ chẳng ai cứu được.

– TQT:  Xin cảm ơn TS HSP đã có một cuộc trò chuyện rất là thẳng thắn, rất rõ ràng, thái độ không có mơ hồ.
– HSP: Vâng, xin cảm ơn.

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Sihanoukville, thuộc địa Trung Quốc ?

Sihanoukville, thuộc địa Trung Quốc ?

 

Thụy My 05-07-2018

 

image012

Lối vào một sân bay do tập đoàn Trung Quốc Union Development Group xây dựng ở Koh Kong, Cam Bốt, từ đây có thể đi thẳng đến các bãi biển Sihanoukville.REUTERS/Samrang Pring

 

Vài chữ Hán và những số điện thoại hiện lên trên các tòa nhà và khu đất trống ở Sihanoukville, với các lời rao mua bán. Thành phố cảng Cam Bốt bên bờ vịnh Thái Lan, theo nhận xét của Le Monde Diplomatique, từ vài tháng qua đã trở thành vùng đất hứa cho các nhà đầu tư Trung Quốc.

 

Trên quảng trường Độc Lập, hai tòa nhà đang xây dựng của phức hợp Blue Bay cao đến 38 tầng, đè bẹp tất cả quang cảnh xung quanh. Tại phòng giao dịch, các brochure (tài liệu quảng cáo) để sẵn được in bằng Hoa ngữ và tiếng Anh. Cô nữ nhân viên, trước ma-két dự án, giới thiệu : « Chúng tôi đã bán hết toàn bộ các căn hộ trong tòa tháp thứ nhất, và 65% của tòa tháp thứ hai. Khách hàng chúng tôi là người Trung Quốc, Cam Bốt và Singapore ».

 

Trên bãi biển, sẽ có một hồ bơi và các bungalow dạng nhà sàn. Trên đất liền, một casino và một trung tâm thương mại. Có đến 1.450 căn hộ sẽ được giao vào năm 2019 với giá từ 2.500 đến 3.500 đô la một mét vuông, với những cơ sở dịch vụ sang trọng chưa từng thấy tại thành phố này.

 

Ông Paul H., một nhân viên môi giới địa ốc cho biết : « Người Trung Quốc rất mê những địa điểm như thế này. Các khách hàng của tôi săn lùng những khu đất, chủ yếu là phải nhìn ra biển. Các chủ đất Cam Bốt sẵn sàng trục xuất những người đang ở thuê hiện nay để thu được khoản tiền thuê lớn hơn ».

 

Từ khi ông Tập Cận Bình đến thăm Cam Bốt hồi tháng 10/2016, số lượng du khách từ Hoa lục không ngừng tăng lên trên toàn quốc, đến cuối năm 2017 là khoảng 1,2 triệu khách (tăng 46%). Mỗi tuần có một chuyến bay nối liền Sihanoukville với Macao và bảy thành phố khác của Trung Quốc, ngoài ra chính quyền Phnom Penh sắp sửa cấp thêm khoảng 30 giấy phép bay khác.

 

Các nhà đầu tư làm cho người ta phấn khởi hay lo ngại ? Đó là tùy theo người đối thoại với bạn là ai. Kheng, một người lái xe tuk-tuk mỉa mai : « Các sở hữu chủ rất vui vì họ bán hoặc cho thuê với giá do họ đưa ra ». Ngược lại, đại đa số người dân Cam Bốt không thể đối mặt với sự cạnh tranh dữ dội như vậy.

 

Bãi biển bình dân Ochheuteal được những người có túi tiền eo hẹp ưa thích, là một ví dụ điển hình. Những tiệm ăn mà người ta có thể ngồi trên mái tôn hay ngay trên bãi cát để vừa ăn uống vừa ngắm biển, đã biến mất không còn dấu vết. Thay vào đó, một khách sạn năm sao và một casino sẽ xuất hiện. Đó là công trình của một công ty liên doanh giữa Royal Group – một trong những tập đoàn hùng mạnh nhất Cam Bốt, do một người thân của thủ tướng Hun Sen làm chủ – và một đối tác Trung Quốc.

Cơn sốt đầu tư này khiến dân thành phố bức xúc. Một công ty du lịch địa phương cho biết : « Người Trung Quốc có mạng lưới riêng của họ. Những du khách vừa đến nơi là được đưa thẳng đến các khách sạn kiêm sòng bạc, và lưu trú ở đó ». Pheap, một công nhân xây dựng trẻ nhận xét : « Chúng tôi chẳng được lợi lộc gì từ lượng du khách người Hoa đông đảo, ngoài việc vật giá tăng lên ».

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Tây Tạng huyền bí và nghệ thuật sinh tử

Tây Tạng huyền bí và nghệ thuật sinh tử

 

15/05/2018

 

Bí ẩn của truyền thuyết Phật sống hóa thân chuyển thế, ý nghĩa lá cờ Lungta, những nét văn hóa vùng Tây Tạng được thể hiện trong sách của Đặng Hoàng Xa.

 

Vẻ đẹp huyền bí của tu viện Labrang ở Tây Tạng – Nằm bên cạnh sông Đại Hạ, một nhánh của sông Hoàng Hà, Tu viện Labrang hơn 300 năm tuổi có 6 trường Phật học, 18 sảnh đường, mang kiến trúc đậm nét Phật giáo Tây Tạng.

 

Tác giả Đặng Hoàng Xa từng chia sẻ trên trang blog cá nhân trước khi cuốn sách Tây Tạng huyền bí & Nghệ thuật sinh tử ra mắt: “Tôi viết và hoàn thành cuốn sách này trong thời gian cùng lúc vật lộn với một căn bệnh quái ác và hiểm nghèo”.

 

“Ít nhất có một lần tôi có cảm giác đã chạm tay vào cánh cửa của sinh tử. Lúc đó, hôn mê trên gường bệnh, tôi nhìn thấy những đám mây đen và ngũ sắc lượn lờ qua lại, như vô định. Tôi không bao giờ quên cảnh tượng ấy”, ông viết.

 

Đến bây giờ khi cuốn sách của ông đã đến với độc giả, thì người viết đã đi về cõi vĩnh hằng. Sách khơi gợi biết bao điều bí ẩn cho độc giả về một Tây Tạng đầy huyền bí, màu sắc và quyến rũ.

 

Đây là một cuốn sách công phu của tiến sĩ Đặng Hoàng Xa về phật giáo Mật Tông Tây Tạng. Cuốn sách nghiên cứu những vấn đề cơ bản và cốt lõi nhất của tôn giáo Mật Tông ở Tây Tạng, được chia một cách khoa học thành 4 phần.

 

Phần một giới thiệu phật giáo Tây Tạng, phần 2 trình bày những nét đặc sắc của Kim Cương thừa, phần 3 gợi mở những nét văn hóa phong tục của người Tây Tạng. Phần 4 có lẽ là phần hấp dẫn nhất đối với bất kì ai đọc cuốn sách, chính là quan điểm ý thức của tác giả về Bardo và nghệ thuật sinh tử.

 

image028

Sách Tây Tạng huyền bí & nghệ thuật sinh tử. Ảnh: Omega.

 

Cuốn sách đã cung cấp cho độc giả một cái nhìn tổng quan nhất về mảnh đất huyền bí Tây Tạng, với những bản sắc đặc trưng bằng một sự thấu suốt.

 

Có thể dẫn ra đây ví dụ về truyền thuyết Phật sống hóa thân chuyển thế, và những giai thoại xung quanh nó. “Lạt Ma được coi là hiện thân của Đức Phật”.

 

Trong cuốn sách của mình Đặng Hoàng Xa đã viết rất hấp dẫn, lần lượt từng bước dẫn dắt cho người đọc hiểu thế nào là “hóa thân chuyển thế”, và tại sao nó lại trở thành một truyền thống tôn giáo của Tây Tạng, ý nghĩa và phương pháp của việc tìm kiếm “linh đồng”… Cho đến giờ, đây vẫn là những câu chuyện mang đậm chất bí ẩn, luôn khiến thế giới ngỡ ngàng về Tây Tạng.

 

Đối với những người từng biết đôi chút mảnh đất Tây Tạng, có lẽ sẽ đều nhận ra ngay hình ảnh lá cờ Lungta, được xem là biểu tượng văn hóa, “là hơi thở của Himalaya cũng như Tây Tạng”.

 

Đối với người Tây Tạng “khi gió thổi đến, những lời cầu nguyện và chân ngôn được ghi trên lá cờ sẽ lan tỏa khắp không gian và mang phước lành tới cho tất cả các chúng sinh”.

 

image027

Ý nghĩa lá cờ Lungta được viết trong sách.

 

Lá cờ Lungta, cung điện Potola, thủ phủ Lhasa, kiến tạo Mandala, điệu múa Cham, nghệ thuật Thangka… chính là những nét văn hóa truyền thống bản nhất của Tây Tạng, được tác giả viết bằng một hệ thống kiến thức tổng quát sâu rộng, cùng với những suy nghiệm.

 

Sự chết, cõi chết và nghi thức thiên táng ở Tây Tạng

 

Ở góc nhìn của người Tây Tạng về cái chết, Đặng Hoàng Xa đưa ra thông tin đầy đặn về quan niệm sự chết, cõi chết cũng như nghi thức Thiên Táng kỳ lạ, bí ẩn và tuyệt đẹp của người Tây Tạng.

 

Nghi lễ thiên táng cũng có hai dạng: cơ bản và long trọng, đối với những hạng người khác nhau trong xã hội, Ở nghi thức cơ bản, người Tây Tạng khi chết đơn giản sẽ “được mang lên núi, để tự phân hủy khi tiếp xúc với thiên nhiên, hoặc bị ăn thịt bởi các động vật như chim kền kền”.

 

Trong khi đó, nghi lễ long trọng được thực hiện với nhiều thể thức đặc biệt. Nhìn vào cốt lõi của Thiên Táng, tác giả một lần nữa nhấn mạnh tính vô thường của đời sống, và đặt ra vấn đề về liên kết giữa sự sống và cái chết.

 

image029

Trong quan niệm người Tây Tạng, cơ thể người như chiếc xe chuyên chở linh hồn. Ảnh: bầy kên kên ăn xác người.

 

Sự sống và cái chết có lẽ vẫn là hai vấn đề được truy vấn suốt đời của loài người. Những kiệt tác văn học nghệ thuật thế giới từ xưa tới nay được sáng tạo nên cũng khởi nguồn từ hạt nhân ấy.

 

Ở Tây Tạng huyền bí & nghệ thuật sinh tử, khi nghiên cứu quan niệm của người Tây Tạng, tác giả Đặng Hoàng Xa đã cho độc giả thấy rõ những căn cớ tư tưởng, quan niệm của người Tây Tạng, để chúng ta thấy được mối liên hệ chặt chẽ giữa sự sống và cái chết, cùng với trải nghiệm cận tử.

 

Những trải nghiệm của các vị Đạt-lai Lạt-ma 14, Pháp Vương Gyalwang Drupka, của các Rinpoche Mật tông như Sogyal Rinpoche, Tulku ThondupRinpoche, Lati Rinpoche… cũng được tác giả đề cập.

 

Đây có lẽ cũng là vấn đề gây ra nhiều luồng tranh cãi trái chiều nhất, nhưng với những ngành khai thác những bí ẩn của đời sống con người và vũ trụ như văn chương, nghệ thuật, tôn giáo, nó lại là mảnh đất màu mỡ để kiếm tìm và sáng tạo.

 

image030

Tác giả Đặng Hoàng Xa qua đời năm 2017.

 

Đối với Đặng Hoàng Xa, trong cuốn sách của mình ông  dẫn ra rất nhiều quan niệm của các nhà nghiên cứu, đặt ra những ý kiến khác nhau về cái chết theo quan niệm của Tây Tạng.

 

Với lối viết khoa học, mạch lạc, đầy thuyết phục, tác giả đã khiến người đọc nhìn nhận rõ ràng hơn về những luận lý của sự sống chết, hiểu rõ hơn về một Tây Tạng “giống như có một sợi chỉ vô hình nối các đời sống lại với nhau, cái kết thúc của một cá thể chỉ là khởi đầu cho một đời sống khác, tràn đầy và mới mẻ”, và thực sự cái chết vẫn luôn đầy huyền bí nhưng đầy dẫn dụ.

 

Tác giả Đặng Hoàng Xa tốt nghiệp Đại học San Francisco (Mỹ), kỹ sư trong nhiều dự án phát triển phần mềm của các công ty tin học tại Thung lũng Silicon. Nhưng ông là người say mê nghiên cứu Tôn giáo, đặc biệt là tôn giáo những vùng “huyền bí”.

 

Ông đã xuất bản một số sách tại Việt Nam: Phật giáo và tâm thức (2014), Câu chuyện Do Thái: Lịch sử thăng trầm của một dân tộc (2015), Câu chuyện Do Thái 2: Văn hóa, truyền thống và con người (2016).

Ông mất tại Hà Nội năm 2017. (Thủy Nguyệt)

Categories: Tài Liệu Tham Khảo | Leave a comment

Ai đã giúp TQ phát triển công nghệ tên lửa?

Ai đã giúp TQ phát triển công nghệ tên lửa?

Sự tan rã của Liên bang Xô viết là cơ hội trời cho để Trung Quốc tiếp cận và bắt chước nhiều công nghệ tiên tiến của Liên Xô, trong đó có việc chế tạo các loại tên lửa hiện đại được khai thác từ “bộ não” của ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine, một trong những nước cộng hòa thuộc Liên Xô trước đây.

Tên lửa đạn đạo liên lục địa DF-5, một bản sao của RS-20 Liên Xô?

Báo Sputnik dẫn nghiên cứu của tờ The National Interest (Mỹ) cho rằng “tất cả những tiến bộ của Trung Quốc trong lĩnh vực tên lửa và động cơ tên lửa đều có ảnh hưởng của các kỹ sư Ukraine”.

Một phân tích của tác giả Charlie Gao đã chỉ ra mối quan hệ giữa Trung Quốc và Ukraine trong các lĩnh vực thiết kế và chế tạo các tên lửa đạn đạo cũng như những bộ phận của tên lửa.

Khai thác sức người

Theo Charlie Gao, Trung Quốc đã thuê các kỹ sư Ukraine và Liên Xô để lợi dụng những khả năng của họ. Từ khi Ukraine tuyên bố từ bỏ việc sở hữu vũ khí hạt nhân năm 1994, nhiều kỹ sư am hiểu về lĩnh vực vũ khí đã là đối tượng săn đón của Trung Quốc.

Trung Quốc đã thuê các chuyên gia công nghiệp quân sự, đặc biệt là những chuyên gia về chế tạo xe tăng và tầu chiến. Điều này đã giúp Trung Quốc chế tạo thành công hệ thống radar mảng pha.

Có những tin đồn về những thành phố Trung Quốc nơi các kỹ sư Ukraine sinh sống làm việc cho các công ty Trung Quốc. Một trong những điển hình về sự hợp tác đó là Bắc Kinh đã thuê Valeri Babich, cha đẻ của tầu sân bay Variag mà Trung Quốc đã mua của Ukraine và sau này gọi là Liêu Ninh, tầu sân bay đầu tiên của Trung Quốc.

Khôi phục các dự án

Trung Quốc không chỉ thuê các chuyên gia chế tạo tên lửa đạn đạo và các bộ phận tên lửa mà còn tìm mua tài liệu kỹ thuật giúp các kỹ sư Trung Quốc tiết kiệm rất nhiều thời gian và công sức nghiên cứu, phát minh.

Một ví dụ của mánh khóe này được phơi bày trong vụ bắt giữ một nhân viên của phòng thiết kế Yuzhnoye của Ukraine đang bán tài liệu kỹ thuật của tên lửa đạn đạo liên lục địa RS-20, một tên lửa được Liên Xô thiết kế và chế tạo thời Chiến tranh Lạnh.

Một ví dụ gần đây nhất là hồi năm 2016, một nhà khoa học của Đại học quốc gia Dnepropetrovsk đã trốn sang Trung Quốc, mang theo những tài liệu mật về các tên lửa vũ trụ.

Mua trực tiếp

Ngoài nhiều dự án vũ khí và công nghệ của Trung Quốc đã có sự hỗ trợ gián tiếp của các kỹ sư Ukraine, đôi khi Trung Quốc còn tiến hành mua trực tiếp những thứ mà họ muốn. Năm 2005, một số doanh nhân Ucraine đã bán cho Trung Quốc những tên lửa hành trình Kh-55 trong kho vũ khí của Ukraine. Những tên lửa này không mang đầu đạn hạt nhân nhưng đem lại cho Trung Quốc những thông tin vô cùng quý giá để nghiên cứu và sao chép công nghệ tên lửa của Liên Xô mà Ukraine lưu giữ.

Một trường hợp xảy ra gần đây là vào năm 2017, phòng thiết kế Yuzhnoye bị tố cáo là đã bán các động cơ tên lửa cho Triều Tiên.

Những sự trùng hợp đáng nghi

Theo tác giả Charlie Gao, dù không có những bằng chứng cụ thể về ảnh hưởng của Ukraine trong các dự án quốc phòng khác của Trung Quốc nhưng có thể thấy những sự trùng hợp đáng ngờ.

Mối quan tâm của Trung Quốc trong việc mua những tên lửa SR-20 là để nắm được công nghệ tên lửa đa đầu đạn phân hướng (MIRV).

Người ta chưa biết rõ liệu những tài liệu kỹ thuật về loại tên lửa này đã đến tay người Trung Quốc hay chưa, nhưng những thông số kỹ thuật của tên lửa liên lục địa DF-5 của Trung Quốc rất giống những thông số của tên lửa RS-20 của Liên Xô.

Người ta cũng thấy sự giống nhau giữa nhiều loại tên lửa khác của Trung Quốc và những tên lửa Liên Xô.

Vì thế Charlie Gao khẳng định rằng Ukraine đã có ảnh hưởng bằng cách này hay cách khác trong sự phát triển các tên lửa liên lục địa của Trung Quốc.

https://www.facebook.com/plugins/comments.php?api_key=&channel_url=http%3A%2F%2Fstaticxx.facebook.com%2Fconnect%2Fxd_arbiter%2Fr%2FxaOI6zd9HW9.js%3Fversion%3D42%23cb%3Df18fc6b891c2f4%26domain%3Dbiendong.net%26origin%3Dhttp%253A%252F%252Fbiendong.net%252Ffb1b5d4ab4d448%26relation%3Dparent.parent&colorscheme=light&href=http%3A%2F%2Fbiendong.net%2Fdoc-bao-viet%2F22151-ai-da-giup-tq-phat-trien-cong-nghe-ten-lua.html&locale=vi_VN&numposts=5&sdk=joey&skin=light&width=auto

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

VN làm gì với du khách ‘0 đồng’ từ TQ?

VN làm gì với du khách ‘0 đồng’ từ TQ?

Du khách TQ ở Nha TrangBản quyền hình ảnhLINH PHAM/GETTY IMAGES
Image captionDu khách Trung Quốc ở Nha Trang

Một nhà tư vấn nhắc lại vụ du khách Trung Quốc mặt áo T-shirt có đường Lưỡi bò để lên vấn đề hơn thiệt về kinh tế của luồng du khách Trung Quốc tới Việt Nam.

Viết trên trang eastasiaforum.org (23/06/2018), ông Gary Sands từ Wikistrat và cũng là một giám đốc của quỹ đầu tư Highway West Capital Advisors cho rằng Việt Nam chắc muốn để vụ áo T-shirt có hình lưỡi bò xảy ra hồi tháng 5 ‘chìm xuồng’ đi.

Vấn đề tiếp theo và có vẻ lâu dài hơn là du khách Trung Quốc đem lại lợi ích thế nào cho Việt Nam.

Khách TQ mặc áo in bản đồ ‘lưỡi bò’ vào VN

Giải mã chiến thuật ba bước của Trung Quốc

Trung Quốc yêu cầu Việt Nam xin lỗi

Xu hướng chung và hiện tượng riêng

Theo một bài trên tạp chí Nikkei Asian Review của Nhật Bản (01/05/2018) trích dẫn số liệu từ Tổ chức du lịch thế giới LHQ nói du khách Trung Quốc chi tiêu 258 tỷ USD chỉ trong năm 2017.

Cùng thời gian, có tới 130,5 triệu du khách Trung Quốc đi ra nước ngoái, tăng ba lần so với một thập niên trước.

Điều này mang lại lợi nhuận cho kinh tế nhiều nước nhưng cũng gây ra vấn đề môi trường.

Vẫn trang báo này cho hay một thống kê của hãng Nielsen nói tính trung bình, một du khách Trung Quốc chi 3 nghìn USD ở Hàn Quốc, 2 nghìn 971 USD ở Singapore và 2 nghìn 952 USD ở Nhật Bản.

Nhưng ở Việt Nam, vấn đề hiện nay là có dòng du khách Trung Quốc chi tiêu ‘không đồng’ (zero-dollar).

Theo ông Gary Sand, du khách Trung Quốc nay chiếm gần một phần ba số khách nước ngoài đến Việt Nam.

Chỉ trong ba tháng đầu năm 2018 có 1,38 triệu du khách Trung Quốc đến Việt Nam, tăng 42,9% so với cùng kỳ năm 2017, bài viết cho hay.

Nhưng “thu nhập từ dòng du khách Trung Quốc đóng góp vào kinh tế Việt Nam đang bị đặt câu hỏi”.

“Nhiều người Trung Quốc đi các tour trả tiền trước, còn gọi là ‘không đô la’ vốn đưa họ tới các khách sạn, nhà hàng Trung Quốc. Du khách dùng đồng nhân dân tệ, các ứng dụng điện thoại thanh toán và các máy bán hàng không phép khi trả tiền để trốn thuế với Sở thuế ở Việt Nam”, Gary Sands viết.

Trung Quốc có lượng khách du lịch đến Việt Nam lớn nhất trong năm 2016Bản quyền hình ảnhTỔNG CÔNG TY ĐIỆN TỬ TP MÓNG CÁI
Image captionTrung Quốc có lượng khách du lịch đến Việt Nam lớn nhất trong năm 2016

Trang Dân Trí (16/05/2018) ghi nhận ý kiến chuyên gia về hiện tượng này.

Ông Phạm Trung Lương, Nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch được báo này trích lời nói về nhóm du khách Trung Quốc chi tiêu thấp, sang Việt Nam bằng đường bộ:

“…tại nhiều địa phương như Quảng Ninh, Nha Trang… xuất hiện hàng loạt các tour 0 đồng, các cửa hàng chỉ bán cho khách Trung Quốc. Điều này đã làm méo mó hình ảnh du lịch Việt và không mang lại nguồn thu đáng kể.

Bởi lẽ, du khách đến các nơi mua sắm đã được thỏa thuận trước, số tiền sau đó lại quay về Trung Quốc hoặc rơi vào tay các đối tác người Trung Quốc.”

Trang báo Nhật cũng trích lời một người dân ở Quảng Ninh, Việt Nam, than phiền về cảm giác “như ở Trung Quốc, vì số lượng đông đảo du khách, biển hiệu tiếng Trung”.

Báo này nói chỉ một ngày trung bình có 10 nghìn du khách Trung Quốc tới Quảng Ninh thăm Vịnh Hạ Long và trong ba tháng đầu năm 2017, 70% số khách đi tour trên 600 thuyền có giấy phép tại đây là người Trung Quốc.

Nay, ông Gary Sands cho rằng Việt Nam cần “làm mạnh hơn, quản lý chặt hơn, và Cơ quan Biên phòng cần hạn chế số du khách Trung Quốc đi các tour ‘không đô la’, và diệt trừ các hãng tổ chức tour trái phép”.

Du khách TQ ở bãi biển Nha TrangBản quyền hình ảnhLINH PHAM/GETTY IMAGES
Image caption‘Chỉ trong ba tháng đầu năm 2018 có 1,38 triệu du khách TQ đến Việt Nam’

Ông cũng nói, nhân vụ áo thun có hình Lưỡi bò, rằng Việt Nam cần làm mạnh hơn để nêu cao chủ quyền ở Hoàng Sa, như qua cách để Nhà Triển lãm Hoàng Sa trình bày các tài liệu từ thời cổ đại về chủ quyền của Việt Nam gần đây.

Theo ông, Việt Nam có thể học Đài Loan trong việc đánh động dư luận quốc tế để ủng hộ mình.

Gần đây, các hãng hàng không Hoa Kỳ đã từ chối yêu cầu của Trung Quốc bắt họ gọi Đài Loan là Trung Quốc trên các bảng hiệu hàng không.

Xem thêm về du lịch:

Đóng lồng kính bộ bàn ‘bún chả Obama’

Du khách Mỹ đến Nga ngày càng nhiều?

Du lịch VN tháng 1: Khách TQ tăng gần 70%

Thêm vụ cháy tàu du lịch trên vịnh Hạ Long

TQ lần đầu tiên đưa du khách bay tới Nam Cực

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Các giải pháp để kinh tế VN không cần 3 đặc khu

Các giải pháp để kinh tế VN không cần 3 đặc khu

Phú QuốcBản quyền hình ảnhHOANG DINH NAM/GETTY IMAGES
Image captionTác giả nói ba vùng quan yếu về địa chính trị của Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển du lịch mà không cần quy chế đặc khu cho người nước ngoài đến sinh sống miễn trừ visa

Tiến sĩ kinh tế Đinh Trường Hinh ở Virginia, Hoa Kỳ nói chính phủ Việt Nam nên tìm các giải pháp khác để thúc đẩy kinh tế bền vững thay cho cách làm ba đặc khu ở nơi quan yếu về địa lý và chính trị.

Trả lời câu hỏi của BBC nhân sự kiện Luật ba đặc khu (SEZ) tạm được hoãn bỏ phiếu trong Quốc hội Việt Nam dư luận phản đối nhưng có vẻ như Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn quyết tâm làm, ông gợi ý giải pháp gì để ba khu vực Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc vẫn phát triển được ra sao.

Ông cũng nói về cách mà Việt Nam về lâu dài không bị thua thiệt, hoặc như một số ý kiến, là gặp nguy hiểm về an ninh, quốc phòng nếu cho xây ba đặc khu này:

TS Đinh Trường Hinh: Tôi vẫn chưa hiểu lý do tại sao phải lập ra ba đặc khu này. Nếu mục đích là để tăng phát triển kinh tế, tạo công ăn việc làm vững chắc lâu bền cho dân chúng thì ba đặc khu này sẽ không giúp gì cho mục đích đó. Thứ nhất, các nước như Trung Quốc vào thời kỳ bắt đầu cải tổ kinh tế đã dùng bốn đặc khu kinh tế Sán Đầu, Hạ Môn, Thâm Quyến, và Chu Hải (Shantou, Xiamen, Shenzhen, và Zhuhai) làm thí điểm để rút kinh nghiệm trước khi đem ra áp dụng những cái cách kinh tế này vào toàn trong cả nước và đã thành công. Nhưng sau đó, khoản từ 1979 đến 1989, các đặc khu này không còn đóng vai trò gì đáng kể.

Đặc khu kinh tế VN như Thượng Hải hay Pattaya?

Tổ tư vấn Kinh tế Thủ tướng VN nói về đặc khu

Mô hình đặc khu kinh tế đã lỗi thời?

Thứ hai, vấn đề Việt Nam đang gặp không phải là thiếu vốn đầu tư mà là thiếu kém về chất lượng đầu tư và thiếu đầu tư vào những lănh vực đặc biệt mà Việt Nam đang cần để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình. Những lãnh vực này là những nghành công kỹ nghệ cao có thể đemlại giá trị sản xuất cao hơn và tận dụng trí tuệ của dân Việt Nam.

Muốn như vậy, điều quan trọng hơn hết là Việt Nam cần phải rà soát lại những đầu tư nước ngoài để chú trọng hơn về chất lượng và phải làm sao giúp các công ty nội địa (Việt Nam) nối kết với các công ty ngoại quốc hầu có thể thu nhập kỹ thuật và học hỏi để tiến lên.

Thứ ba, muốn Việt Nam phát triển kinh tế và tạo công ăn việc làm lâu dài cho người dân thì phải nâng cấp (upgrade) các công ty nhỏ và vừa hoặc các công ty gia đình Việt Nam trong nước (chứ không phải các công ty ngoại quốc) để gia nhập và cạnh tranh thành công trên thị trường thế giới.

Bìa cuốn Công nghiệp nhẹ tại Việt Nam, các xu hướng phát triểnBản quyền hình ảnhDINH TRUONG HINH
Image captionBìa cuốn Công nghiệp nhẹ tại Việt Nam, các xu hướng phát triển
Đinh Trường HinhBản quyền hình ảnhĐINH TRƯỜNG HINH
Image captionTS Đinh Trường Hinh (bìa trái hình) trong một buổi làm việc của Ngân hàng Thế giới

Như vậy trọng tâm của các cuộc cải cách cần có hiện nay là giúp đỡ các doanh nghiệp nội địa phát triển chứ không nhắm đến các doanh nghiệp nước ngoài. Tôi đã trình bày những rào cản cho sự phát triển kỹ nghệ Việt Nam trong cuốn sách ‘Light Manufacturing in Vietnam’ (Công nghiệp nhẹ tại Việt Nam).

Cho nên, thay vì lập những đặc khu kinh tế này, Việt Nam nên thí nghiệm các cải cách muốn làm ở các khu công nghiệp hiện có (thay vì sẽ có).

Có thể lập ra ba khu kinh tế đã hoạt động dựa trên những công ty đã ghi danh trước với chính phủ (vào cuối năm 2017 chẳng hạn) và đem những cải cách đó thử trong một thời gian. Nếu chỉ dùng những công ty hiện hữu thì cũng tránh được những lời ra tiếng vào về đầu tư của một nước lạ làm ảnh hưởng đến nền độc lập và tự chủ của nước ta.

Còn nếu mục đích lập các đặc khu này là để phát triển về du lịch giải trí và một mặt khác để tách những ảnh hưởng xấu của du khách ra khỏi xã hội Việt Nam chẳng hạn như casinos thì không nên cho người nước ngoài mua bán đất đai và cũng không cần phải theo các luật lệ nước ngoài làm gì.

BBC:Qua quan sát của các ông, Việt Nam Cộng hòa trước đây, là các nước khác ở châu Á, đã đi qua giai đoạn thúc đẩy phát triển kinh tế hoặc mở SEZ thế nào, phần hơn thiệt ra sao?

TS Đinh Trường Hinh: Tôi đã viết khá nhiều về SEZ cho các nước đang phát triển và trong phạm vi của một bài phỏng vấn như thế này, khó có thể trình bày cho hết ý. Nói tóm tắc là không phải mở SEZ ra ở đâu cũng thành công cả. Có rất nhiều các nước mà SEZ đã thất bại hoàn toàn. Cho nên vấn đề quan trọng nhất là phải định hướng rõ mục đích của SEZ và học hỏi những bài học của những nước đã thành công. Những bài học của Trung Quốc tôi đã viết ra trong cuốn sách ‘Tales from the Development Frontier’.

Theo Ngân hàng Thế giới, từ ngữ đặc khu kinh tế SEZ rất tổng quát, bao gồm nhiều khái niệm khác nhau như khu thương mại tự do, khu công nghiệp, cảng tự do, khu thương mại nước ngoài, khu chế xuất, khu kinh tế đặc biệt, khu xuất khẩu tự do, khu hợp tác thương mại và kinh tế, khu chế xuất…

Vân Đồn
Image captionCảnh vùng biển Vân Đồn, Quảng Ninh

Mặc dù có nhiều biến thể về tên và hình thức, tất cả có thể được định nghĩa một cách rộng rãi là các khu vực đã được phân ranh giới trong phạm vi của một quốc gia mà ở trong các khu vực này, điều lệ kinh doanh khác với các điều lệ trong lãnh thổ quốc gia. Các điều lệ khác biệt này chủ yếu liên quan đến các điều kiện đầu tư, thương mại quốc tế, hải quan, thuế và môi trường pháp lý; theo đó, môi trường kinh doanh trong các khu vực này thường tự do hơn và hiệu quả hơn là môi trường kinh doanh trong lãnh thổ quốc gia.

Chính vì định nghĩa tổng quát ở trên của SEZ trên thế giới, bao gồm cả khu công nghiệp, nên những kinh nghiệm về SEZ trên thế giới dều là những kinh nghiệm chung chứ không phải là kinh nghiệm cho đặc khu như Vân Đồn, Bắc Vân Phong hay Phú Quốc là những trường hợp đặc biệt khác với khu công nghiệp thông thường chẳng hạn như về cho thuê đất đai hay luật lệ.

Theo định nghĩa tổng quát này, hiện nay trên thế giới đã có trên 130 nước có SEZ và con số SEZ cũng đã tăng từ 79 năm 1975 lên đến 3500 năm 2006.

Hong Kong và Thâm QuyếnBản quyền hình ảnhTOMMY CHENG
Image captionHong Kong nhìn từ Thâm Quyến: Đặc khu kinh tế của Trung Quốc lập ra từ thời Đặng Tiểu Bình có lợi thế là nằm sát Hong Kong, khi đó còn là thuộc địa Anh

Vai trò của SEZ thay đổi tùy theo quốc gia, chẳng hạn vào năm 2000, SEZ đã chiếm 81% của FDI ở Philippines, 80% ở Trung Quốc và 23% ở Mexico.

Nhiều quốc gia trên thế giới nhất là ở Phi Châu như là Nigeria, Senegal, Malawi, Namibia, và Mali đã gặp nhiều vấn đề với SEZ. Một số những yếu tố góp phần vào sự thất bại này là lập kế hoạch chiến lược kém, không phù hợp với lợi thế so sánh(comparative advantage).

Nhiều SEZ đã được bắt đầu mà không có nghiên cứu cẩn thận về nhu cầu thị trường hoặc lập kế hoạch chiến lược. Một số thất bại vì lựa chọn vị trí kém, chẳng hạn vị trí khu vực được xác định quá thường xuyên bởi chính trị hơn là cân nhắc về kinh tế hoặc thương mại.

Một số vì không đủ đầu tư vào cơ sở hạ tầng hoặc vì khả năng thực hiện kém và thiếu thẩm quyền hay thiếu sự hỗ trợ cấp cao và ổn định chính sách.

Các phân tích của WB cho thấy muốn SEZ thành công cần có một số các điều kiện tiên quyết sau đây ở các nước đang phát triển:

  1. Phải tập trung SEZ ở những nơi có thể bổ sung và hỗ trợ tốt nhất cho lợi thế so sánh được xác thực thông qua một quy hoạch chiến lược chi tiết, bản báo cáo feasibility và quy trình lập kế hoạch tổng thể.
  2. Nhập SEZ vào gói chính sách phát triển kinh tế, thương mại và kinh tế rộng lớn hơn.
  3. Nhập và hỗ trợ SEZ vào cụm công nghiệp hiện có thay vì để thay thế các cụm này.
  4. Thúc đẩy các trao đổi giữa SEZ và môi trường trong nước thông qua các cải cách chính sách và hành chính.
  5. Hỗ trợ việc cung cấp các cơ sở hạ tầng cứng và mềm bao gồm SEZ, các khu đô thị trọng điểm và các cửa ngõ thương mại
  6. Phát triển các khung pháp lý và củng cố chúng bằng cách giải quyết những thách thức về thiết kế và phối hợp thể chế.
  7. Thúc đẩy sự tham gia của khu vực tư nhân và các quan hệ đối tác công-tư, cùng với sự hỗ trợ kỹ thuật với việc cấu trúc và đàm phán các PPP.
  8. Thiết lập các tiêu chuẩn rõ ràng về tuân thủ môi trường, lao động và xã hội, và xác định các trách nhiệm pháp lý để theo dõi và thực thi.
  9. Xây dựng và thực hiện một chương trình giám sát và đánh giá toàn diện ngay từ đầu, với các biện pháp bảo vệ tại chỗ để đảm bảo các chương trình phát triển chương trình SEZ vẫn phù hợp với các kế hoạch chiến lược và tổng thể.

Trong thời gian vừa mới cải tổ kinh tế, các khu công nghiệp giúp Trung Quốc giải quyết được một số vướng mắc quan trọng về phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của công kỹ nghệ như thiếu đầu vào, thiếu mặt bằng sản xuất, kinh doanh, thiếu vốn, kho vận thương mại yếu kém, quản lý kém, hay trình độ lao động thấp (Xin xem thêm chương 3 của sách Tales from the Development Frontier).

Các khu công nghiệp ở Trung Quốc phát triển qua ba giai đoạn. Ở giai đoạn đầu (1980-91), các khu công nghiệp là một phần của các đặc khu kinh tế được lập ra để thiết lập những phương thức mới nhằm thu hút vốn FDI, phát triển sản xuất hàng xuất khẩu. Đến giai đoạn hai (1992-98), những cải cách này được mở rộng quy mô lên cấp quốc gia. Số lượng các khu công nghiệp tăng nhanh khi các địa phương tham gia vào cuộc đua tăng trưởng trên toàn quốc.

Bìa một cuốn sách nghiên cứu mà ông Đinh Trường Hinh đã xuất bản về kinh nghiệm phát triển kinh tế của TQBản quyền hình ảnhDINH TRUONG HINH
Image captionBìa một cuốn sách nghiên cứu mà ông Đinh Trường Hinh đã xuất bản về kinh nghiệm phát triển kinh tế của TQ

Trong giai đoạn ba (1999 đến nay), sau cuộc khủng hoảng tài chính Châu Á năm 1997-98 và việc Trung Quốc gia nhập WTO, Bắc Kinh phát động Chiến lược ‘Tây bộ đại khai phá’, tập trung đầu tư quy mô lớn để giúp các tỉnh miền tây bắt kịp với những khu vực duyên hải phát triển. Trọng tâm phát triển các ngành sản xuất có hàm lượng lao động cao đã chuyển dịch vào các khu vực vùng sâu vùng xa, đồng thời các khu công nghiệp ven biển cũng bắt đầu chuyển dịch sang các ngành hàng có hàm lượng vốn, công nghệ cao hơn.

Khu kinh tế đầu tiên của Trung Quốc được thành lập ở Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông năm 1980. Mùa xuân năm 1992, sau chuyến công tác của Đặng Tiểu Bình tới miền nam Trung Quốc và lời khẳng định lại về cam kết cải cách kinh tế của Trung Quốc, chủ trương nới lỏng quy định về ngoại thương và đầu tư dần dần được áp dụng mở rộng ra cho các thành phố lớn và toàn bộ khu vực ven biển, đồng thời các khu kinh tế, phát triển công nghệ cũng ngày càng xuất hiện nhiều. Một số khu kinh tế đã có đóng góp đáng kể vào tăng trưởng vùng miền và nguồn thu của địa phương.

Thành công này khuyến khích các tỉnh khác thành lập, khuyến khích thành lập các khu kinh tế riêng của mình, cũng như khắc phục những trở ngại về môi trường kinh doanh bằng cách xây dựng thêm cơ sở hạ tầng, cải cách chính sách cho những khu vực trọng điểm. Phong trào xây dựng khu kinh tế trọng điểm bùng nổ ở Trung Quốc. Tính đến cuối năm 1992, hơn 2.700 khu kinh tế trọng điểm đã mọc lên ở khắp nước, cao gấp 23 lần năm 1991.

Trung QuốcBản quyền hình ảnhAFP
Image captionTác giả nói khái niệm đặc khu kinh tế bao gồm rất nhiều mô hình khác nhau và tùy nơi mà phát huy tác dụng hoặc gây hại cho kinh tế nước chủ nhà

Sau đó, chính quyền các cấp còn tiếp tục xây dựng thêm các khu kinh tế trọng điểm. Đến giữa năm 2012 đã có tới năm đặc khu kinh tế (Hải Nam, Sán Đầu, Thâm Quyến, Hạ Môn, Châu Hải), 90 khu kinh tế trọng điểm quốc gia, 88 khu phát triển công nghiệp công nghệ cao quốc gia, 22 khu phi thuế quan và 15 khu hợp tác kinh tế cửa khẩu. Tất cả những khu kinh tế này đều được hưởng ưu đãi đặc biệt của chính quyền trung ương. Chính quyền cấp tỉnh và địa phương hỗ trợ hơn 1000 khu phát triển công nghiệp khác. Năm 2010, các khu kinh tế trọng điểm cấp quốc gia đóng góp 7% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), 11% sản lượng sản xuất, 15% kim ngạch ngoại thương. Những khu kinh tế này cũng chiếm tới 29% lượng vốn FDI.

Suy ngẫm về biểu tình ở Việt Nam: Đâu là gốc?

VN: Giảm 10 tỉnh, bớt hàng vạn quan chức?

Tổ tư vấn Kinh tế Thủ tướng VN nói về đặc khu

Nên nhớ miền nam Trung Quốc được chọn để xây dựng bốn đặc khu kinh tế đầu tiên của Trung Quốc vì một số lý do. Thứ nhất, vị trí này cho phép thu hút các thương nhân Hoa kiều vì hầu hết những người này đều có nguồn gốc từ đây. Mục đích là tận dụng nguồn vốn, trình độ quản lý, kiến thức về công nghệ cao của đối tượng này. Thâm Quyến và Chu Hải có chung đường biên với Hong Kong và Ma Cao, trong khi Sán Đầu và Hạ Môn có quan hệ với Hong Kong, Đài Loan và các cộng đồng Hoa kiều ở Đông Nam Á. Người dân ở những khu vực này có liên hệ mật thiết với nước ngoài và có truyền thống giao tiếp với thế giới bên ngoài.

Biểu tìnhBản quyền hình ảnhFACEBOOK
Image captionLuật Đặc khu ở Việt Nam đã bị biểu tình phản đối

Dù cơ sở hạ tầng của Đại Liên, Thanh Đảo, Thượng Hải và những nơi khác còn nhiều yếu kém nhưng các nhà đầu tư nước ngoài vẫn có thể yên tâm rằng các khu kinh tế sẽ bảo đảm được cho họ môi trường hoạt động gần chuẩn mực thị trường nếu nằm ở xa những trung tâm công nghiệp chính của Trung Quốc cũng như cách xa những thế lực cực đoan có khả năng phản đối cải cách hơn.

BBC: Nhiều ý kiến lo ngại về đồng tiền và nhân sự Trung Quốc liên quan đến ba đặc khu nêu trên, vậy nếu để thu hút các nhà đầu tư từ nước khác, chính phủ Việt Nam cần làm gì?

TS Đinh Trường Hinh: Quan trọng nhất vẫn là chất xám của người Việt Nam. Do đó để thu hút các nhà đầu tư và một mặt khác để vượt lên trên bẫy thu nhập trung bình, Việt Nam cần phải có những cải tổ đột phá về giáo dục và về đào tạo trường dạy nghề. Đã có biết bao nhiêu là những báo cáo nói về đề tài này nhưng những cái cách đó vẫn chưa được thực hiện. Chẳng hạn trong cuốn sách về Việt Nam ở trên, tôi đã đề nghị một số các biện pháp chính sách cần được triển khai để tăng số lượng và chất lượng công nhân có tay nghề, giúp nền kinh tế vươn lên mức cao hơn trên bậc thang giá trị gia tăng:

  • Tăng cường sự phối hợp giữa Bộ Giáo Dục Đào Tạo (GDĐT) và Bộ Lao Động, Thương Binh, và Xã Hội (LĐTBXH). Đây là bước đi căn bản trong nỗ lực củng cố hệ thống GDĐT dạy nghề kỹ thuật.
  • Nới lỏng các gánh nặng và sự kiểm soát hành chính đối với các trường đại học và cơ sở GDĐT dạy nghề kỹ thuật, và xác định các ưu tiên phát triển sao cho trường đại học và cơ sở GDĐT dạy nghề kỹ thuật có thể được mở rộng để đáp ứng nhu cầu thị trường lao động và nâng cao tiêu chuẩn giáo dục.
  • Tăng cường sự liên kết giữa trường đại học và ngành, xây dựng khung pháp lý để các cơ sở GDĐT có cơ hội đối thoại với các chủ thể kinh tế khác trong môi trường xung quanh, thí dụ như với doanh nghiệp, ngành, đại diện về chuyên môn trong các cơ quan nhà nước quản lý giáo dục, ủy ban thẩm định chương trình đào tạo, các nhóm đánh giá nghiên cứu, và các hội đồng đánh giá luận án.
  • Tạo động lực để xây dựng cơ chế khuyến khích doanh nghiệp nhận học viên thực tập và tạo nhiều khuyến khích hơn để có cơ hội tích lũy kinh nghiệm tại nơi làm việc.
  • Khuyến khích đầu tư tư nhân vào GDĐT dạy nghề kỹ thuật bằng cách tạo khung pháp lý minh bạch. Cơ chế mới cần tính đến cả việc tư nhân hóa và cổ phần hóa các trường công và đầu tư tư nhân mới, cũng như tăng đầu tư của chủ doanh nghiệp trong GDĐT dạy nghề kỹ thuật.
  • Tăng cường hỗ trợ thể chế thị trường lao động. Các thể chế thị trường lao động này cần tăng cường dịch vụ hướng nghiệp, tư vấn nghề nghiệp và các dịch vụ khác.

BBC: Ông đã từng làm việc cho Ngân hàng Thế giới, và biết nhiều về các nước châu Phi, châu Á, vậy bài học chung nhất ông có thể nói cho Việt Nam vào thời điểm này gì?

Dương Đông, Phú QuốcBản quyền hình ảnhGODONG/GETTY IMAGES
Image captionTrái cây ở chợ Dương Đông, Phú Quốc, Việt Nam – hình chỉ có tính minh họa

Tiến sĩ Đinh Trường Hinh: Là một nhà kinh tế, tôi luôn luôn đặt các đề nghị về giải pháp kinh tế vào trong bối cảnh chính trị xã hội. Nước Việt Nam có một láng giềng lớn mà lại nhiều thủ đoạn luôn luôn muốn xâm chiếm các nước khác nhỏ hơn. Trong tình thế đó Việt Nam phải luôn luôn đề cao cảnh giác và nếu phải hy sinh về những mối lợi kinh tế ngắn hạn để được độc lập tự chủ lâu dài thì là một điều phải làm. Việt Nam không nên lựa chọn những địa điểm nhạy cảm về quốc phòng chẳng hạn như Vân Đồn, Bắc Vân Phong hay Phú Quốc để lập đặc khu.

Hơn nữa cần phải xác định rõ tại sao muốn chọn đặc khu trong thời điểm này.

Như đã trình bày ở trên, muốn kinh tế phát triển lâu dài thì phải thay đổi chính sách kinh tế đối với các doanh nghiệp Việt Nam trong nước chứ không phải tăng FDI vào những ngành về dịch vụ như du lịch hoặc là mở sòng bài. Trong trường hợp muốn tăng trưởng các dịch vụ này thì chỉ nên dùng các luật hiện hành ở các khu doanh nghiệp và không nên cho các đặc chế về cho thuê đất đai hay là dùng luật nước ngoài và cần nhất là không nên cho miễn visa đối với các nước láng giềng để tránh những tai hại lâu dài về độc lập và tự chủ của nước Việt Nam.

Cũng cần nhớ rằng gần đây Trung Quốc hô hào về các đặc khu về du lịch như Hải Nam là vì trong mấy năm gần đây, nguồn FDI net vào Trung Quốc đã cạn, vì xin nhớ là net FDI là sự khác biệt giữa FDI đầu vào và FDI đầu ra.

Chẳng hạn như từ năm 2015 đến nay, net FDI của Trung Quốc đã là số âm trong khi đó net FDI của Việt Nam vẫn là 11-12 tỷ đô la.

Nếu tính net FDI theo đầu người thì Việt Nam hiện hơn xa Trung Quốc và là một nước mà nguồn đầu tư FDI vào nhiều nhất. Vấn đề do đó là Việt Nam có vận dụng để hưởng tối đa những ích lợi từ FDI hay không mà thôi.

Theo như tôi thấy vấn đề cần nhất của Việt Nam là làm sao để các công ty tư nhân trong nước được lớn mạnh và cạnh tranh thành công trên thế giới. Đó là cách tăng trưởng kinh tế bền vững và lâu dài nhất.

Tiến sĩ Đinh Trường Hinh hiện là Chủ Tịch Công Ty EGAT tại Hoa Kỳ. Ông nguyên là Chuyên gia kinh tế chính, Văn phòng Phó chủ tịch và Chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới ở Washington, D.C. (1978-2014).

Hiện sống tạ̣i bang Virginia, Hoa Kỳ, ông đã đăng tải các tác phẩm Công nghiệp nhẹ châu Phi (2012), Các câu chuyện kể từ mặt trận phát triển kinh tế (2013), Phát triển công nghiệp nhẹ tại Việt Nam (2013), và Công việc làm, kỹ nghệ hoá, và toàn cầu hoá (2017).

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Thêm một địa bàn và công trình chiến lược rơi vào tay Tàu cộng

Thêm một địa bàn và công trình chiến lược rơi vào tay Tàu cộng

Vũ Đông Hà (Danlambao) – Đó là Nhà máy Nhiệt điện Quỳnh Lập I tại Nghệ An. Công trình này đang được điều hành bởi Tập đoàn Công nghiệp than – khoáng sản Việt Nam (TKV) của Việt Nam. Bộ Công thương vào tháng 6/2018 đã gửi kiến nghị cho Nguyễn Xuân Phúc để giao công trình cho tập đoàn liên danh Geleximco – Công ty TNHH Hong Kong United (HUI). (1)
Đây là một tập đoàn made in China vừa nhận được “món quà dâng tặng” công trình 2 tỷ đô bởi Bộ Công thương.
Tiến trình Tàu hoá và bành trướng của Tàu cộng với “bàn đạp” Geleximco
Tập đoàn GELEXIMCO, tên chính thức là Công ty CP Xuất nhập khẩu Tổng hợp Hà Nội, được thành lập ngày 09 tháng 01 năm 1993 với 4 lãnh vực hoạt động chính: Hạ tầng, Bất động sản, Tài chính, Ngân hàng. Đây không phải là một công ty chuyên về xây dựng và quản trị nhà máy nhiệt điện.
Vào đầu tháng 7, 2017 Geleximco ngỏ ý về dự tính sẽ đầu tư vào 5 công trình nhiệt điện bao gồm: Quỳnh Lập I & II; Quảng Trạch I, II; và Hải Phòng III. (2)
Trong dự tính ban đầu này, Geleximco cho biết sẽ phối hợp với Tập đoàn Sunshine Kaidi New Energy Group Co., Ltd. cho việc đầu tư, xây dựng.
Sunshine Kaidi là một tập đoàn Tàu cộng, chuyên về xây dựng các công trình nhiệt điện, có văn phòng, trụ sở chính đặt tại Wuhan bên Tàu. (3)
Tuy nhiên, 3 tháng sau, tháng 10, 2017 trong tờ trình chính thức gửi đến Thủ tướng để xin được trở thành công ty đảm trách xây dựng công trình nhiệt điện Quỳnh Lập I và Quảng Trạch II , một liên doanh mới xuất hiện trong văn bản này: Geleximco và Hong Kong United Co., Ltd., viết ngắn gọn là Geleximco-HUI.
Nhìn vào tên gọi của liên doanh này người ta không thấy “China” – Trung Quốc (như trong dự thảo Luật Đặc Khu!). Tuy nhiên, HUI – Hong Kong United Co., Ltd là một chi nhánh của tập đoàn Sunshine Kaidi. Và nó chỉ là một công ty sản xuất phim ảnh!
Tấm bình phong Geleximo – một công ty xuất nhập khẩu và Hong Kong United Co – một công ty sản xuất phim ảnh được hình thành để chiếm cứ các công trình nhiệt điện Việt Nam.
Đằng sau nó là 1 tập đoàn lớn của Tàu với sự chống lưng về tài chánh của các tập đoàn Ngân Hàng Tàu cộng, đứng đầu là Ngân Hàng Phát Triển Trung Quốc. 80% số vốn bỏ ra là tiền mượn từ các nhà băng Tàu cộng (4).
Hiện nay Tàu cộng là nhà đầu tư nhiệt điện lớn nhất tại Việt Nam, chiếm 50% toàn bộ đầu tư từ ngoại quốc. Tổng cộng số vốn đầu tư cho đến nay là 20,5 tỉ đô la và đã xây dựng, nắm trọn 15 công trình nhiệt điện: An Khánh 1, Cao Ngạn, Cẩm Phả 1 and 2, Duyên Hải 1 and 3, Hải Phòng 1 and 2, Mao Khê, Quảng Ninh 1 and 2, Sơn Động, the Uông Bí, Vĩnh Tân 2, và Vũng Áng 1. Những công trình nhiệt điện khác đang ở vào giai đoạn khởi công bởi nhà thầu Tàu cộng là Hải Dương, Duyên Hải 2 & 3, Thái Bình 2, Thăng Long, và Vĩnh Tân 1 (5).

Trở lại Quỳnh Lập I. Toàn bộ công trình nhiệt điện này đang được điều hành bởi Tập đoàn Công nghiệp than – khoáng sản của Việt Nam cùng với công ty Kospo và Samtan của Hàn Quốc đảm trách. Bộ Công thương đã đá gà nhà ra và mời cáo giặc vào chuồng để:

– Làm dày thêm danh sách những căn cứ địa của Tàu trên lãnh thổ Việt Nam;
– Gia tăng khả năng kiểm soát và khống chế tình hình điện lực của Việt Nam;
– Nâng cao hiểm họa tiêu diệt môi trường Việt Nam qua ô nhiễm than made in China.
– Đẩy mạnh, tiến nhanh việc thực hiện âm mưu Hán hóa và biến Việt Nam thành một tỉnh lỵ của Tàu.
Bên cạnh 3 “đại khu” Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc là những “tiểu khu” Tàu mà đảng và nhà nước CSVN đã và đang tiếp tục giao cho Bắc Kinh.
Quỳnh Lập I là một trong những “tiểu khu” sẽ bị cắm cờ 5 sao đó.
Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Tỷ phú TQ đổ tiền đầu tư vào bất động sản Đồng Nai

Tỷ phú TQ đổ tiền đầu tư vào bất động sản Đồng Nai

Tập đoàn bất động sản China Fortune Land Development (CFLD) đang nhắm vào nhiều dự án bất động sản có vị trí đắc địa tại tỉnh Đồng Nai.  

Theo Thanh niên, CFLD là tập đoàn chuyên phát triển về bất động sản của Trung Quốc, hiện đầu tư ở Indonesia, Ấn Độ, Mỹ và Việt Nam. Tập đoàn này thuộc sở hữu của nhà tỷ phú Trung Quốc Wang Wenxue (50 tuổi), với khối tài sản theo ước tính của Forbes là hơn 7 tỷ USD.

CFLD mới mua lại dự án Đại Phước Lotus rộng 200 ha ở khu vực nam cù lao Ông Cồn, xã Đại Phước (huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai) và chỉ cách Quận 9 (Tp.HCM) một con sông.

Dự án được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận đầu tư năm 2005 do Tổng công ty đầu tư Phát triển – Xây dựng (DIC) thuộc Bộ Xây dựng làm chủ đầu tư, với tổng diện tích gần 450 ha.

Đáng chú ý trong khu quy hoạch đô thị du lịch sinh thái này có dự án Đại Phước Lotus với diện tích 200ha do liên doanh Tập đoàn Vina Capital và DIC thực hiện. Dự án có các công trình nhà ở dạng biệt thự, khu chung cư, trung tâm thương mại với các công trình lớn như cao ốc văn phòng, khách sạn, trung tâm thương mại, giải trí, nghỉ dưỡng, sân golf… Sau hơn 10 năm triển khai liên doanh này đã hoàn thành một số hạng mục hạ tầng và nhà ở của dự án Đại Phước Lotus.

Tuy nhiên, bất ngờ đến tháng 4/2017, CFLD đã thực hiện giao dịch mua lại cổ phần trong dự án Đại Phước Lotus của Tập đoàn Vina Capital với giá 65,3 triệu USD. Sau khi mua lại dự án này, CFLD đã đổi tên lại các sản phẩm biệt thự Swan Bay. Những căn biệt thự đã được bán ra ngoài thị trường.

Trước đó, tháng 9/2016, CFLD đã ký thỏa thuận ghi nhớ với Tổng công ty Tín Nghĩa (Đồng Nai) để xây dựng thành phố công nghiệp mới và khu công nghiệp Ông Kèo. Đây là hai dự án có vị trí liền kề với sân bay quốc tế Long Thành sẽ hình thành trong tương lai.

Theo một chuyên gia bất động sản, xét ngắn hạn, sức ảnh hưởng của các nhà đầu tư đến từ Trung Quốc như CFLD tại thị trường bất động sản Việt Nam vẫn chưa rõ nét. Tuy nhiên,vần đề của các nhà đầu tư Trung Quốc thường tạo ra là chất lượng dự án, chậm tiến độ thi công, giữ dự án gây lãng phí đất…

Chia sẻ trên Dân Việt, bà Nguyễn Hoài An, Giám đốc Bộ phận Nghiên cứu và tư vấn, Công ty CBRE Việt Nam, cho rằng cuộc đổ bộ của dòng vốn Trung Quốc, gồm cả Đài Loan, Hồng Kông vào thị trường Việt Nam thời gian qua tăng mạnh. Nguyên nhân là do kinh tế vĩ mô Việt Nam ổn định và thị trường bất động sản Việt Nam đang là kênh đầu tư hấp dẫn đối với giới đầu tư quốc tế. Ngoài ra, các nhà đầu tư Trung Quốc, Hồng Kông và Đài Loan đang có xu hướng tìm kiếm cơ hội mới bên ngoài lãnh thổ của họ.

https://www.facebook.com/plugins/comments.php?api_key=&channel_url=http%3A%2F%2Fstaticxx.facebook.com%2Fconnect%2Fxd_arbiter%2Fr%2FxaOI6zd9HW9.js%3Fversion%3D42%23cb%3Df3a4b56dc06926c%26domain%3Dbiendong.net%26origin%3Dhttp%253A%252F%252Fbiendong.net%252Ff1950267af181d%26relation%3Dparent.parent&colorscheme=light&href=http%3A%2F%2Fbiendong.net%2Fthe-gioi-dai-duong%2F22024-ty-phu-tq-do-tien-dau-tu-vao-bat-dong-san-dong-nai.html&locale=vi_VN&numposts=5&sdk=joey&skin=light&width=auto

Categories: Chính-Trị Thời-Sự | Leave a comment

Create a free website or blog at WordPress.com.